Chương 214: Đá bóng

Cuộc đàm phán vẫn đang giằng co, trong khi cửa thành München đã rộng mở. Giờ đây, quyền chủ động đã không còn nằm trong tay Maximilian Đệ Nhị. Ngay từ khi cuộc đàm phán bắt đầu, mọi người đều hiểu rằng nơi đây sắp đổi chủ. Jonas không có nghĩa vụ giữ bí mật cho họ; giờ đây, khắp thành đều biết Maximilian Đệ Nhị đang chuẩn bị trao đổi lãnh thổ với Áo. Trong tình cảnh ấy, việc quy phục chủ mới không còn là áp lực đối với dân chúng.

Trong lịch sử châu Âu, việc trao đổi lãnh thổ thường xuyên xảy ra, không phải là chuyện gì mới lạ. Chỉ có điều, tình hình lần này khá đặc biệt, Vương thất Bayern có phần sa sút, mọi vốn liếng trong tay đều đã cạn kiệt, thứ duy nhất có thể dựa vào là tính hợp pháp của vương quyền. Vốn dĩ, đa số dân chúng Bayern vẫn còn chút vướng mắc trong lòng, bởi lẽ Maximilian Đệ Nhị chưa từng làm điều gì khiến dân chúng oán trách; việc từ bỏ ngài một cách đột ngột như vậy dường như có phần khó chấp nhận. Tuy nhiên, khi tin tức về việc trao đổi lãnh thổ lan truyền, mọi rào cản tâm lý đều tan biến. Không phải họ muốn phản bội Quốc vương, mà là Quốc vương tự mình rời đi, điều này không liên quan đến họ. Dân chúng an tâm, tự nhủ rằng chỉ cần Áo không bạc đãi Vương thất, họ sẽ không hổ thẹn với Maximilian Đệ Nhị.

***

Là đồng minh thân cận của Bayern, Đại Công quốc Baden là quốc gia đầu tiên nắm rõ tình hình diễn biến tại nước láng giềng. Chính phủ Baden bàng hoàng, không ngờ tình thế lại diễn biến như vậy: trong cuộc chiến với một quốc gia khác, chính quyền địa phương tuyên bố "trung lập", rồi ngay sau đó quân đội trong nước cũng "trung lập".

Nhiếp chính Thân vương Friedrich hỏi: "Giờ đây phải làm sao? Người Bayern căn bản không hề kháng cự, Áo chỉ đơn thuần tiến hành một cuộc diễu binh vũ trang mà đã đến chân thành München. Căn cứ tình hình hiện tại, người Bayern đã từ bỏ chính phủ, München cũng không thể giữ được lâu nữa, Vương quốc Bayern sẽ không thể cầm cự cho đến khi viện quân tới."

Chưa nói đến viện quân đã tới, ngay cả bóng dáng viện quân cũng không thấy đâu. Phổ đang triệu tập các bang quốc Đức tổ chức liên quân, Anh và Pháp cũng đang kêu gọi các nước xuất binh can thiệp cuộc chiến này. Nhưng điều này cần thời gian. Vùng Đức có quá nhiều bang quốc nhỏ, dù nhanh đến mấy cũng phải mất một hai tháng mới có thể tổ chức được liên quân, phải không? Ai ngờ Vương quốc Bayern lại yếu ớt đến vậy! Dù sao cũng là bang quốc lớn thứ ba vùng Đức, cho dù không thắng được người Áo, ngươi cũng phải kiên trì thêm một thời gian chứ, thậm chí là kiên trì chiến tranh du kích cũng được.

Lúc này, Thân vương Friedrich vẫn chưa hay biết rằng hai bên đã thỏa hiệp, Maximilian Đệ Nhị đang đàm phán điều kiện với người Áo.

Ngoại giao đại thần Nikolaus phân tích: "Điện hạ, lòng dân Bayern đã ngả theo hướng nào, dù chính phủ có cố gắng đến mấy cũng vô ích. Xem ra chúng ta đã đánh giá thấp vị thế của tư tưởng thống nhất trong lòng dân chúng. Người Bayern coi cuộc chiến này là cuộc chiến thống nhất quốc gia. Thay vì nói quân đội Áo đánh tới München, chi bằng nói họ được người Bayern mời đến München. Giờ đây, rắc rối của chúng ta lớn rồi. Nếu dân chúng trong nước cũng có thái độ như người Bayern, thì nguy cơ liên quan đến cuộc chiến này sẽ quá lớn."

