Chương 386: Có hố vẫn là phải nhảy

Luân Đôn, Thủ tướng John Russell vô cùng bất mãn trước cục diện châu Âu hiện tại. Chính phủ Paris đã bất ngờ cấp cho Nga một khoản vay. Mặc dù đối với người Anh, số tiền này không quá lớn, chỉ vỏn vẹn một trăm triệu Franc, nhưng yếu tố chính trị ẩn chứa đằng sau lại vô cùng đáng sợ. Ban đầu, mọi người đã thống nhất rằng Anh và Pháp sẽ cùng góp tiền và sức lực để hỗ trợ Vương quốc Phổ chống lại Nga trong một cuộc chiến tranh ủy nhiệm. Giờ đây, khi chiến trường Phổ vừa mới xuất hiện nguy cơ, người Pháp đã vội vã "ném đá xuống giếng". Hoặc giả, trong mắt chính phủ Paris, đây là hành động cắt lỗ kịp thời để thu về lợi nhuận lớn hơn. Đứng trên lập trường của người Anh, Thủ tướng John Russell không thể nào khoan dung.

"Cục diện châu Âu đang trở nên tồi tệ, Pháp và Nga đang xích lại gần nhau, lập trường của chính phủ Paris đã thay đổi. Họ có ý đồ liên thủ với Nga để chia cắt Phổ. Hoặc giả còn phải thêm cả Áo nữa, chỉ cần Pháp và Nga chịu ủng hộ Áo thôn tính các quốc gia thuộc Liên minh Đức, thì sẽ biến thành ba cường quốc Nga, Pháp, Áo chia cắt lục địa châu Âu. Đây là tình huống tồi tệ nhất, mỗi cường quốc Nga, Pháp, Áo đều có thực lực để thách thức chúng ta. Nếu để họ chia cắt châu Âu, thì càng khó có thể kiềm chế. Vì an ninh chiến lược của Đại Anh, chúng ta nhất định phải ngăn chặn điều này xảy ra."

John Russell có ý thức khủng hoảng mạnh mẽ, điều này dường như là điểm chung của các quốc đảo, cũng là nguồn động lực cho sự thành công của họ. Cân bằng quyền lực ở châu Âu là quốc sách của chính phủ Luân Đôn. Hiện tại, châu Âu vẫn duy trì được sự cân bằng, nhưng ba cường quốc Nga, Pháp, Áo ngày càng lớn mạnh đã đe dọa nghiêm trọng đến địa vị bá chủ của họ. Ban đầu, chính phủ Luân Đôn đã chuẩn bị trước tiên đè bẹp Nga, sau đó lợi dụng vấn đề Ý để khơi mào mâu thuẫn Pháp – Áo, khiến họ kiềm chế lẫn nhau trên lục địa châu Âu. Kế hoạch không bao giờ theo kịp biến hóa, mâu thuẫn giữa Pháp và Áo chưa được châm ngòi, Đế quốc Nga đã sắp phá vỡ giới hạn, nắm giữ Biển Baltic.

Ngoại giao Đại thần Raistlin phân tích: "Thưa Thủ tướng, lần xích lại gần nhau giữa Pháp và Nga này là do chính phủ Sa Hoàng đã nhượng bộ trước. Việc Nga ủng hộ Pháp thôn tính vùng Rheinland, trên thực tế cũng không có ý tốt. Cần biết rằng Áo, Bỉ, Phổ, các quốc gia thuộc Liên minh Đức, Tây Ban Nha đều có hiệp ước, nếu một bên bị Pháp xâm lược, họ sẽ liên hiệp phòng thủ. Cho dù Nga ủng hộ Pháp, nhưng Nga và Áo vẫn là đồng minh, chính phủ Sa Hoàng không thể nào xuất binh giúp người Pháp đánh trận được? Chủ nghĩa dân tộc là một con dao hai lưỡi, chỉ cần chúng ta kích động chủ nghĩa dân tộc vùng Đức lên, Vienna sẽ không thể ngồi yên nhìn người Pháp thôn tính vùng Rheinland. Lại có điều ước liên hiệp phòng thủ, người Pháp tuy thực lực hùng hậu, nhưng Áo cũng không kém, cộng thêm Tây Ban Nha, Bỉ, các quốc gia thuộc Liên minh Đức, người Pháp không có nhiều phần thắng. Napoléon III không ngốc, không thể nào mạo hiểm trong tình huống không có phần thắng.

