Ngoài lề 1

Về Lữ Động Tân:
Ông sinh ngày 4.5.796 người đời Đường, đạo hiệu là Thuần Dương Tử, được phái Toàn Chân tôn là một trong Ngũ Dương Tổ cùng với Quan Vũ, Nhạc Phi, Táo Quân và Vương Linh Quan. Ông được coi là một tiên nổi tiếng của Đạo giáo, có pháp lực cao thâm, hay tế thế cứu khổ. Được liệt vào trong Bát tiên. Có thuyết cho rằng ông từ Hoàng Hạc Lâu thăng thiên đúng ngày sinh nhật 200 tuổi.

Về Chung Quỳ:
Ông là vị thần diệt yêu trừ ma trong truyền thuyết dân gian Trung Hoa. Từ xưa, những câu chuyện giáng yêu trừ ma của Chung Quỳ được nhiều người biết đến. Ông được biết đến với nhiều tên gọi như: Tứ phúc trấn trạch thánh quân, Khu ma đế quân. Tục truyền rằng Có một lần Đường Huyền Tông sinh bệnh, nằm mộng thấy một con quỷ nhỏ lấy trộm cây trâm ngọc, bị một một con quỷ lớn áo quần lam lũ, đầu đội chiếc mũ rách bắt ăn thịt. Đường Huyền Tông kinh hãi hỏi, con quỷ lớn tự xưng là “Chung Quỳ”, nói rằng vào thời Vũ Đức từng 10 năm đèn sách, do vì bệnh tật mà dung mạo xấu xí, nhiều lần thi mà không đậu, vì thế trong lúc phẫn khái đã đập đầu vào bậc thềm mà chết. Sau khi chết đã thề rằng sẽ dẹp trừ hết bọn yêu nghiệt. Đường Huyền Tông tỉnh dậy, lập tức triệu danh họa Ngô Đạo Tử đến, lệnh cho ông ta dựa theo hình dạng mà mình thấy trong giấc mộng vẽ ra. Trong khoảnh khắc Ngô Đạo Tử vẽ xong, Đường Huyền Tông nhìn thấy vô cùng kinh ngạc, Chung Quỳ trong bức vẽ giống hệt con quỷ mà mình thấy trong giấc mộng, đó chính là bức hoạ nổi tiếng Xu điện Chung Quỳ đồ. Bức họa nhân vì vẽ Chung Quỳ bắt quỷ, người đời cho rằng mang ý nghĩa xu cát tị hung, nên được nhiều người ưa thích, hàng năm vào dịp tết đều mua về treo trong nhà.

Về Viên Sùng Hoán:
Viên Sùng Hoán (1584-1630) là một văn nhân, cũng là danh tướng chống Thanh - Hậu Kim thời Sùng Trinh. Thời nhà Minh, do thói nghi ngờ bị làm phản của hoàng đế mà các võ tướng xuất thân từ quân ngũ dần mất đi quyền cầm quân, mỗi khi ra trận sẽ có quan văn đi theo làm ‘giám quân’, mới đầu chỉ có quyền góp ý bàn bạc, tư vấn cho võ tướng nhưng dần dần lại biến thành người nắm thực quyền trong quân đội, dần dần kết hợp với xu thế văn nhân thích bàn việc binh thời đó nên các võ tướng hầu hết biến thành phó tướng, còn chủ tướng sẽ do văn nhân được hoàng đế chỉ định. Viên Sùng Hoán vốn là văn nhân đỗ tiến sĩ nhưng yêu thích việc quân, mỗi khi thấy binh lính về triều thường hay hỏi han nên hiểu rõ tình hình biên cảnh cũng như quân sự trong nước.

Thời đó, Nỗ Nhĩ Cáp Xích, hoàng đế đầu tiên của nhà Hậu Kim (sau đổi thành Thanh) dẫn đầu tộc Nữ Chân đánh đông dẹp bắc thu phục mấy chục bộ lạc nhỏ, có được 6 vạn quân tấn công mấy tòa thành của nhà Minh bên ngoài Vạn Lý Trường Thành. Trong trận Tát Nhĩ Hử, nhà Minh liên minh với Triều Tiên, bộ lạc Diệp Hách, Mông Cổ phái ra 14 vạn quân chia 4 đường tấn công quân Hậu Kim. Nỗ Nhĩ Cáp Xích chủ trương quân đã ít không thể phân tán mà tập trung một đạo quân 6 vạn người chủ động tiêu diệt từng cánh quân bao vây, trong 6 ngày đã đánh tan liên quân. Như tác giả đề cập, ông được phong làm Kế Liêu đốc sư thủ thành Ninh Viễn, trong chiến thắng Ninh Viễn lần thứ nhất, Nỗ Nhĩ Cáp Xích dẫn 13 vạn kị binh công thành bị Viên Sùng Hoán cùng 1 vạn quân thủ thành đánh bại, Nỗ Nhĩ Cáp Xích còn bị Hồng Y đại pháo bắn bị thương, mấy năm sau bệnh nặng ốm chết.

Chiến thắng Ninh Viễn lần thứ nhất
Sau đó Hoàng Thái Cực lên ngôi, Viên chủ trương hòa hoãn với quân địch để xây thành đắp lũy, chỉnh đốn quân sĩ chờ ngày tái chiến. Nhân lúc Lý Tự Thành khởi nghĩa ở quan nội, vua quan nhà Minh bị phân tán sức chú ý, Hoàng Thái Cực dẫn quân nhắm đánh Bắc Kinh, may có Viên Sùng Hoán kịp ứng cứu nên quân Thanh phải rút về, ông cũng không đuổi theo mà quay lại chỉnh đốn thành trì. Về sau quân Thanh phao tin rằng ông đã kí hiệp ước bí mật với Hoàng Thái Cực nên mới không truy kích, lại hoà hoãn tránh né chiến tranh. Lại thêm Ngụy Trung Hiền và các gian thần và quan viên ngu muội khác dèm pha nên ông bị tống giam và xử tử bằng hình phạt tàn khốc nhất thời đó: lăng trì 3000 đao. Hình phạt này theo Mao Sơn Tróc Quỷ Nhân là hình phạt đau đớn nhất, tích tụ nhiều oán khí nhất. Đau xót thay, dân Bắc Kinh vì hiểu lầm ông là Hán gian nên đã ăn thịt ông. Không ai dám lập mộ cho ông, chỉ có thủ hạ cũ lén trộm thủ cấp của ông về chôn cất. Sau khi ông chết binh sĩ ở biên quan chán nản bất mãn nên thường thua trận. Về sau là Càn Long chính tay lập mộ công khai cho ông, tréo ngoe thay! Ai có hứng thú về nhân vật lịch sử này có thể đọc thêm Bích Huyết Kiếm của Kim Dung, truyện này cũng rất hay, tôi đã đọc qua.