Chương 968: Huy động vốn

Để giúp các tiểu đệ khôi phục kinh tế, một phần "Kế hoạch Marshall" của Áo đã ra đời. Mục đích cốt lõi đều là chấn hưng kinh tế châu Âu và giành giật thị trường tiêu thụ hàng hóa, chỉ khác biệt ở nội dung có chút thay đổi. Lúc này, Áo còn lâu mới có được sự giàu có như Hoa Kỳ sau Thế chiến thứ hai, với nguồn vốn viện trợ khổng lồ mà chính phủ Vienna không thể chi trả ngay lập tức. Vì vậy, để cung cấp vốn tái thiết hậu chiến cho các quốc gia, không thể không huy động vốn từ thị trường chứng khoán, nên lãi suất là điều không thể tránh khỏi.

Trước khi chiến tranh bùng nổ, bốn trung tâm tài chính lớn của châu Âu lần lượt là Luân Đôn, Paris, Vienna và Frankfurt. Là bá chủ giới tài chính, thị trường vốn Luân Đôn gần như tương đương tổng ba trung tâm còn lại. Do chiến tranh, Paris về cơ bản đã bị phế. Cuộc phản công của Napoleon Đệ Tứ trước khi bỏ trốn đã khiến các tập đoàn tài chính Pháp bị tổn thất nặng nề, việc sống sót đã là không dễ dàng.

Thời gian phát triển của Áo vẫn còn quá ngắn. Franz lại đặc biệt coi trọng kinh tế thực thể, phần lớn vốn trong nước chảy vào công nghiệp, lượng vốn lưu thông trên thị trường chứng khoán không quá nhiều. Vienna và Frankfurt có thể trở thành bốn trung tâm tài chính lớn của châu Âu không phải vì họ quá mạnh, mà hoàn toàn do các đối thủ cạnh tranh phía sau quá yếu kém.

Nếu tiền tệ lưu thông trên thị trường chứng khoán châu Âu là một trăm phần trăm, thị trường chứng khoán Luân Đôn chiếm 48.7%, Paris xếp thứ hai chiếm 19.6% (trước chiến tranh), theo sau là Vienna và Frankfurt lần lượt chiếm 14.1% và 13.7%. Nhìn xa hơn, khoảng cách càng lớn, Milan xếp thứ năm chưa đạt hai phần trăm, các trung tâm sau đó như Madrid, St. Petersburg thì khỏi phải nói. Bảng xếp hạng này không chỉ có hiệu lực ở châu Âu lục địa mà còn áp dụng trên toàn thế giới. Bất kỳ một trong bốn trung tâm tài chính lớn nào cũng có lượng vốn vượt qua tổng tất cả các thị trường chứng khoán phía sau cộng lại.

Nhìn vào số liệu cũng có thể thấy, nền tảng của người Anh thực sự vững chắc. Sự tích lũy hàng trăm năm của đế quốc thực dân không thể vượt qua trong một sớm một chiều. Ngay cả khi Áo phát huy tối đa hiệu ứng hút vốn, tập hợp vốn từ Trung Âu, Nam Âu, Đông Âu, Bắc Âu, vẫn chỉ là một đàn em. Đây là kết quả của việc cướp vàng Nam Phi, nếu không khoảng cách sẽ còn xa hơn. Cần biết rằng, thị trường chứng khoán Luân Đôn trong thời gian này, lượng vốn còn vượt quá một nửa toàn thế giới. Dựa vào nền tảng vững chắc này, John Bull đã chịu đựng qua hai cuộc thế chiến, kéo dài đến thế kỷ 21, Luân Đôn vẫn có thể cạnh tranh vị trí trung tâm tài chính thế giới với New York.

Hiện tại, Áo không chỉ tự mình huy động vốn mà còn phải giúp các tiểu đệ huy động vốn. Ước tính sơ bộ, không có ba tỷ Thần Thuẫn thì không giải quyết được. Nếu toàn bộ tìm cách từ thị trường chứng khoán trong nước, không khác gì hút cạn vốn, thậm chí có thể gây ra một cuộc khủng hoảng chứng khoán. Chính phủ Vienna đương nhiên sẽ không làm chuyện ngu xuẩn như vậy. Nếu trong nước không giải quyết được, thì chỉ có thể tìm cách từ nước ngoài. Dù sao vốn không có biên giới quốc gia, tiền từ đâu đến cũng là tiền, Franz không ngại đó là nợ dân hay nợ nước ngoài.

