Chương 1064: Không cho cơ hội

Nương theo sự phục vụ của "Roma số", thế giới ngập tràn mùi thuốc súng. Mối quan hệ căng thẳng giữa Đế quốc La Mã Thần thánh và Anh quốc, hai cường quốc khổng lồ, khiến các quốc gia khác không khỏi co mình như ve mùa đông, lo sợ không cẩn thận sẽ bị cuốn vào vòng xoáy và tan xương nát thịt.

Sau đó, một cảnh tượng thú vị đã xuất hiện. Khi chính phủ Vienna và chính phủ Luân Đôn công bố kế hoạch đóng tàu, mở màn cuộc chạy đua vũ trang hải quân, các quốc gia khác lại làm như không nghe thấy. Đừng nói đến việc cùng xây dựng "siêu cấp tàu chiến", ngay cả các chiến hạm thông thường cũng rất ít quốc gia lập hạng mục. Dường như mọi người đã quyết định dùng thái độ phớt lờ để đối kháng với cuộc "cạnh tranh quân bị" lần này.

Suy nghĩ kỹ thì cũng đúng, ưu thế của Đế quốc La Mã Thần thánh và Anh quốc đã sớm được thiết lập. Sức mạnh hải quân của bất kỳ một quốc gia nào cũng vượt trội hơn tổng hòa của ba, bốn, năm, sáu quốc gia xếp sau cộng lại. Khoảng cách chênh lệch lớn đến vậy, dù có giãy giụa thế nào cũng vô ích, vậy thì đành chấp nhận thôi. Dù sao cũng không thể lật ngược tình thế, cần gì phải lao vào tự chuốc lấy phiền phức?

Quan trọng nhất là dù mọi người muốn chạy đua cũng không có cách nào. Nền công nghiệp hùng mạnh của Anh quốc và Đế quốc La Mã Thần thánh có thể kiến tạo ra siêu cấp tàu chiến, nhưng các quốc gia khác thì không. Chưa nói đến những vấn đề khác, chỉ riêng hệ thống động lực, các quốc gia khác đã không thể giải quyết được. Đừng thấy công suất hệ thống động lực của "Roma số" đã đạt tới 23.000 mã lực mà cho rằng kỹ thuật động lực đã rất phát triển. Trên thực tế, hầu hết các hệ thống động lực được áp dụng trên chiến hạm đều không đạt tới 10.000 mã lực. Ngay cả tàu chiến lớp South Carolina do người Mỹ kiến tạo trong nguyên thời không, trang bị động cơ hơi nước phức hợp, công suất cũng chỉ có 16.500 mã lực. Đó đã là chuyện của mười năm sau, vào thời điểm hiện tại, đột phá kỹ thuật turbine hơi nước chỉ có ở Anh quốc và Đế quốc La Mã Thần thánh.

Động lực không theo kịp đồng nghĩa với tốc độ không theo kịp. Khi thắng trận thì không đuổi kịp địch, khi thua trận thì không chạy thoát khỏi địch. Tàu chiến cấp ốc sên, ngoài việc lãng phí tài nguyên, căn bản không có bất kỳ ý nghĩa gì. Không chỉ kỹ thuật động lực không đạt tiêu chuẩn, mà vũ bị, điều khiển hỏa lực, thiết giáp và một loạt các kỹ thuật khác đều là những vấn đề khó khăn cản trở các quốc gia bước vào kỷ nguyên Dreadnought.

Dĩ nhiên, nếu một quốc gia nào đó lắm tiền nhiều của, hoàn toàn không bận tâm đến hao tổn, chi phí, thì dựa vào tiền cũng có thể tạo ra được. Đáng tiếc bây giờ là năm 1900, hoàn toàn không thích hợp cho những kẻ "thổ hào" tồn tại. Lắm tiền nhiều của mà khoa học kỹ thuật lạc hậu, đó chính là món ăn trong bát của các cường quốc, căn bản không có cơ hội dùng tiền để phát triển.

Việc không ai chạy đua khiến cuộc chạy đua vũ trang này trở nên ảm đạm, làm Franz thất vọng, người vốn còn muốn dựa vào việc thu phí chuyển giao kỹ thuật Dreadnought để kiếm một khoản tiền. Không có cách nào, thế giới các quốc gia thời này vẫn còn quá nghèo. Căn bản không thể chơi nổi những món đồ đắt đỏ như vậy, chỉ có thể để Anh và Áo, hai "thổ hào", tự chơi với nhau. Ngay cả chính phủ Sa hoàng đầy tham vọng, khi hiểu được chi phí xây dựng "Roma số" cũng phải trầm mặc lại, những quốc gia khác thì càng khỏi phải nói.