Nikolaus kinh hãi, không chỉ riêng ông, rất nhiều người khác cũng đều hoảng sợ. Vạn nhất dân chúng Baden cũng có thái độ tương tự, nếu chúng ta cưỡng ép xuất binh can thiệp cuộc chiến này, liệu dân chúng có nổi dậy phản đối không? Cho dù không nổi dậy, nếu họ cũng bắt chước người Bayern giữ vững "trung lập" trong chiến tranh, chính phủ Baden cũng sẽ sụp đổ.

Thủ tướng Waltz bổ sung: "Điện hạ, tình huống như vậy rất có thể xảy ra. Dư luận trong nước phần lớn đều phản đối xuất binh, mọi người đều không muốn xuất binh cứu viện Bayern."

Thân vương Friedrich trầm mặc. Ngài hiểu đạo lý môi hở răng lạnh, nhưng giờ đây, việc xuất binh can thiệp tiềm ẩn quá nhiều nguy hiểm, không chừng sẽ tự đưa mình vào chỗ chết. Sau một thoáng dừng lại, ngài mới chậm rãi nói: "Thôi vậy, trong cuộc chiến này, chúng ta hãy giữ vững thái độ trung lập!"

***

Hiển nhiên, không chỉ Đại Công quốc Baden đưa ra lựa chọn này, rất nhiều bang quốc nhỏ của Đức cũng kinh hãi mà chọn thái độ trung lập. Dường như vào khoảnh khắc này, tất cả mọi người đều trở thành người ủng hộ ý dân, và thế công chính trị của Áo bắt đầu phát huy tác dụng. Khi từng bang quốc nhỏ tuyên bố trung lập, liên quân các bang quốc Đức còn chưa kịp thành hình đã sớm bị bóp chết từ trong trứng nước.

***

**Berlin**

Tại Berlin, chứng kiến ngày càng nhiều bang quốc tuyên bố trung lập, áp lực lên chính phủ Phổ ngày càng lớn. Ít nhất năm trăm ngàn quân Áo đã tập trung tại khu vực biên giới Phổ-Áo, và con số này vẫn không ngừng tăng lên. Liệu những đội quân này có sức chiến đấu hay không vẫn là một ẩn số, nhưng chính phủ Phổ không dám hành động. Với số lượng quân đông đảo như vậy, ai dám xem thường? Vạn nhất chúng ta vừa xuất binh cứu viện Bayern, thì ngay lập tức đội quân này sẽ tiến vào lãnh thổ của chúng ta thì sao? E rằng dù những đội quân này chỉ là "thủy hóa" (chất lượng kém), nhưng chỉ dựa vào số lượng cũng đủ sức đè bẹp Phổ.

Thực lực của Vương quốc Phổ có hạn, việc học theo chính phủ Áo động viên hàng triệu đại quân là điều không thể. Cho dù họ có liều lĩnh đến mấy, tối đa cũng chỉ có thể đối phó một cánh quân Áo, còn cánh quân kia thì không có cách nào. Dù là xuất binh từ lãnh thổ của mình hay từ Vương quốc Bayern đánh tới, đối với Áo cũng không thành vấn đề. Bước vào thời đại vũ khí nóng, họ dù muốn mạo hiểm cũng không được. Chỉ cần hậu cần tiếp liệu bị cắt đứt, quân đội dù mạnh đến mấy cũng chỉ là "tôm chân mềm" (yếu ớt).

Ngoài mối đe dọa quân sự, vấn đề rắc rối hơn lại nằm ở chính trị. Thái độ của dân chúng Bayern cũng khiến chính phủ Phổ lo sợ. Cho dù Friedrich Wilhelm Đệ Tứ có lòng tin vào quân đội trong nước, không cho rằng họ sẽ học theo quân đội Bayern mà trung lập không cần nổ một phát súng, nhưng đối với dân chúng thì ngài lại không có lòng tin. Lòng tin của quân đội bắt nguồn từ việc Phổ là "quốc gia có quân đội", một đãi ngộ mà các quốc gia khác không thể có được. Dân chúng thì khác. Đừng nhìn hậu thế ca ngợi Vương quốc Phổ thế này thế nọ, trên thực tế họ đang "cùng binh độc vũ" (chỉ chú trọng quân sự mà bỏ bê dân sinh).

Hiện tại, tình hình kinh tế Vương quốc Phổ không mấy khả quan. Để duy trì chi tiêu quân sự khổng lồ, chính phủ buộc phải tăng thêm gánh nặng cho dân chúng. Thêm vào sự bóc lột của giới quý tộc Junker, cuộc sống của thường dân Phổ trong thời đại này không hề dễ dàng. Trong lịch sử, những ngày tháng khốn khó này kéo dài cho đến sau Chiến tranh Pháp-Phổ. Nhờ vào khoản bồi thường chiến phí từ người Pháp, họ mới thoát khỏi cảnh khốn cùng.