...Ba cường quốc Nga, Pháp, Áo liên thủ chia cắt lục địa châu Âu, thần cho rằng khả năng này gần như bằng không, trước hết là việc phân chia chiến lợi phẩm không đều. Người Nga có thể giành được quá ít, Áo không thể từ bỏ vùng Đức, người Nga sau khi chiếm được Ba Lan thuộc Phổ, con đường tiến lên sẽ bị Áo phá hỏng. Dĩ nhiên, nếu chính phủ Sa Hoàng muốn, có thể mở rộng về phía Bắc Âu. Nhưng Thụy Điển không phải là quả hồng mềm, không thể thành công nếu không trả giá đắt. Huống chi, chỉ riêng cuộc chiến tranh Phổ – Nga đã đánh vất vả như vậy, người Nga còn có khả năng tấn công Thụy Điển sao?"

Đây là vấn đề thực tế, Đế quốc Nga tuy hùng mạnh, nhưng sự mệt mỏi đã lộ rõ. Nếu là Đế quốc Nga trước Chiến tranh Cận Đông, Vương quốc Phổ đã sớm thất bại. Chính phủ Sa Hoàng không dùng chiến thuật biển người để đè bẹp Phổ, nguyên nhân chủ yếu nhất là chính phủ không có tiền. Tăng số lượng quân đội tiền tuyến cũng đồng nghĩa với việc tăng chi tiêu quân phí. Tác chiến trên bình nguyên Sóng Đức, còn có sông ngòi có thể vận chuyển vật liệu chiến lược, trên lý thuyết chính phủ Sa Hoàng dù có xuất binh triệu người, cũng có thể đảm bảo cung ứng vật liệu. Trong tình trạng mệt mỏi của bản thân, việc cùng Pháp và Áo chia cắt lục địa châu Âu, họ hiển nhiên sẽ chịu thiệt. Chỉ riêng vùng Ba Lan thuộc Phổ, chỉ cần đánh bại Vương quốc Phổ là đủ rồi, hoàn toàn không cần thiết phải "lấy trứng chọi đá".

"Không, Raistlin. Những điều này đều là trên lý thuyết, khanh phải hiểu Đế quốc Nga là một chính phủ độc tài. Chỉ cần Sa Hoàng cho rằng có thể được, thì có khả năng biến thành sự thật. Chúng ta không thể lấy suy luận lý tính làm cơ sở cho quyết sách của Sa Hoàng. Trên thực tế, phần lớn các Sa Hoàng Nga đều không lý tính. Nga, Pháp, Áo đều là chính phủ độc tài, chỉ cần Hoàng đế quyết định là có thể kết minh ngay lập tức, chúng ta không thể cho họ bất kỳ cơ hội xích lại gần nhau nào."

Đây không phải là John Russell bi quan, mà là điều một nhà lãnh đạo quốc gia nhất định phải cân nhắc. Đối với Đại Anh, hiện tại không cần bất kỳ mạo hiểm nào, "ổn định" mới là quan trọng nhất. Bất kể quan hệ Pháp – Nga đến bước nào, việc phá hoại mối quan hệ của họ luôn không sai. Với vai trò là kẻ phá rối châu Âu, một nửa mâu thuẫn trên lục địa trong trăm năm qua đều do họ khơi mào, bây giờ lại đến lúc thể hiện.

