Chương 250: Mới Vienna hệ thống

Hội nghị Vienna khai mạc, các đoàn đại biểu quốc gia tề tựu, mỗi bên đều phô diễn tài năng ngoại giao. Ý đồ chia cắt phần lãnh thổ còn lại của Bán đảo Balkan giữa Nga và Pháp khiến Anh Quốc (John Bull) không cam lòng, bèn kéo Đế quốc Ottoman vào liên minh, bày ra thái độ không ngại giao chiến.

Tuy nhiên, người Anh đe dọa, người Nga lại không hề sợ hãi. Ngược lại, họ đang nắm giữ Constantinople, có thể phong tỏa eo biển Bosphorus. Một khi hai bên trở mặt, hạm đội hải quân Anh ở Biển Đen sẽ bị "đóng cửa đánh chó". Với con tin trong tay, "Gấu xù" (Nga) vô cùng phấn khích. Là một cường quốc lục địa, đắc tội với người Anh thì đã sao? Đất rộng người đông, "Gấu xù" vẫn có thể ung dung tiến ra, cùng lắm thì giải tán.

Chính phủ Pháp ban đầu còn do dự, nhưng không phải Hoàng đế Napoléon III sợ giao chiến với người Anh. Trên thực tế, vì những chuyện nhỏ nhặt này, hai bên căn bản không thể bùng nổ chiến tranh. Nếu thực sự xảy ra chiến sự, hải quân Pháp cũng không phải không có sức chiến đấu. Có lẽ họ không thể đánh thắng Hải quân Hoàng gia Anh, nhưng làm cho Hải quân Hoàng gia bị tổn thất nặng nề thì vẫn có thể làm được. Luân Đôn sẽ không mạo hiểm đặt cược vào một ván bài nguy hiểm như vậy. Trong thời đại chiến hạm buồm, việc gây tổn thất cho hải quân là quá dễ dàng, kết quả đổ máu giữa hai cường quốc sẽ không có người thắng.

Chủ yếu vẫn là về lợi ích. Bất kỳ ai làm hàng xóm với "Gấu xù" đều phải kiêng dè ba phần. Napoléon III vừa muốn hưởng lợi, lại không muốn gánh chịu rủi ro. Việc Pháp độc chiếm các khu vực Macedonia, Albania, Thrace, Epirus thoạt nhìn có vẻ thu lợi lớn, nhưng trên thực tế, sau cuộc đại chiến này, kinh tế Bán đảo Balkan đã sớm sụp đổ. Chiến tranh tàn phá, làn sóng người tị nạn, dịch bệnh – tất cả những điều này cộng lại khiến dân số Bán đảo Balkan giảm trực tiếp một phần ba, sức lao động thanh niên trai tráng càng trở nên hiếm hoi. Vốn là một "miếng mỡ béo", Bán đảo Balkan giờ đây đã "hết dầu". Muốn khôi phục trật tự xã hội, nhất định phải đầu tư một lượng lớn tài nguyên. Nói một cách đơn giản, phần lợi nhuận này không đủ để người Pháp mạo hiểm. Nếu không phải vì nhu cầu chính trị, Napoléon III cũng sẽ không có hứng thú với lãnh thổ trên Bán đảo Balkan.

"Thưa chư vị, cứ tranh cãi như vậy cũng không phải là cách. Chi bằng mỗi bên hãy phân định phạm vi thế lực của mình, sau đó chúng ta sẽ tiếp tục thương nghị!" Thân vương Metternich đề nghị.

Nói xong, ông dùng bút đánh dấu khu vực kiểm soát của Áo trên bản đồ trước, sau đó đưa bản đồ cho Đại biểu Nga, Công tước Karl von Nesselrode. Không có gì phải do dự, Công tước Karl von Nesselrode khoanh tròn mục tiêu mong muốn của mình trên bản đồ. Nga và Áo đã có thỏa thuận, phạm vi thế lực của hai bên không tiếp giáp. Người Pháp cũng theo sát phía sau, vạch ra phạm vi thế lực của mình. Đến lượt người Anh, Thomas trợn tròn mắt. Tốt thật, ba nước chia nhau bản đồ, Bán đảo Balkan đã bị xẻ thịt xong xuôi. Ngay cả những hòn đảo còn sót lại cũng nằm trong tay Đế quốc Ottoman, người Anh không thể đối xử với đồng minh như vậy.