"Ý của các ngài là người Anh sẽ coi đây là mối đe dọa, và sẽ mặc cả với chúng ta?"

Muốn huy động vốn từ thị trường chứng khoán Luân Đôn, tự nhiên không thể thoát khỏi chính phủ Anh. Mặc dù người Anh hô hào "tự do kinh tế", nhưng loại huy động vốn quốc tế quy mô lớn này vẫn không thể thiếu sự tham gia của chính phủ. Với phong cách của John Bull, việc nhân cơ hội này để mặc cả với Áo là hoàn toàn có thể.

"Đúng vậy, Bệ hạ!" Thủ tướng Karl đáp: "Trong tình hình không ảnh hưởng đến kinh tế, thị trường chứng khoán trong nước nhiều nhất có thể cung cấp một nửa số vốn, các thị trường chứng khoán khác cộng lại ước tính chỉ giải quyết được 20-30%. Nếu chỉ chúng ta tự dùng, số tiền này chắc chắn là đủ. Nhưng xét đến lỗ hổng vốn của các đồng minh, thì còn kém xa. Bây giờ không chỉ Bỉ và các bang Ý thiếu tiền, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, người Nga cũng đều là những quốc gia nghèo, cần chúng ta cung cấp vốn hỗ trợ. Nếu không nhận được tiền từ chúng ta, họ rất có thể sẽ dựa vào người Anh, điều này vô cùng bất lợi cho chúng ta."

Franz đã đích thân trải nghiệm "sức mạnh của tiền tệ". Chớ nói những đồng minh này vốn dĩ là do lợi ích mà tụ hợp lại, ngay cả những đồng minh thực sự thân thiết cũng không thể chịu nổi sự tấn công của "sức mạnh tiền tệ". Bản chất của chính trị quốc tế là lợi ích, không có sự phản bội là vì lợi ích chưa đủ lớn. Nếu nói "trung thành", thì đã thua rồi. Theo một nghĩa nào đó, việc Áo có thể tập hợp nhiều đồng minh như vậy cũng là kết quả của việc sử dụng "sức mạnh tiền tệ". Chính phủ Vienna có nhiều tiền hơn chính phủ Paris, và sẵn sàng chi trả hơn, nên Áo đã thắng. Không có cách nào khác, ai bảo các đồng minh của Áo đều là những quốc gia nghèo đâu? Ngay cả trước chiến tranh không nghèo, bây giờ cũng trở nên nghèo khó.

Bỉ và các bang Ý thì khỏi phải nói, đều là do chiến tranh gây ra tai họa. Thụy Sĩ, quốc gia đồi núi, từ trước đến nay chưa từng giàu có. Cho đến nay vẫn đang tích lũy vốn cho cách mạng công nghiệp, chưa phải là quốc gia lý tưởng mà mọi người ngưỡng mộ sau này. Muốn tiêu hóa các khu vực chiếm đóng mới, không vay tiền là điều không thể. Tây Ban Nha chỉ có thể nói tổ tiên từng hùng mạnh, từ thế kỷ 19 trở đi, tài chính của họ chưa bao giờ tốt hơn. Bây giờ không chỉ muốn tiêu hóa chiến quả, mà còn muốn đến Nam Dương khai chiến với người Nhật, không có tiền là tuyệt đối không thể. Người Nga càng là một hộ nghèo lâu năm, mở sách lịch sử ra cũng biết, chính phủ Sa Hoàng về cơ bản không có lúc nào không thiếu tiền.

Điều duy nhất khiến Franz an ủi là liên minh chống Pháp vẫn tương đối vững chắc, không phải một chút lợi lộc nhỏ nhặt là có thể bị người Anh lôi kéo đi. Do yếu tố chính trị khu vực, trừ Tây Ban Nha, Áo đều có sức uy hiếp rất mạnh đối với các đồng minh khác. Muốn làm kẻ phản bội, cũng phải xem xét bản thân có chịu nổi sự trả thù của Áo hay không. Về mặt này, các quốc gia lục địa mạnh hơn so với các quốc gia đại dương. Đặc biệt đối với các nước nhỏ như Bỉ, Thụy Sĩ, điều này càng tàn khốc hơn. Đắc tội với bá chủ đại dương là người Anh, hải quân Hoàng gia lại không thể lên bờ, nhiều nhất là phải chịu thiệt thòi khi giao thương ở nước ngoài; đắc tội với bá chủ châu Âu là Áo, lại có thể trực tiếp mất nước.