...Chính phủ Berlin ra tay ngăn chặn, người Anh cũng đang phá hoại, Franz tự nhiên cũng không thể ngồi yên. Bị người tính toán, nhất định phải phản công. Tuy nhiên, hợp đồng vay tiền đã ký kết, tự nhiên không thể xé bỏ. Từ đâu để phản công, trở thành một vấn đề thực tế. Alexander II còn biết áp dụng thủ đoạn văn minh, ngấm ngầm tính toán trong phạm vi quy tắc, Franz tự nhiên không thể phá vỡ quy củ.

Ủng hộ phái bảo thủ của Đế quốc Nga? Không ổn! Đây là can thiệp quá sâu vào nội chính của Nga, ngoài việc làm xấu đi quan hệ hai nước, không có nửa điểm tác dụng. Franz không cho rằng nhóm người này có thể đấu thắng Alexander II.

Ngấm ngầm ủng hộ đảng cách mạng? Điều này càng không thể. Là một Hoàng đế, Franz và đảng cách mạng tự nhiên thuộc về phe đối lập, việc tư thông với địch không thể làm. Huống chi, tình trạng của Đế quốc Nga vô cùng tồi tệ, vạn nhất bị lật đổ thì sao? Chính phủ Sa Hoàng mục nát là đồng minh tốt nhất của Áo, trong khi một nước Nga mới nổi là mối đe dọa lớn nhất đối với Áo, nguy hiểm này Franz không dám mạo hiểm.

Kích động quan hệ giữa Nga và các nước châu Âu? Dường như làm như vậy không có lợi ích gì, không cần Franz ra tay, hiện tại chính phủ Sa Hoàng đã bị cô lập một cách vẻ vang.

...Sau khi vắt óc suy nghĩ, cuối cùng Franz bất đắc dĩ đi đến kết luận: Trong bối cảnh lớn của liên minh Nga – Áo, trong thời gian ngắn không thể làm gì được người Nga.

Ngoại giao Đại thần Wesenberg đề nghị: "Bệ hạ, chính phủ Sa Hoàng đã đưa ra yêu cầu, hy vọng chúng ta giúp cải tạo một lô súng trường nạp hậu."

Trong thời chiến, ngay cả chính phủ Sa Hoàng cũng vô cùng coi trọng trang bị vũ khí. Sau khi tự mình cảm nhận uy lực của súng trường nạp hậu, họ cũng không thể không từ bỏ súng trường nạp tiền. Cải tạo súng trường nạp tiền thành súng trường nạp hậu, dĩ nhiên là để tiết kiệm chi phí. Từ khía cạnh này mà nói, chiến tranh Phổ – Nga cũng không phải là không có cống hiến, ít nhất đã khiến chính phủ Sa Hoàng học được cách tính toán tỉ mỉ.

Cải tạo mấy trăm ngàn khẩu súng trường, chẳng qua là một giao dịch nhỏ. Nếu không phải vì việc mua bán vũ khí mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, cũng không cần Bộ Ngoại giao hai nước ra mặt đàm phán.

Franz suy nghĩ một chút nói: "Ừm, bảo họ nói chuyện với các nhà tư bản, chúng ta không can thiệp vào thương mại tự do. Cử người chào hàng dây chuyền sản xuất súng trường nạp hậu cho người Nga, tiện thể bán những khẩu súng trường cũ đã cải tạo xong trong kho của chúng ta cho họ. Nhớ nói với người Nga, pháo nạp hậu cũng có uy lực vượt trội hơn, đề nghị họ mua một lô dùng thử."

Cải tạo súng trường nạp tiền cần thời gian, binh lính tiền tuyến chắc chắn không thể chờ đợi, trong tình huống này dĩ nhiên chỉ có thể mua từ Áo. Đây là lợi nhuận từ việc chào hàng trang bị kiểu Áo cho chính phủ Sa Hoàng trong thời kỳ Chiến tranh Cận Đông. Ngoài việc kiếm phí dịch vụ đồng bộ, khi mua sắm trang bị bên ngoài, người Nga cũng không thể không lựa chọn Áo.

