Chương 209- Tết 2012 (2)

Bước vào nhà tổ, Ông nội ngồi trên ghế nhìn tôi vẻ mặt đăm chiêu. Lần này tôi về không báo trước có điều thật khó để giấu nổi ông. Không chừng tôi vừa đặt chân đến sân bay đã có người báo tin cho Ông cụ.  Tôi có chút ngậm ngừng.

- Con chào ông con mới về ạ!

Ông gật đầu không nói. Sau một quãng thời gian không gặp cứ tưởng ông sẽ nhớ tôi lắm. Có lẽ ông còn giận chuyện giao thừa năm đó.

- Cậu vào nhà thăm bà chủ đi!

Dì Chín thấy tôi đứng ngập ngừng ngay cửa liền lên tiếng giải vây. Bước vào phòng thấy bà mà tôi ứa nước mắt. Một năm không về sức khoẻ bà xuống thấy rõ. Cơ thể lúc này chỉ còn da bọc xương lộ rõ từng lóng xương chân. Tôi cùng dì chín bế bà đi tắm, dọn dẹp lại phòng.

- Bác Quyết đâu dì chín?

Không thấy bác nên tôi hỏi dì.

- Bác về bên nhà con trai lớn rồi. Đợt này công việc cũng không có gì nhiều. Với cũng có tuổi rồi Ông chủ bảo bác Quyết qua lại nhiều hơn với con cháu.

Tôi gật đầu rồi nói thêm:

- Con nhớ ông bảo bác từ đời nào. Tại bác Quyết nhất định không chịu ấy chứ.

-Bác Quyết là người chất phác. Chịu ơn tất báo. Năm xưa không có ông thì hai anh em bác Quyết chết đói trong hầm rồi.

Dì chín vừa nói vừa gấp lại tấm ga trải giường. Tôi nhìn dì ở cái tuổi xưa nay hiếm vẫn khéo léo nhưng thời con gái. Nghĩ ngợi giây lát liền nói:

- Thế dì chín sao ạ. Năm nay cũng gần 70 rồi nhỉ.

- Cả đời tao gắn bó ở đây. Giờ còn chút sức cũng ở đây thôi.

Dì Chín không chồng không con. Năm xưa Bà nội giới thiệu cho những mối tốt dì Chín nhất định không chịu ở vậy với Bà. Tôi nghe người lớn trong nhà kể năm 45 Nhật nhổ lúa trồng đay gặp thiên tai dân chết đói như rạ. Tới lúc quân ta giành chính quyền phá kho thóc chia cho dân nghèo. Lúc đó dân đói quá có gạo lại nấu lên ăn dẫn tới chuyện chết no. Sau năm đó nhiều gia đình chẳng còn ai, nhiều dòng họ xoá tên. Dì Chín được ông cố ngoại cưu mang trong những năm đó. Bởi vậy nên sau này nhất định theo bà ngoại không rời. Ngay cả khi kết hôn dì cũng  không rời.

Tắm rửa cho bà nội xong tôi về bên nhà. Một năm không về coi bộ căn nhà vẫn gọn gàng lắm. Chắc ông cho người dọn dẹp thường xuyên. Thay xong bộ ga trải gường tôi lại nằm bẹp dí trên chiếc giường quen rồi mơ màng.

Những ngày sau đó tôi dành nhiều thời bên cạnh bà nội. Bà sức khoẻ ngày một yếu dần. Phần lớn thời gian chỉ quay lưng vào trong góc nghỉ ngơi. Tôi có chút khó hiểu khi ông hạ hai cái áo quan xuống lau rửa còn dì Chín cứ khóc thút thít, có lẽ dì thương bà tôi.

Ở quê tôi có tục người già quá tuổi 70 sẽ gọi thợ tới đóng áo quan (quan tài ) và xem đó là việc vui mời làng xóm tới ăn uống. Áo quan sẽ luôn chọn loại gỗ tốt nhất gọi người thợ mộc giỏi nhất vùng. Nhà nào có áo quan cất trong nhà thì đó là biểu hiện gia đình đó sống thọ.

Quê có nhiều tục lệ lắm, ngay cả lúc mất đi ai là người được mời về cúng, ai là người đánh trống đều phải có địa vị mới mời về được. Cũng bởi những vị đó cũng tới tuổi xế chiều đức cao vọng trọng. Bao nhiêu năm trong nghề họ chẳng thiếu thứ gì tới tuổi xế chiều mời được rất khó. Thường thì sẽ mời mấy thầy cúng trẻ mới lên sau này.

Trong vùng có cụ nghệ nhân đánh trống tuổi đã hơn 80. Bao nhiêu người mời cụ từ chối hết vì lý do sức khoẻ. Cụ hay nói với người trong làng:

“Nếu tau đi trước thì thôi, còn nếu tau đi sau thì chỉ có cụ V, dù yếu đi không nổi tau cũng phải đánh cho cụ.”

Năm xưa ông nội tôi có lẽ hay giúp đỡ bà con trong vùng, cùng với ông thường dịch bia đá, đạo sắc phong, gia phả, chỉ mộ giúp họ mà không lấy gì nên được trọng vọng. Những ngày sau đó tôi hạn chế ra ngoài. Chỉ có vài cuộc nhậu từ những anh em thân thiết ghé lên chào hỏi khi biết tôi trở về.