Không biết có phải vì không ai ủng hộ mà khiến hai "diễn viên" Anh và Áo thất vọng hay không, trong cuộc cạnh tranh sau đó, chính phủ hai nước chủ yếu là đấu võ miệng nhiều hơn, ít có hành động thực tế. Cái cảnh tượng hôm nay ngươi tuyên bố đóng hai chiếc, ngày mai ta tuyên bố đóng ba chiếc, ngày kia ngươi lại tuyên bố đóng bốn chiếc đã không xảy ra. Chính phủ Vienna công bố kế hoạch đóng tàu "năm năm năm chiếc", chính phủ Luân Đôn cũng chỉ đưa ra kế hoạch "năm năm bảy chiếc". Tính cả "Roma số" đã phục vụ, chênh lệch giữa hai nước chỉ còn một chiếc. Người Anh tuy dẫn trước một chút, nhưng không giành được ưu thế tuyệt đối. Dù sao, hải quân Đế quốc La Mã Thần thánh chủ yếu đóng ở Địa Trung Hải, có lợi thế về khu vực.

Chính phủ hai nước đã duy trì sự "kiềm chế" trong cuộc cạnh tranh, điều này khiến những người ngoài cuộc thất vọng, đồng thời cũng thở phào nhẹ nhõm. Nhiều người mong muốn Anh và Áo gặp nhiều xui xẻo, nhưng lại không mấy ai muốn hai nước lập tức khai chiến. Đặc biệt là các quốc gia nhỏ ở châu Âu, càng lo lắng hai "ác quỷ đánh nhau" sẽ vạ lây đến họ, những người phàm tục.

Cảnh tượng không đủ kịch liệt, suy cho cùng vẫn là do cuộc cạnh tranh giữa Anh và Áo chưa đến hồi gay cấn. Mâu thuẫn chính của hai nước xoay quanh quyền bá chủ, trọng tâm lợi ích nằm ở tiền tệ. Cuộc chiến tiền tệ giữa Thần Thuẫn và Bảng Anh đã kéo dài từ hai mươi năm trước, mặc dù chưa phân định thắng bại, nhưng phạm vi lợi ích của mỗi bên về cơ bản đã được phân định rõ ràng. Thông thường mà nói, các khu vực như lục địa châu Âu, châu Phi, Trung Đông, Nam Dương là khu vực lưu thông của Thần Thuẫn; còn châu Mỹ, Nam Á, Viễn Đông là những khu vực mà Bảng Anh chiếm vị trí chủ đạo.

Ngoài tranh giành quyền bá chủ tiền tệ, Anh và Áo cũng không ít lần xảy ra xung đột trong thương mại hải ngoại, chỉ có điều sự tranh giành không quá kịch liệt. Do cấu trúc công nghiệp, cục diện thương mại hiện tại là: Anh quốc chiếm ưu thế trong các lĩnh vực truyền thống như dệt may; còn Đế quốc La Mã Thần thánh lại chiếm thượng phong trong các ngành công nghiệp mới nổi, chế biến nông sản. Về phần tranh chấp thuộc địa, ngược lại không đáng nhắc tới. Đế quốc La Mã Thần thánh không mở rộng sang Ấn Độ, người Anh cũng không mở rộng phạm vi thế lực ở châu Phi, cũng không đột phá giới hạn của đối phương.

Mâu thuẫn có thể tích lũy, xung đột lợi ích hiện tại chưa đủ lớn, không có nghĩa là xung đột lợi ích trong tương lai cũng không đủ lớn. Thời gian đứng về phía mình, Franz có đủ kiên nhẫn chờ đợi, đến lượt người Anh phải gấp gáp. Dĩ nhiên, với thể chế đặc biệt của Anh quốc, ước chừng tầng lớp cao cấp của chính phủ Luân Đôn cũng sẽ không quá lo lắng. "Mối đe dọa tiềm tàng" suy cho cùng vẫn là "tiềm tàng". Đối với các chính khách mà nói, chỉ cần không nổ ra trong nhiệm kỳ của mình, mọi chuyện đều có thể thương lượng. Ai chấp chính cũng vậy, kéo dài vinh quang của "Thời đại Victoria" quan trọng hơn nhiều so với việc sớm chọc thủng tấm màn giấy, tiêu diệt mối đe dọa "tiềm tàng".