Một ý nghĩ chợt lóe lên, Thomas cảm thấy vẫn phải làm gì đó, không thể để kẻ địch dễ dàng đạt được ý muốn. Còn về người đồng minh Đế quốc Ottoman, thật đáng tiếc, chỉ có thể hy sinh. Tuy nhiên, đây là nguyện vọng chung của toàn thể người dân châu Âu, bao gồm cả người dân Anh, Thomas không thể đi ngược dòng.

"Thưa ba vị, người dân Bán đảo Balkan đã bị Đế quốc Ottoman nô dịch nhiều năm như vậy. Nay trở về vòng tay của thế giới văn minh, chúng ta nên giúp họ độc lập kiến quốc, tại sao có thể tiếp tục nô dịch họ? Nếu chuyện vô nhân đạo này xảy ra, các quốc gia trên thế giới sẽ nhìn chúng ta thế nào? Xã hội quốc tế sẽ có cảm tưởng gì?"

Thân vương Metternich trợn trắng mắt. Bốn người họ đã có thể đại diện cho xã hội quốc tế. Nếu chỉ một quốc gia làm điều quá đáng, còn có thể bị các nước châu Âu khiển trách. Nhưng bốn cường quốc cùng hành động, đảm bảo mọi người sẽ ngoan ngoãn im lặng. Trong thời đại này, trên toàn thế giới không tìm thấy một thực thể nào dám đồng thời đối địch với bốn nước Anh, Pháp, Nga, Áo. Ngay cả khi buộc tất cả các quốc gia còn lại lại với nhau, cũng không phải là đối thủ của bốn cường quốc này.

"Thưa ngài Thomas quá lo lắng. Làm sao chúng ta có thể nô dịch người dân Bán đảo Balkan? Phải biết rằng người dân Bán đảo Balkan đã chịu đựng sự thống trị đẫm máu của Đế quốc Ottoman trong thời gian dài, rất nhiều người đã bị thế giới man rợ đầu độc. Chúng ta chính là đang giúp họ trở lại thế giới văn minh. Căn cứ vào thông tin chúng tôi thu thập được, truyền thống văn hóa trên Bán đảo Balkan cũng bị phá hủy nghiêm trọng. Hiện tại, người dân trên bán đảo nếu không phải là đồng lõa với sự trấn áp của Đế quốc Ottoman, thì hoặc là một đám mù chữ, hoặc là những kẻ phản bội thế giới văn minh. Để họ độc lập kiến quốc chẳng phải là một trò cười sao? Hay là từ các quốc gia chúng ta giám sát quản lý, dẫn dắt người dân địa phương trở lại thế giới văn minh, tránh bi kịch tiếp tục xảy ra mới là lựa chọn tốt nhất."

Việc bôi nhọ Đế quốc Ottoman cũng là một "chính trị đúng đắn". Suốt mấy trăm năm, Đế quốc Ottoman đã trở thành biểu tượng của sự man rợ, ăn sâu vào tâm trí mỗi người châu Âu. Dĩ nhiên, tiếng xấu của Đế quốc Ottoman cũng là xứng đáng, trong lịch sử họ thực sự đã làm không ít chuyện khiến người người oán trách. Thân vương Metternich có thể tìm ra một đống bằng chứng để chứng minh sự man rợ của họ. Những thứ này nếu không bị phơi bày thì không có chuyện gì, nhưng một khi bị đưa ra, bất kể là chuyện xảy ra một trăm năm trước hay hai trăm năm trước, đều là bằng chứng của tội ác. Dù thế nào cũng không thể rửa sạch. Trong thời đại này, các chuyên gia vẫn chưa đánh mất hoàn toàn liêm sỉ, việc giúp Đế quốc Ottoman "tẩy trắng" họ vẫn chưa làm được.