Friedrich Wilhelm Đệ Tứ kìm nén cơn giận và nói: "Giờ đây phải làm sao? Các thành phố tự do kia đã sớm tuyên bố trung lập, giờ thì Baden trung lập, Hannover trung lập, Württemberg cũng trung lập. Felix sắp thăm Sachsen, nếu không có gì bất ngờ, Sachsen cũng sẽ ngay lập tức trung lập. Các bang quốc nhỏ còn lại thực lực không đáng kể. Nếu chúng ta muốn tiếp tục tổ chức đại quân can thiệp, e rằng chỉ có thể tự mình ra mặt."

Số lượng bang quốc Đức không ít, nhưng các bang quốc có thực lực thì rất ít. Trừ mấy bang quốc có chút thực lực này, các bang quốc nhỏ còn lại cộng lại cũng không đủ năm mươi ngàn quân. Không có quân đội của những bang quốc này làm "pháo hôi", Phổ cũng không dám liều chết với Áo. Vạn nhất tổn thất một trăm ngàn, tám mươi ngàn quân, họ sẽ phải "thương cân động cốt" (tổn thất nặng nề). Vương quốc Phổ sở dĩ phải duy trì đội quân thường trực khổng lồ là để đảm bảo chất lượng binh lính, bởi vì họ không thể cạnh tranh về số lượng.

Thủ tướng Joseph von Radowitz khuyên: "Bệ hạ, thế cục hiện nay chưa rõ ràng, chúng ta không thể đường đột ra mặt. Áo tuy mục nát, nhưng thực lực quân sự của họ không hề suy giảm. Từ những thông tin tình báo chúng ta thu thập được, Áo đã động viên một triệu quân dự bị trong nước, cộng thêm năm trăm ngàn quân thường trực của họ, giờ đây số lượng quân đội đã vươn lên đứng đầu châu Âu. Với thực lực của chúng ta, đã không còn khả năng can thiệp cuộc chiến này. Chi bằng trước tiên quan sát thế cục, chờ đợi phản ứng từ các nước châu Âu."

Kế hoạch không theo kịp biến động. Nếu Áo không tiến hành tổng động viên toàn quốc, thì Vương quốc Phổ cộng với liên quân các bang quốc Đức vẫn có thực lực can thiệp cuộc chiến này. Tình hình bây giờ rất rõ ràng, các bang quốc nhỏ hoặc là bị áp lực bởi ý dân, hoặc là kinh sợ trước thực lực của Áo, họ đã rút lui. Liên quân không thể tổ chức, muốn đơn độc đối đầu với Áo, chỉ với hai trăm ngàn đại quân của Vương quốc Phổ, Joseph von Radowitz hoàn toàn không ôm bất kỳ kỳ vọng nào. Cho dù tiến hành tổng động viên toàn quốc cũng vậy, Vương quốc Phổ không thể chịu nổi sự tiêu hao. Thất bại một lần sẽ là kết thúc. Hoặc giả Áo không có thực lực thôn tính Phổ, nhưng việc chia cắt Vương quốc Phổ lại rất có thể xảy ra. Dù sao Vương quốc Phổ cũng không hoàn toàn kín kẽ. Chỉ riêng trong ba lần chia cắt Ba Lan, họ đã thu được 141 ngàn cây số vuông, chiếm 47% diện tích lãnh thổ Phổ. Điều này có nghĩa là, nội bộ Phổ vẫn tồn tại một lượng lớn người Ba Lan. Mặc dù những người này đã gần như bị đồng hóa và sẽ sớm được tiêu hóa hết, nhưng đó là trong tình huống không có ngoại lực. Một khi Vương quốc Phổ chiến bại, Áo cưỡng ép chia tách Phổ, thì việc thống nhất sẽ trở nên khó khăn.

Phần thắng quá thấp, nguy hiểm quá lớn, Thủ tướng Joseph von Radowitz không muốn mạo hiểm như vậy.

Ngoại giao đại thần Andrea đề nghị: "Bệ hạ, Metternich sẽ sớm đến thăm Berlin. Chúng ta hãy lắng nghe Áo nói gì rồi mới quyết định. Nếu điều kiện thích hợp, liên thủ với họ cũng chưa chắc là không thể."