Trầm tư một lát, Franz lạnh lùng nói: "Lần huy động vốn này chủ yếu là để giải quyết khó khăn cho mọi người, không có lý do gì chúng ta một mình gánh vác. Hãy kéo liên minh chống Pháp cùng người Anh đàm phán. Chúng ta có thể lấy tiền bồi thường chiến tranh của Pháp làm bảo đảm, các quốc gia liên minh chống Pháp cùng nhau cung cấp bảo đảm an toàn cho khoản nợ, cùng gánh vác trách nhiệm vi phạm hợp đồng. Nếu người Anh không yên tâm, liên minh chống Pháp có thể duy trì không dưới năm trăm ngàn quân đồn trú tại Pháp, đốc thúc chính phủ Pháp thực hiện nghĩa vụ nợ nần. Tiện thể tung tin, chúng ta chuẩn bị xây dựng liên minh thuế quan châu Âu, và đang cân nhắc có nên để Britain gia nhập hay không. Các điều kiện khác, các ngài tự cân nhắc. Chỉ cần không làm tổn hại lợi ích cốt lõi của chúng ta đều có thể thương lượng, tôi tin chính phủ Anh sẽ đưa ra lựa chọn chính xác."

Suy bụng ta ra bụng người, Áo muốn thị trường của các quốc gia liên minh chống Pháp, người Anh không có lý do gì không nhòm ngó. Trong bối cảnh này, việc giúp các quốc gia khôi phục kinh tế, trên thực tế có lợi cho tất cả mọi người. Nếu chính phủ Anh dùng khoản vay để gây khó dễ, Franz cũng không ngại làm một cuộc lưỡng bại câu thương, sớm thành lập "Khối Cộng đồng Kinh tế châu Âu", loại trừ người Anh ra khỏi hệ thống kinh tế châu Âu. "Thiếu tiền" thì kinh tế khôi phục chậm một chút, liên minh chống Pháp lại không thiếu lương thực, chỉ cần cho dân chúng ăn no, sẽ không xảy ra đại loạn.

"Thiếu thị trường" thì không giống. Thời này, châu Âu lục địa có thể nói là khu vực có sức mua lớn nhất thế giới, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch ngoại thương của Britain. Một khi mất đi thị trường lớn như vậy, trong thời gian ngắn cũng không tìm được thị trường mới để thay thế. Tiềm năng thị trường Ấn Độ quả thực lớn, nhưng tiềm năng không phải là sức mua. Chờ thị trường được bồi dưỡng lên, thời gian đã trôi qua. Không có châu Âu, trong thời gian ngắn Britain ít nhất phải tăng thêm vài triệu người thất nghiệp, một cuộc khủng hoảng kinh tế là điều không thể tránh khỏi.

Mặc dù mâu thuẫn giữa Anh và Áo lớn, nhưng thù hận thực sự không nhiều. Ngay cả khi có đối đầu, đó cũng là trong bóng tối, trên bề mặt quan hệ hai nước vẫn tạm ổn. Franz không cho rằng chính phủ Anh sẽ mạo hiểm nguy cơ lưỡng bại câu thương, chạy đến đấu sống chết với Áo, điều này không phù hợp với lợi ích của các chính khách. Tương tự, điều này cũng không phù hợp với lợi ích của Áo. Từ tiềm năng phát triển, Áo rõ ràng vượt xa Britain, làm chậm tốc độ phát triển chính là lãng phí ưu thế của mình. Có thể nói, thời gian càng trôi về sau một ngày, ưu thế của Áo càng lớn hơn một phần. Đặc biệt là sau khi thôn tính các quốc gia Đức trong liên minh, càng sẽ có một bước nhảy vọt về chất.