Là một chính khách, Thomas càng không dám biện hộ cho người Ottoman trong vấn đề này, nếu không người dân Anh sẽ không tha cho ông. Hiện tại, những người có văn hóa, kiến thức trên Bán đảo Balkan về cơ bản đều phụ thuộc vào sự tồn tại của Đế quốc Ottoman. Ngay cả khi họ không làm phản đồ, tổ tiên của họ cũng đã làm phản đồ. Từ góc độ này mà nói, việc thống nhất phân loại những người này là "tàn dư của Đế quốc Ottoman" cũng miễn cưỡng chấp nhận được.

Thomas không dây dưa ở điểm này, trực tiếp đề nghị: "Thưa ngài Metternich nói không sai. Đã như vậy, vậy thì quốc tế cùng quản lý Bán đảo Balkan thì sao? Chúng ta cùng nhau giúp họ trở lại thế giới văn minh. Chờ khi kéo họ trở lại thế giới văn minh, sẽ tìm một thời điểm thích hợp, để người dân Bán đảo Balkan độc lập kiến quốc, góp một phần sức vào thế giới văn minh."

Nghe đề nghị của Thomas, Đại biểu Pháp, Auvergne, rõ ràng có chút động lòng, nhưng người Nga phản ứng kịch liệt hơn. Công tước Karl von Nesselrode vỗ mạnh xuống bàn, phẫn nộ nói: "Điều này không thể nào! Người dân Bán đảo Balkan đã chịu đủ sự đầu độc của người Ottoman, nhất định phải do chúng ta giám sát quản lý mới có thể trở lại thế giới văn minh."

Nhìn Công tước Karl von Nesselrode nổi giận, Thân vương Metternich xoa trán. Rõ ràng vị ngoại giao đại thần xuất thân quân nhân này vẫn chưa thích nghi với vai trò nhà ngoại giao, rất có vẻ "một lời không hợp sẽ ra tay". Trong một cuộc đàm phán mà đánh người, dường như người Nga thực sự có thể làm được điều đó. Để tránh cuộc đàm phán trở nên tồi tệ hơn, Thân vương Metternich không thể không lên tiếng hòa giải, lúc này ông chất vấn Thomas: "Bán đảo Balkan có nhiều dân tộc, từ thời Đế quốc Byzantium đến nay chưa từng thành lập một quốc gia thống nhất. Chẳng lẽ thưa ngài Thomas, ngài muốn tái thiết Đế quốc Byzantium sao?"

Tái thiết Đế quốc Byzantium, đây là trò đùa quốc tế gì vậy? Những người theo chủ nghĩa dân tộc ngây thơ ở Hy Lạp hô khẩu hiệu thì được, nhưng ai trong số những người đang ngồi đây có thể dung thứ cho việc tái thiết Đế quốc Byzantium?

Đối mặt với chất vấn, Thomas mặt không đổi sắc giải thích: "Thưa ngài Metternich hiểu lầm. Việc để người dân Bán đảo Balkan độc lập kiến quốc chỉ đơn thuần là giúp người dân địa phương trở lại thế giới văn minh. Đế quốc Byzantium đã sớm diệt vong, làm sao chúng tôi lại nghĩ đến việc trùng kiến?"

Thân vương Metternich cười lạnh nói: "Không có thì tốt nhất, nếu không thế giới này lại phải bất ổn. Liên quan đến vấn đề người dân Bán đảo Balkan độc lập kiến quốc, tôi cảm thấy không cần thiết thảo luận. Người dân các khu vực Serbia, Wallachia, Moldavia, Bosnia đã gia nhập quốc tịch Áo, họ đều là những người có tổ quốc!"

Được dẫn dắt, Ngoại giao Đại thần Nga, Công tước Karl von Nesselrode, lập tức mở miệng nói: "Chúng tôi đã cấp quốc tịch cho người dân vùng Bulgaria, vùng Constantinople, cho nên cũng không cần ngài Thomas quan tâm."