Quan trọng hơn là vì Đế quốc La Mã Thần thánh, "mối đe dọa tiềm tàng" này đối với Anh quốc quá lớn, giống như một người mắc "ung thư giai đoạn cuối". Bắt tay vào phẫu thuật thì dễ, nhưng mổ xẻ thì khó. Dù thắng cược có thể sống thêm vài năm, nhưng khả năng lớn hơn là trực tiếp nằm liệt giường bệnh hoàn thành phần đời còn lại. Ngược lại, điều trị bảo thủ có thể kéo dài thời gian một cách thoải mái. Mặc dù sau này chắc chắn sẽ kết thúc, nhưng đó là chuyện sau này. Thời đại phát triển nhanh như vậy, không chừng trong những tháng cuối cùng, kỹ thuật y học đột nhiên có đột phá. Chính phủ Anh hiện tại, phần lớn có lẽ cũng nghĩ như vậy. Một mặt đang tìm cách kiềm chế và chèn ép Đế quốc La Mã Thần thánh, một mặt lại không muốn trực tiếp trở mặt, chờ đợi tình hình quốc tế thay đổi.

...

Bất kể có bao nhiêu tính toán, ngày tháng vẫn cứ trôi qua. Các chính phủ đã chấp chính Vienna hơn hai mươi năm, cuối cùng cũng chào đón sự thay đổi trong năm nay. Lần này không cần Franz giữ lại, tuổi cao sức yếu đã không cho phép những lão thần này tiếp tục cống hiến cho đế quốc, một nhiệm kỳ mới là điều tất yếu.

"Chính phủ nhiệm kỳ mới", ở bất kỳ quốc gia nào cũng là một việc lớn, Đế quốc La Mã Thần thánh tự nhiên cũng không ngoại lệ. Theo một ý nghĩa nào đó mà nói, cuộc cạnh tranh quân bị không khuếch đại cũng không khỏi có liên quan đến nhiệm kỳ mới này. Trước khi ban lãnh đạo mới ra đời, nhiệm vụ thiết yếu của chính phủ Vienna là chỉnh đốn nội chính, căn bản không có thời gian đi khắp nơi gây chuyện. Điều này cũng áp dụng cho Anh quốc, vài tháng trước, chính phủ Luân Đôn vừa hoàn thành một cuộc tổng tuyển cử. Chỉ có điều lần này người Anh không gây rối loạn, những người trong chính phủ Luân Đôn đã giành được nhiệm kỳ liên tiếp.

...

Trong Cung Vienna, Franz đang thưởng thức nghệ thuật trong sảnh trưng bày văn vật. Dĩ nhiên, đây là cái nhìn của người ngoài, đối với cá nhân Franz mà nói, ông cảm thấy dùng từ "học đòi phong nhã" để hình dung thì thích hợp hơn. "Nghệ thuật", thứ cao siêu như vậy, căn bản không phải người bình thường có thể thưởng thức được. Thậm chí Franz từng nghi ngờ, thứ này chính là do tầng lớp tinh hoa cố ý tạo ra, một cách để thu hoạch những kẻ "bạo phát hộ".

Nghi ngờ thì nghi ngờ, Franz lại không có ý định truy cứu. Là người đứng đầu giai cấp thống trị, đối với bất kỳ sự vật nào có lợi cho sự thống trị, ông đều ôm một thái độ vô cùng khoan dung. Mặc dù thiếu tế bào nghệ thuật, thiên phú sáng tác cũng bình thường, nhưng điều này không ngăn cản Franz trở thành một nghệ sĩ vĩ đại. Nhờ vào thân phận đặc biệt của hoàng đế, chỉ cần gắn đại danh của ông, dù là thư pháp, hội họa, hay các món đồ mỹ nghệ khác, cũng sẽ trở thành tác phẩm nghệ thuật. Franz không hề nghi ngờ, tranh sơn dầu của mình nếu đem ra bán, cũng có thể bán được giá trên trời.

Chỉ nghĩ vậy thôi là đủ rồi, là một hoàng đế giàu có, Franz còn chưa đến mức phải bán tác phẩm để sống qua ngày. Cho dù có tác phẩm nào đó lưu lạc ra ngoài, đó cũng là do ông ban tặng. Vật hiếm thì quý, bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào một khi số lượng nhiều, thì sẽ không còn giá trị. Không đáng bao nhiêu tiền là chuyện nhỏ, mấu chốt là thể diện sẽ bị mất đi. Là hoàng đế, Franz có thể không bận tâm đến giá cả tác phẩm, nhưng thể diện tuyệt đối không thể đánh mất.