Giữa các quốc gia, nói thẳng ra chỉ là lợi ích. Phổ phản đối Áo thôn tính Bayern cũng vì lợi ích. Nếu lợi ích thích hợp, thì việc bán đứng Bayern cũng chưa chắc là không thể. Andrea là người ủng hộ tư tưởng phân trị Nam-Bắc Đức, ông không ngại tiến hành trao đổi lợi ích với Áo. Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa là ông không muốn Phổ thống nhất Đức. Chủ yếu là thực lực của Vương quốc Phổ có hạn, mọi người dù có tham vọng thống nhất Đức, nhưng không cho rằng có thể thực hiện được. Trước khi Bismarck lên nắm quyền, chính phủ Phổ từ trên xuống dưới đều chưa chuẩn bị tư tưởng cho việc thống nhất Đức. Thậm chí sau ba lần chiến tranh vương triều thắng lợi, mọi người vẫn hoài nghi về việc thống nhất Đức. Nếu không phải Bismarck kiên trì mạnh mẽ, và thủ đoạn chính trị của ông thực sự lợi hại, lừa gạt được đông đảo bang quốc về cùng một mối, thực hiện thống nhất trên danh nghĩa, thì Đế quốc Đức Đệ Nhị uy nghi sau này cũng sẽ không ra đời.

Do dự một chút, Friedrich Wilhelm Đệ Tứ vẫn phải xin lỗi Vương quốc Bayern. Không phải ngài không chịu giúp đỡ, mà thực sự là thực lực không cho phép. "Đã như vậy, chúng ta trước tiên hãy giữ yên lặng. Việc động viên quân đội trong nước không thể ngừng, còn phải nghiêm phòng người Áo tấn công lén chúng ta. Chờ Metternich đến, làm rõ điều kiện của người Áo rồi chúng ta mới quyết định. Trước đó, Bộ Ngoại giao phải cố gắng ổn định các bang quốc nhỏ, nếu không có họ phất cờ reo hò, về mặt chính trị chúng ta sẽ rất bị động."

Đánh cược vận mệnh quốc gia, cũng phải phân biệt tình huống. Ít nhất cũng phải có 30-40% phần thắng mới có thể đặt cược, phải không? Friedrich Wilhelm Đệ Tứ không phải là con bạc, càng không phải là người ham mê cờ bạc đến đỏ mắt, sẽ không mù quáng chơi trò "tất tay".

Sau khi hội nghị cấp cao kết thúc, Friedrich Wilhelm Đệ Tứ lập tức triệu kiến công sứ bốn nước Anh, Pháp, Nga, Tây Ban Nha, thông báo tình hình cho bốn cường quốc này và yêu cầu các nước xuất binh can thiệp. Không nghi ngờ gì nữa, Vương quốc Tây Ban Nha vào thời kỳ này đã là một "thùng rỗng", có thể giữ được địa vị cường quốc là nhờ vào uy danh tổ tiên để lại. Hiện tại họ đang bận nội đấu, không mấy sốt sắng can thiệp vào các vấn đề của vùng Đức. Ba quốc gia thực sự có tiếng nói là Anh, Pháp, Nga, hoặc nói chính xác hơn là Pháp và Nga. Ảnh hưởng của người Anh tuy lớn, nhưng thực lực lục quân có hạn, không có khả năng xuất binh can thiệp vào vùng Đức.

Nhưng ba quốc gia Anh, Pháp, Nga lúc này đang tiến hành một cuộc "đấu hữu siêu cấp", một sớm một chiều không thể dừng lại. Cả hai bên đều đã đầu tư lớn như vậy, nếu ai nhận thua, người đó sẽ gặp rắc rối. Người Nga không thể từ bỏ Constantinople, đây là ý chí của toàn thể dân chúng Nga, chính phủ Sa Hoàng không thể lùi bước vào phút quyết định cuối cùng. Anh và Pháp cũng không thể lùi bước. Người Anh nếu nhượng bộ, tổn thất lợi ích nặng nề tạm thời chưa nói, Phố Downing sẽ phải đổi chủ. Người Pháp thì càng không cần nói, nếu Napoléon Đệ Tam dám nhận thua, vương vị của ông sẽ không còn vững chắc, hoặc nói vương vị của ông vốn dĩ chưa bao giờ ổn định, việc phát động cuộc chiến này chính là để chuyển hướng mâu thuẫn nội bộ.

Trừ công sứ Tây Ban Nha rõ ràng từ chối xuất binh, công sứ ba nước còn lại đều không đưa ra câu trả lời, phải chờ đợi quyết sách từ trong nước.