Bất kể có quốc tịch này hay không, Công tước Karl von Nesselrode cứ dùng cớ này trước, cùng lắm thì quay đầu bổ sung sau. Dù Thomas có dùng thủ đoạn nào đi nữa, cũng không thể khiến người Áo và người Nga từ bỏ việc độc lập kiến quốc, điều này có nghĩa là hai bên sẽ trở mặt.

Tiếp tục nhúng tay vào lãnh địa của người Pháp? Ý nghĩ này chợt lóe lên rồi biến mất. Thomas cũng không muốn để Nga, Pháp, Áo đoàn kết lại với nhau. Khi liên minh này xuất hiện, ngay cả khi họ kéo toàn thế giới làm đồng minh, cũng không thể chống đỡ nổi. Có nên chia cắt một khối đất ở Bán đảo Balkan không? Nhìn qua bản đồ, Thomas quyết định không nên tiếp giáp với các cường quốc lục địa này.

Auvergne, người vẫn im lặng, đột nhiên chuyển chủ đề: "Điều quan trọng nhất ở Bán đảo Balkan vẫn là các eo biển Biển Đen. Phần lớn các tranh chấp quốc tế đều xoay quanh nơi đây. Vì hòa bình và ổn định của thế giới, tôi đề nghị quốc tế cùng quản lý eo biển Dardanelles và eo biển Bosphorus. Tất cả các thành phố cảng ven biển đều trở thành cảng tự do, các quốc gia không được bố trí bất kỳ vũ khí nào. Bất kể trong thời kỳ nào, chính phủ các nước đều phải đảm bảo tự do thông hành cho tàu thuyền qua eo biển, không được thiết lập bất kỳ điều kiện hạn chế nào, không được thu thuế thông hành."

Sau khi tính toán, mọi người đều bày tỏ sự đồng ý. Chỉ có Công tước Karl von Nesselrode có chút nhức nhối, nhưng cân nhắc đến tình hình thực tế, ngay cả khi họ muốn thu phí thông hành cuối cùng cũng không thu được, ông vẫn đồng ý. Họ có thể thu thuế ở eo biển Bosphorus, nhưng Anh và Pháp cũng có thể thu thuế ở cửa eo biển Dardanelles. Đến lúc đó, thương thuyền không dám thông hành, con đường thủy vàng này cũng sẽ bị phế bỏ.

Giải quyết vấn đề tuyến đường, Thomas cũng lười dây dưa thêm vào vấn đề Bán đảo Balkan. Việc ba nước Nga, Pháp, Áo cùng hưởng Bán đảo Balkan, sao lại không phải là một sự cân bằng? Một khi người Nga lao ra Biển Đen, người Pháp sẽ là người chịu trận đầu tiên, Áo cũng không thể dung thứ cho việc người Nga tiếp tục bành trướng.

Chiến tranh Cận Đông, mặc dù họ không thu được lợi ích thực tế, nhưng về mặt chiến lược họ vẫn thành công, lợi dụng trật tự quốc tế mới để ngăn chặn người Nga ở Biển Đen.

Sau khi giải quyết vấn đề Chiến tranh Cận Đông, bốn nước Anh, Pháp, Nga, Áo đã ký kết "Tứ Quốc Công Ước", một lần nữa phân định phạm vi thế lực của các quốc gia dưới hình thức điều ước. Sau khi điều ước được ký kết, chính phủ bốn nước liên hiệp tuyên bố: Bốn cường quốc cùng nhau duy trì hòa bình và ổn định của lục địa châu Âu, trấn áp bất kỳ hành vi phá hoại quy tắc nào.

Theo sự hạ màn của Hội nghị Hòa bình Vienna, một trật tự quốc tế mới lại được thiết lập. Trừ việc các eo biển Biển Đen được tự do thông hành, các nước đều lấy khu vực kiểm soát thực tế làm phạm vi lợi ích. Đế quốc Ottoman trở thành bên thua cuộc lớn nhất, vì bản thân không có thực lực duy trì sự thống trị trên Bán đảo Balkan, đành phải bán các khu vực Macedonia, Thrace, Albania, Bán đảo Gallipoli với giá hai trăm triệu Franc cho người Pháp. Người Pháp và Đế quốc Ottoman là đồng minh nên cần phải chú ý "tướng ăn", không thể không bỏ ra một khoản tiền để mua. Áo và Nga thì không khách khí, là kẻ thù truyền kiếp của Ottoman, dĩ nhiên là nuốt trọn địa bàn mà mình đã chiếm lĩnh.