Nhìn Franz nhàn nhã vung bút múa mực, luyện thư pháp trên giấy, Friedrich vội vã chạy tới, trong khoảnh khắc cảm thấy không ổn. Vì chuyện chính phủ nhiệm kỳ mới, vị Hoàng tử này đã gần như bận rộn đến chết, vậy mà chính chủ lại như người không có việc gì, ai cũng sẽ cảm thấy bất bình.

Bất bình cũng đành chịu, một câu "rèn luyện năng lực của con" cũng đủ để chặn đứng mọi lời nói của ông. Không kịp nghỉ ngơi, Friedrich thở hổn hển nói:

"Phụ thân, đây là danh sách cuối cùng đã chuẩn bị. Tổng cộng bốn mươi sáu người, mỗi vị trí trong nội các đều có ba đến năm ứng cử viên."

"Ừm!"

"Cứ đặt xuống đó, con tự tìm chỗ nghỉ ngơi đi, chờ ta làm xong rồi nói." Franz thờ ơ đáp.

"Vâng."

Cảnh tượng trước mắt này khiến Friedrich không thể không chấp nhận một thực tế: vị hoàng đế cần mẫn ngày thường giờ đã không còn tồn tại nữa. Nhớ lại những ký ức trước đây, Friedrich chợt nhận ra, trong sâu thẳm ký ức của mình, dường như ông chưa bao giờ thấy phụ thân vội vã. Ngay cả khi thỉnh thoảng phải làm thêm giờ, đó cũng là trong những thời kỳ đặc biệt. Trong thời kỳ bình thường, Franz luôn là người tuân thủ chế độ làm việc bốn giờ, còn chưa kể những kỳ nghỉ định kỳ. Chẳng qua Friedrich vẫn luôn không rõ vì sao, một phụ thân rảnh rỗi như vậy, lại trở thành biểu tượng của sự "cần mẫn".

Một lúc sau, "tác phẩm lớn" cuối cùng cũng hoàn thành. Franz thu bút, hoạt động cổ tay một chút rồi mới mở tài liệu ra xem.

"Tạm được, tài liệu ứng cử viên khá hoàn thiện, đánh giá cũng rất đúng chỗ, không có để kẻ giả mạo trà trộn vào. Xem ra bài vở thường ngày của con làm rất tốt, những ứng cử viên này dù là thành tích hay thủ đoạn chính trị đều là những nhân tuyển tốt nhất. Con thích ai hơn thì đặt tên họ lên trước, lần sau trong hội nghị đế quốc, cứ trực tiếp đề cử là được."

Không giống với việc các quốc gia khác cùng thời chọn lựa lãnh đạo chính phủ, Đế quốc La Mã Thần thánh vẫn thịnh hành việc hoàng đế đề cử, và Quốc hội Đế quốc bỏ phiếu bầu cử. Tiêu chuẩn tư cách ứng cử viên có hai điều: thứ nhất, có đủ thành tích và thủ đoạn chính trị; thứ hai, trong chính trị nhất định phải là thành viên kiên định của đảng bảo hoàng. Đặc biệt là điểm thứ hai cực kỳ quan trọng, thiếu sót một chút về năng lực còn có thể chấp nhận, nhưng trong chính trị mà có bất kỳ tỳ vết nào thì không thể dung thứ. Đế quốc La Mã Thần thánh rộng lớn như vậy, không bao giờ thiếu những quan chức có năng lực.

Theo quy định của Hiến pháp Đế quốc La Mã Thần thánh, hoàng đế có thể đề cử ứng cử viên nội các từ các quan viên cấp cao trở lên. Từ hơn trăm người chọn ra một nội các chính phủ, xấp xỉ cũng là một phần trăm, lựa chọn khá lớn. Những người có thể leo đến vị trí này thì không có ai ngu xuẩn. Năng lực không đủ đã sớm bị loại bỏ trong các cuộc cạnh tranh trước đó. Tất cả đều là những người từng chủ trì một phương, dù đặt ai vào nội các chính phủ cũng có thể đảm bảo chính phủ vận hành bình thường. Bằng không, một công việc quan trọng như vậy, Franz đã không thờ ơ, giao toàn bộ cho Friedrich phụ trách.