Sau khi chiến tranh Phổ – Nga bùng nổ, chính phủ Sa Hoàng đã lập tức đặt hàng Áo, mua vật liệu chiến lược, nguyên nhân chủ yếu là do hệ thống tiêu chuẩn của hai bên tương đồng. Con đường đã được trải sẵn, Franz tự nhiên không thể để người Nga thoát khỏi ảnh hưởng của trang bị kiểu Áo trong cuộc cách mạng vũ khí lần này, điều này liên quan đến bố cục chiến lược tương lai.

Nếu là thời bình, người Nga tự nhiên có thể từ từ tiến hành nâng cấp trang bị vũ khí, nhưng hàm lượng kỹ thuật của vũ khí nạp hậu lại quá cao, không phải là chỉ cần thêm vài năm là được. Không có quốc gia lớn nào muốn bị người khác kiểm soát lâu dài về trang bị vũ khí. Alexander II cũng không phải hạng người tầm thường vô vi, nếu không phải thiếu tiền, có lẽ ông đã sớm ra tay với hệ thống công nghiệp quân sự. Đáng tiếc vận may của người Nga không tốt, lần đổi mới vũ khí trước gặp Chiến tranh Cận Đông. Để tiết kiệm thời gian, trang bị kiểu Áo đã trở thành chủ lưu trong quân đội. Lần đổi mới vũ khí này, lại gặp Chiến tranh Phổ – Nga. Chiến tranh sẽ không chờ đợi ai, Franz lại chuẩn bị "cưỡng chế" chào hàng trang bị kiểu Áo cho người Nga một lần nữa.

Muốn thoát khỏi hạn chế, chính phủ Sa Hoàng có biết họ có triệu quân không? Để trang bị lại cho nhiều quân đội như vậy, còn phải thay đổi dây chuyền sản xuất vũ khí khác, điều này cần bao nhiêu tiền? Không có tiền, vậy thì cứ tiếp tục dùng thôi. Dù sao xét về chi phí, việc trực tiếp mua hệ thống trang bị kiểu Áo không đắt hơn bao nhiêu so với tự chủ nghiên cứu.

Về phần làm như vậy có thể làm mất đi khả năng tự chủ nghiên cứu hay không. Đây không phải là điều mà quan chức Nga quan tâm, cân nhắc nhiều như vậy không bằng suy nghĩ xem làm thế nào để phát tài. Liên tục hai ba thế hệ áp dụng hệ thống công nghiệp quân sự kiểu Áo, nhân viên nghiên cứu vũ khí của Nga sẽ gần như bị phế bỏ. Tương lai muốn thoát khỏi cục diện này, sẽ không thể không đào tạo lại nhân tài. Franz coi như hiểu vì sao Alexander II vẫn khó chịu với Áo, gặp phải chuyện như vậy, đổi ai cũng sẽ không vui. Đáng tiếc đây là dương mưu, cũng giống như việc ông tính toán Áo vậy. Biết rõ là cái hố, Franz cũng sẽ đổ vàng ròng bạc trắng vào, bây giờ chính phủ Sa Hoàng cũng tương tự như vậy. Không thể nào vì đảm bảo tự chủ công nghiệp quân sự mà không quan tâm đến nhu cầu chiến tranh tiền tuyến, để binh lính cầm trang bị nạp tiền lạc hậu, dâng đầu cho kẻ địch sao? Đây thực sự là dâng đầu, súng trường nạp hậu có thể nằm bắn, trong khi súng trường nạp tiền chỉ có thể dùng chiến thuật hỏa lực đồng loạt. Chỉ cần suy nghĩ một chút cũng biết, trên chiến trường gặp phải sẽ bị thảm hại đến mức nào.