Công quốc Montenegro có lẽ chính mình cũng không rõ lần này là thua lỗ hay kiếm lời. Mặc dù cuối cùng bị người Anh "đuổi về nhà", nhưng dưới sự ủng hộ của Nga và Áo, lãnh thổ của họ đã mở rộng gấp đôi, thành công giành được cửa biển. Lãnh thổ mở rộng gấp đôi, trên thực tế cũng chỉ hơn mười nghìn kilômét vuông, còn chưa lớn bằng Công quốc Montenegro đời sau. Không còn cách nào khác, ai bảo bản thổ của họ nhỏ bé? Để có thêm hơn năm nghìn kilômét vuông này, thanh niên trai tráng trong Công quốc Montenegro đã tổn thất một nửa, tổng dân số bản thổ giảm xuống hai mươi ba phần trăm. Cộng thêm vùng đất mới chiếm lĩnh, tổng dân số cả nước cũng chỉ vừa vượt qua hai trăm nghìn người.

Trên bề mặt, Đế quốc Nga là người thắng lớn nhất, nhưng lúc này đang âm thầm liếm vết thương. Việc chiếm được Constantinople chỉ là vẻ vang bề ngoài. Cả vùng Bulgaria hay vùng Constantinople đều bị chiến tranh tàn phá, kinh tế địa phương trực tiếp sụp đổ. Đặc biệt, thành Constantinople trực tiếp biến thành phế tích, hơn hai phần ba kiến trúc trong thành bị hư hại ở các mức độ khác nhau. Dĩ nhiên, đây cũng có thể là một chuyện tốt, vừa đúng lúc để phá bỏ xây dựng lại, xóa bỏ dấu vết của Đế quốc Ottoman, tạo nên sự huy hoàng của Đế quốc Nga. Nếu không xét đến tài chính, thì nên là như vậy.

Kiểm kê thương vong, người Nga không thể cười nổi. Chỉ riêng trên Bán đảo Balkan, người Nga đã phải trả cái giá đắt là sáu trăm nghìn người tử trận. Cộng thêm chiến trường Krym và chiến trường Kavkaz, tổng số quân Nga tử trận và bị thương tàn phế đã xấp xỉ chín trăm nghìn người. Nếu không phải chiếm được Constantinople, lợi ích chính trị mang lại đã xóa nhòa tất cả, Hoàng đế Nikolai I thực sự không biết nên kết thúc như thế nào.

Anh và Pháp, những nước cũng tham gia chiến đấu, cũng không thu được lợi lộc. Quân Pháp tử trận hai trăm mười nghìn người, bị thương tàn phế bốn mươi lăm nghìn người. Quân Anh tử trận bảy mươi tám nghìn người, bị thương tàn phế mười một nghìn người. Số liệu này đã bao gồm tổn thất do dịch bệnh, nếu không thì số liệu này còn có thể giảm bớt một phần ba. Dù sao đi nữa, tổn thất phi chiến đấu cuối cùng không vượt quá tổn thất chiến đấu.

Về phần Đế quốc Ottoman, tổn thất của họ là một ẩn số. Chính phủ Sultan cũng không biết thống kê thế nào, ngược lại, hàng triệu đại quân mà họ xây dựng trước sau đều bị đánh cho tan tác. Bán đảo Balkan cũng mất đi, rất nhiều binh lính đều là lính bắt lính, khi tan rã thì thực sự giải tán, đừng mong những người này sẽ quay trở lại đội ngũ. "Cùi không sợ lở", chắc hẳn chính phủ Sultan cũng sẽ không bận tâm. Thủ đô mất đi, khu vực thống trị cốt lõi mất đi, chỉ có thương vong nhân sự thì cần gì phải thêm phiền não?