Trải qua nhiều năm nỗ lực, các bang quốc nhỏ trong lãnh thổ Đế quốc La Mã Thần thánh cũng đã được Franz lôi kéo gần hết. Một số ít kẻ bất mãn, bị áp lực của đại thế cũng không dám làm loạn. Nhìn Quốc hội Đế quốc cũng biết, phàm là đề án do Franz đích thân đưa ra, chưa từng bị phủ quyết.

Nghe được toàn bộ giao cho mình phụ trách, Friedrich khó tin hỏi:

"Nhân tuyển toàn bộ giao cho con xác định, có phải có chút quá..."

Không đợi Friedrich nói hết lời, Franz đã phất tay ngắt lời:

"Không có nhiều cái 'có chút' như vậy. Những công việc này sớm muộn gì cũng phải do con phụ trách, bây giờ chỉ là sớm hơn một chút thôi. Bây giờ con cần làm là, cố gắng hết sức chọn lựa ban ngành chính phủ ưu tú nhất, vững vàng thực hiện quá trình chuyển giao quyền lực. Ngoài ra, con còn phải quan tâm đến tình hình quốc tế biến ảo khôn lường. Gần đây, số lượng lao công vận chuyển từ Pháp về Nga đã giảm đáng kể. Xem ra lao công cho tuyến đường sắt Siberia đã đủ dùng rồi. Nếu ta đoán không sai, không bao lâu nữa người Nga sẽ phải rút quân khỏi Pháp. Đến bước này, ước chừng chính phủ Sa hoàng cũng đã hiểu ra. Tiền bồi thường của người Pháp chính là trăng dưới nước, nhìn thấy nhưng không sờ được. Pháp đã bị giày vò tan nát, không còn đủ lợi ích, chính phủ Sa hoàng sẽ không ở Pháp đấu sống chết nữa. Bất kể chính phủ Sa hoàng muốn xuôi nam hay đông tiến, tiếp tục đóng quân ở Pháp cũng không có ý nghĩa. Nếu không phải vì tuyến đường sắt Siberia, ước chừng hai năm trước họ đã rút lui rồi. Có thể kéo dài đến bây giờ đã là rất khó khăn. Quân Nga có thể rút lui, nhưng khoảng trống mà quân Nga để lại sau khi rút lui, nhất định phải tìm cách bổ sung. Pháp là một nước lớn, có truyền thống lịch sử lâu đời. Mặc dù những năm gần đây gặp đả kích nặng nề, nhưng kiêu hãnh của họ vẫn chưa tan biến. Trong những năm tháng đã qua, người Pháp và chúng ta đã dây dưa mấy trăm năm, khó khăn lắm mới đè bẹp được họ, tuyệt đối không thể để mặc họ Đông Sơn tái khởi. Chuyện xấu người Nga cũng đã giúp làm rồi, tiếp theo chúng ta cần làm là truyền bá tư tưởng chống chiến tranh ở Pháp, chờ khi ý chí chiến đấu của họ bị tiêu hao hết, thì có thể khôi phục bình thường."

Đánh bại một nước lớn thì dễ, nhưng đánh sụp một nước lớn thì khó. Quốc gia nào có truyền thống văn hóa lâu đời càng khó bị đánh sụp. Giày vò nhiều năm như vậy, người Pháp vẫn không hề từ bỏ chống cự. Ngay cả người Nga cũng sắp sụp đổ, nếu không phải chính phủ Vienna gánh chịu quân phí, chính phủ Sa hoàng đã sớm bị kéo sụp.

Thế nhưng, thực tế lại tàn khốc. Người Pháp càng thể hiện ý chí chống cự mãnh liệt, liên minh chống Pháp lại càng không thể để họ đạt được ý muốn. Lúc này, lợi ích của liên minh đã thể hiện rõ. Dù giày vò Pháp thế nào cũng không cần phải lo lắng sự can thiệp của cộng đồng quốc tế. Những gì nên làm và không nên làm, quân Nga đều đã làm. Thủ đoạn bạo lực đã được sử dụng, bây giờ đến lượt các thủ đoạn chính trị ra sân. Bất kể tầng lớp tinh hoa Pháp có nguyện ý chấp nhận hay không, tóm lại, một khi chưa chấp nhận việc "vô hại hóa", Pháp sẽ không thể khôi phục bình thường. Chỉ khi tư tưởng chống chiến tranh trở thành chủ lưu xã hội, nhận thức được sự sai lầm của việc phát động chiến tranh xâm lược, Pháp mới có thể trở thành một quốc gia bình thường.