Ngoại giao Đại thần Wesenberg giải thích: "Bệ hạ, thực ra không cần chúng ta chào hàng, chỉ cần trì hoãn tốc độ cải tạo là được. Gần đây người Phổ thể hiện rất tốt, lợi dụng ưu thế về trang bị vũ khí, nhiều lần gây tổn thất nặng nề cho quân Nga trong các trận dã chiến. Mặc dù người Nga có ưu thế hải quyền, không ngừng tấn công khu vực ven biển của Vương quốc Phổ, nhưng họ chuẩn bị chưa đủ, không thể mở rộng chiến quả."

Đây là vấn đề cốt lõi. Trên lý thuyết, chỉ cần hải quân Nga yểm trợ lục quân đổ bộ, "bốn bề nở hoa" trong nội địa Vương quốc Phổ, không cần mấy tháng Vương quốc Phổ sẽ sụp đổ. Thế nhưng, chính phủ Sa Hoàng lại chưa chuẩn bị sẵn sàng, hải quân tấn công ven biển Vương quốc Phổ quả thật không tệ, đáng tiếc lục quân không theo kịp để mở rộng chiến quả. Nga và Phổ cách nhau không xa, vượt biển viễn chinh không gọi là xa, nhưng việc tiếp tế hậu cần cần thiết vẫn không thể thiếu. Không nghi ngờ gì nữa, chính phủ Sa Hoàng hiện tại không có nhiều vật liệu chiến lược như vậy, hoặc nói là không có cách nào vận chuyển nhiều vật liệu chiến lược như vậy đến. Để cung ứng quân đội tiền tuyến, chính phủ Sa Hoàng nhất định phải mua sắm. Điều này không chỉ là do năng lực sản xuất của Đế quốc Nga chưa đủ, mà mấu chốt nhất là giao thông quá tệ. Vùng Ba Lan thuộc Nga là một trong những vựa lương của họ, phần lớn lương thực cung ứng cho vùng St. Petersburg cũng đến từ đây, hiện tại khu vực này đã mất, chính phủ Sa Hoàng đương nhiên phải điều lương từ các địa khu khác. Đường sắt không thông suốt, dùng xe ngựa, xe bò vận chuyển, từ Ukraine, vùng Moscow vận chuyển vật liệu đến tiền tuyến, ít nhất cũng mất mấy tháng. Điều này còn phải nhờ trời phù hộ, nếu là mùa đông thì càng thảm, đi hai ba tháng cũng có thể. Giao thông tồi tệ như vậy, không những tăng chi phí, mà còn hạn chế lượng vật liệu vận chuyển. Quân đội tiền tuyến tác chiến, còn có thể nhập khẩu vật liệu chiến lược từ Áo láng giềng. Nhưng tác chiến vượt biển thì không được, cho dù nhập khẩu vật liệu từ Áo, cũng nhất định phải đi một vòng lớn để vận chuyển. Đây là lỗi của chính người Nga, nếu chiến tranh ngay từ đầu đã phái hải quân tấn công khu vực ven biển Phổ, thì còn có thể lợi dụng sông ngòi vùng Ba Lan, vận chuyển vật liệu nhập khẩu từ Áo qua. Bây giờ không cần nghĩ nữa, phần lớn khu vực Ba Lan thuộc Nga đã rơi vào tay kẻ địch. Lúc này muốn tiến hành vận chuyển vật liệu, hoặc là đi đường bộ qua vùng Belarus, hoặc là đi đường biển vòng quanh lục địa châu Âu một vòng lớn. Bất kể con đường nào, cũng hạn chế lượng vật liệu vận chuyển. Ban đầu người Nga cũng có thể mua vật liệu chiến lược từ các nước châu Âu, đáng tiếc mọi người không nể mặt người Nga. Trừ phi lấy ra vàng ròng bạc trắng, nếu không không ai làm ăn với họ. Vì vấn đề tài chính, chính phủ Sa Hoàng không có cách nào mua sắm vật liệu một cách công khai từ các quốc gia, đây cũng là lý do Alexander II vội vã vay tiền. Chỉ khi giải quyết vấn đề tài chính, họ mới có thể gom đủ vật liệu chiến lược, phát huy ưu thế hải quân.