Để đạt được mục đích, ngay cả "đóng quân tại Pháp" cũng được Franz đưa ra làm điều kiện đàm phán. Muốn đảm bảo khoản nợ được thực hiện bình thường, việc đóng quân là điều cần thiết. Bằng không, nếu chính phủ Pháp vi phạm hợp đồng, chẳng lẽ lại phát động chiến tranh chống Pháp lần nữa sao? Chỉ có điều, số lượng quân đồn trú là một vấn đề. "Không dưới năm trăm ngàn" chắc chắn là không thể, nếu thực sự có nhiều quân đội như vậy ở Pháp, chớ nói đến việc Pháp phục hưng, chỉ riêng việc nuôi quân cũng có thể làm người Pháp kiệt quệ. Nếu quân kỷ còn kém một chút, thì chính phủ Pháp chẳng cần làm gì, ngày ngày chỉ lo giải quyết hậu quả cho quân đồn trú là đủ. Người Anh muốn giữ nguyên khí cho người Pháp, còn ảo tưởng để Pháp đông sơn tái khởi, thì nhất định phải kiềm chế số lượng quân đồn trú của liên minh chống Pháp.

Ngoại giao đại thần Wesenberg: "Bệ hạ, các vấn đề khác đều dễ nói, duy chỉ có việc lấy tiền bồi thường của Pháp làm bảo đảm huy động vốn, người Anh e rằng rất khó đồng ý. Ngay cả khi các quốc gia liên minh chống Pháp cùng nhau cung cấp xác nhận an toàn, cũng chỉ có thể đảm bảo chính phủ Pháp không cố ý vi phạm hợp đồng. Từ tình hình hiện tại, Pháp cần một thời gian rất dài để khôi phục kinh tế sau chiến tranh. Kinh tế không khôi phục, chính phủ sẽ không có tiền trả nợ. Trong túi không có tiền, ai cũng không có cách nào. Cách đây không lâu, khi chính phủ các quốc gia Đức trong liên minh đề xuất chuyển nhượng trái phiếu, chính phủ Luân Đôn đã yêu cầu các chính phủ bang trong liên minh Đức phải bảo đảm trước, đảm bảo người Pháp có thể thanh toán tiền bồi thường bình thường, mới chấp nhận chuyển nhượng trái phiếu. Rõ ràng, người Anh đã nhận thức được nguy hiểm trong đó, muốn lừa họ cũng không dễ dàng."

Là nhân vật chính của chiến tranh, không ai rõ hơn chính phủ Vienna về những gì người Pháp đã mất trong chiến tranh. Theo "Bản dự thảo xử lý Pháp" do liên minh chống Pháp soạn thảo, trừ khi người Pháp tập thể gian lận, nếu không việc vi phạm hợp đồng nợ nần chỉ là vấn đề thời gian. Nếu chấp nhận bảo đảm, một khi người Pháp vi phạm hợp đồng nợ nần, người Anh sẽ đòi nợ hay không? Đòi nợ không nghi ngờ gì là đâm một nhát dao vào người Pháp, đẩy họ xuống vực sâu vạn trượng, cắt đứt cơ hội đông sơn tái khởi của họ. Không đòi nợ, quả thực giúp người Pháp, nhưng giới tư bản sẽ không đồng ý. Các tập đoàn tài chính sẽ không quan tâm đến đại cục, thiếu nợ thì trả tiền là điều bắt buộc.

Franz lắc đầu: "Không sao, không cần chính phủ Anh đồng ý, chỉ cần các cơ quan tài chính cung cấp vốn cho chúng ta công nhận là được. Rủi ro cao mới có lợi nhuận cao, hãy đưa lãi suất lên cao một chút, không sợ các chủ ngân hàng không động lòng. Huống hồ, chúng ta cũng cung cấp bảo đảm an toàn cho khoản nợ. Nếu chính phủ Pháp thực sự không có khả năng hoàn trả, các quốc gia cũng phải gánh trách nhiệm liên đới trả nợ. Dù sao tiền vay được cũng không phải của riêng họ, chỉ cần lợi ích đủ lớn, lại có đủ lý do thuyết phục nhà đầu tư, họ sẽ không ngại mạo hiểm."

Chuyện chắc chắn không nhẹ nhàng như Franz nói, tiền đề của "trách nhiệm liên đới trả nợ" nhất định phải là người Pháp không có khả năng hoàn trả. Chỉ riêng việc xác định "không có khả năng hoàn trả" đã là một cái hố lớn. Hoàn trả nợ bằng tiền mặt là hoàn trả, hoàn trả nợ bằng vật chất cũng là hoàn trả. Nếu bị ép quá, còn có thể cắt một phần đất đai từ Pháp để họ coi đó là việc trả nợ.