Dĩ nhiên, việc đóng quân và hạn chế vũ bị vẫn là điều không thể thiếu. Franz cũng không muốn để người Pháp một lần nữa vũ trang lên, gây thêm phiền phức cho mình. Điểm này, thực ra quân Nga đã làm khá tốt. Đem những người phản đối đi gặp Thượng đế, đem toàn bộ sức lao động của thanh niên trai tráng trong các gia đình bị liên lụy đến Siberia để xây đường sắt. Mặc dù người Pháp căm hận đến nghiến răng nghiến lợi, nhưng dưới sự trấn áp đẫm máu của quân Nga, cuối cùng họ vẫn không thể tạo ra sóng gió lớn. Không có cách nào, diện tích núi rừng của Pháp thực sự quá nhỏ. Gặp phải một tướng lĩnh quân Nga thích phòng cháy đốt rừng, không gian sinh tồn của đội du kích thực sự không lớn. Trong mấy năm qua, vì phóng hỏa đốt rừng, quân Nga hàng năm cũng phải tiêu hao mấy trăm nghìn tấn xăng dầu. Nếu không phải Đế quốc La Mã Thần thánh là nước sản xuất dầu mỏ số một thế giới, mức tiêu hao như vậy thực sự không thể chịu nổi. Theo tình hình hiện tại, quân Nga cứ đốt mãi như vậy, sớm muộn gì cũng có thể phá hủy hết rừng rậm.

Có án lệ thành công rồi, sau này cứ theo đó mà học tập. Dù sao Đế quốc La Mã Thần thánh không chắc có nhiều thứ khác, nhưng dầu mỏ thì chắc chắn nhiều. Lại không cần thật sự đốt hết núi, chỉ cần tạo ra một tư thế, dọa một chút đám trí thức đó, bẻ gãy ý niệm của họ là được.

Phản ứng kịp, Friedrich không chắc chắn hỏi:

"Muốn một lần nữa chia cắt Pháp sao?"

Không phải Friedrich suy nghĩ nhiều, chủ yếu là Pháp những năm gần đây bị suy yếu nghiêm trọng, không chỉ kinh tế bị tàn phá, mà dân số trong nước cũng sụt giảm kịch liệt. Chính phủ Vienna muốn tiếp tục chia cắt Pháp, chỉ cần kéo thêm vài đồng minh, tỷ lệ thành công là rất cao.

Franz nghiêm nghị đáp:

"Đừng suy nghĩ lung tung. Pháp đã bị thanh toán một lần sau Chiến tranh châu Âu. Bây giờ lại làm một đợt nữa, dựa vào cái gì để người ta tâm phục? Trừ phi con muốn sau này ra ngoài, ngày ngày bị người ám sát. Bằng không, khi làm những chuyện như vậy, nhất định phải có một lý do hợp lý, có thể thuyết phục đa số mọi người. Huống chi, nếu không có Pháp, con nghĩ Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Bỉ, Sardinia và các nước khác còn sẽ lệ thuộc chúng ta như vậy sao?"

Đánh bại rồi cắt đất bồi thường, đây là quy tắc thông hành trong xã hội châu Âu. Huống chi lấy đi còn là cố thổ của Đế quốc La Mã Thần thánh, về mặt pháp lý hoàn toàn có thể chấp nhận được. Ngay cả khi người Pháp trong lòng ghi hận, cũng có thể từ từ tiêu hóa và chấp nhận. Cộng thêm người Nga là "trùm cuối" kéo thù hận lớn, không có nhiều người sẽ tính sổ lên Vương triều Habsburg. Nếu bây giờ lại làm một đợt chia cắt, thì không thể chê vào đâu được. Ước chừng người Pháp sẽ căm hận Đế quốc La Mã Thần thánh đến tận xương tủy, những dũng sĩ ám sát hoàng đế chắc chắn sẽ không thiếu. Trừ phi có thể tiêu diệt toàn bộ những người đó, bằng không Franz thật lòng không dám ra ngoài. Mặc dù hộ vệ của ông rất đông, nhưng "thường đi bờ sông, ai dám chắc không ướt giày"? Minh chủ cũng không phải dễ làm, sự tồn tại của liên minh chống Pháp, cốt lõi chính là "luận điệu mối đe dọa Pháp". Nếu không có Pháp là kẻ thù chung, lòng người rất nhanh sẽ tan rã.