***

**Luân Đôn**

Nội các George một lần nữa tổ chức hội nghị nội các về vấn đề vùng Đức. Ngoại giao đại thần Thomas mở lời: "Thưa quý vị, tình hình vùng Đức đã có biến. Vương quốc Bayern đã thất thủ mà không hề tiến hành bất kỳ sự kháng cự nào. Trong cuộc chiến này, dân chúng và quân đội Bayern đều chọn thái độ thờ ơ. Lần này, kẻ tác chiến với Áo có lẽ chính là tên ngu xuẩn Maximilian Đệ Nhị kia, cùng với nội các ngu xuẩn của hắn. Bị ảnh hưởng bởi điều này, phần lớn các bang quốc Đức cũng đã chọn trung lập, bởi vì ý dân ủng hộ thống nhất Đức, các chính phủ bang quốc này không dám mạo hiểm. Tối qua, tôi nhận được tin tức từ công sứ trú tại Berlin, chính phủ Phổ cũng đã rút lui. Kế hoạch ban đầu của chúng ta là lợi dụng sức mạnh của các bang quốc Đức để kiềm chế người Áo, giờ đây đã không thể tiếp tục nữa. Nếu chúng ta không chọn những biện pháp mạnh mẽ, việc thống nhất Đức sẽ không thể tránh khỏi. Người Áo đang tiến hành thế công chính trị, đoán chừng phần lớn các bang quốc Đức cũng sẽ bị áp lực bởi ý dân mà gia nhập vào Đế quốc La Mã Thần thánh do Áo chủ trì."

Thomas khinh bỉ hành vi của Maximilian Đệ Nhị, và tất cả mọi người đều rất đồng tình. Một vị quốc vương làm được đến tình cảnh này, quả thực cần có "thực lực" (ý nói sự yếu kém). Nếu Vương quốc Bayern mạnh mẽ hơn một chút, chỉ cần chống cự quân đội Áo mười ngày nửa tháng, thậm chí là thua trận liên tiếp, mọi người đều có thể chấp nhận. Đó là sự chênh lệch về thực lực, không ai sẽ công kích họ là bất tài. Có thể nói, chỉ cần họ kháng cự, liên quân các bang quốc Đức đã có thể được tổ chức. Giờ đây, tất cả mọi người đều rút lui, không chỉ vì kinh sợ trước thực lực quân sự của Áo, mà phần lớn là vì cách làm của dân chúng Bayern, khiến mọi người lo lắng, không dám đi ngược lại ý dân.

George Hamilton Gordon suy nghĩ một chút rồi nói: "Xem ra phải liên thủ với người Nga. Chỉ dựa vào lực lượng của chúng ta và người Pháp, đã không thể khiến Áo buông tay. Một Đế quốc Đức thống nhất sẽ quá mạnh mẽ, chắc hẳn người Nga cũng không muốn thấy quái vật này xuất hiện. Bộ Ngoại giao hãy liên hệ với người Nga. Để bày tỏ thành ý, chúng ta có thể tạm ngừng thế công ở bán đảo Crimea."

"Thủ tướng, lúc này tạm ngừng tấn công, ưu thế chúng ta vừa giành được sẽ đồng nghĩa với việc bị bỏ phí. Chỉ cần người Nga không chịu từ bỏ Constantinople, cuộc chiến này sẽ không thể kết thúc. Trừ phi chúng ta muốn đánh một trận 'bảo vệ Ấn Độ' với người Nga ở lưu vực sông Ấn, nếu không chúng ta cũng không thể lùi bước," Lục quân đại thần Stanley nhắc nhở.

Lùi bước là điều không thể. Ai dám nhượng bộ trong vấn đề này, sẽ chờ bị đóng đinh vào cột "kẻ bán nước", bị dân chúng phỉ nhổ cả đời!

George Hamilton Gordon cười lạnh nói: "Những tổn thất này vẫn nằm trong giới hạn chịu đựng của chúng ta. Cho dù không thể thỏa hiệp với người Nga trong vấn đề Cận Đông, nhưng trong vấn đề ngăn chặn thống nhất Đức, lập trường của chúng ta vẫn nhất quán. Chỉ cần ba nước chúng ta giữ vững sự nhất trí, người Áo sẽ không thể không nhượng bộ. Một khi người Nga gây áp lực lên Áo, liệu mối quan hệ đồng minh của họ có thể tiếp tục duy trì không? Nga và Áo một khi xảy ra rạn nứt, cuộc chiến sau này sẽ dễ đánh hơn nhiều. Bây giờ, trước tiên hãy lừa gạt người Nga, để họ cắt đứt con đường thống nhất Đức."

Bàn về thủ đoạn ngoại giao, "John Bull" (người Anh) không hề sợ hãi. Cho dù muốn liên thủ với người Nga can thiệp vào cuộc chiến thống nhất Đức, họ cũng không quên trước tiên đào một cái hố to cho người Nga.