Chương 8

Chương 8:

“Đến nay, Giang Bắc không có quan phủ đi tuần, không có luật pháp triều đình quản thẳng. Dân muốn xin giấy thông hành, đều phải xuống tận tỉnh khác. Cái đất này chỉ có những người sinh ra từ đây, quen sống giữa khí lạnh và nỗi nghèo, mới có thể chịu đựng nổi.”

Trong gian nhà lặng ngắt, chỉ còn tiếng gió cọ vào mái lá như tiếng ai thở dài. Hà Xuyên cúi đầu thật thấp, không biết là vì hối hận, hay vì nỗi mệt mỏi chợt ùa đến khi nghe từng lời như đinh đóng cột của Lý Trung Mão. Ông biết, dù mình có bao tâm nguyện, cũng chẳng thể cưỡng nổi dòng nước ngầm đang cuộn chảy dưới lớp đất nghèo khổ này. Bên góc giường, Hà Mạnh ngồi bó gối, đầu cúi gằm, chẳng nói một lời. Ánh lửa từ bếp lò hắt lên gương mặt một màu vàng cháy, kéo dài bóng nhỏ của cậu bé trên vách tường đất. Trong ánh mắt đứa trẻ, có điều gì đó đã khẽ vỡ. Không phải là nỗi sợ, không hẳn là nỗi buồn, mà là một thứ mất mát khó gọi thành tên.

…

Lần đó, khi Đức Hưng tỉnh dậy, nghe cha mình kể lại những chuyện đã qua, hắn chỉ im lặng gật đầu, rồi lại nhắm mắt. Trong ánh mắt mở hé của đứa trẻ, Lý Trung Mão thấy một tầng yên lặng mà người lớn cũng khó chạm tới, một sự chấp nhận mơ hồ và lặng lẽ, như sương giăng trên sông Quế Hà mỗi sớm, mờ ảo mà cũng dễ tan đi khi nắng đến. Con mình rồi sẽ quên đi việc này, cũng có thể nhắc lại sẽ nhớ, chỉ là giờ có những chuyện nó biết sẽ càng buồn hơn, ông cũng không muốn nói ra.

Khi đêm đã tàn, trong gian nhà tối om chỉ còn ánh đèn dầu leo lét, Lý phu nhân mới nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào.

Bà không khóc, cũng không gọi con. Chỉ lặng lẽ kéo ghế ngồi bên giường, tay khẽ chỉnh lại tấm chăn đã xô lệch. Bàn tay bà vốn gầy gò, chai sần vì năm tháng, giờ càng thêm run nhẹ dưới ánh sáng mờ đục.

Lý Trung Mão ngồi ở án thư, dõi theo từng động tác nhỏ ấy.

Bà lấy khăn lau trán cho con, rồi lại ngồi đó, hai bàn tay chắp vào nhau, như người đang thầm khấn vái điều gì trong lòng. Gió khuya lại thốc qua mái nhà, kéo theo tiếng kẽo kẹt của cột gỗ già. Tiếng gió làm tấm màn cửa đung đưa, phủ lên người phụ nữ dáng hình như sắp tan vào bóng tối.

Lý Trung Mão vẫn ngồi yên, nhưng ngón tay ông đã siết nhẹ thành quyền. Ông biết, người vợ này của mình một người phụ nữ vốn sinh ra trong một gia đình đại nho, đã chấp nhận bỏ lại giấc mơ bình yên để đi theo ông lên tận chốn hoang vu này nhưng giờ lại đang cắn răng chịu đựng nỗi đau của người mẹ, chỉ để không làm ông phân tâm thêm. Trong khoảnh khắc, Lý Trung Mão cúi đầu, ánh mắt sâu như giếng cạn. Ông không nói gì, chỉ lặng lẽ thắp thêm một nén hương trên án thờ, vái ba vái thật thấp. Không phải vái trời đất, cũng không phải vái tổ tiên. Ông vái cho những người phụ nữ âm thầm chống đỡ cho những kẻ sĩ như ông, những người suốt đời dốc lòng vì chữ "Đạo", nhưng lại để mặc gia đình mình chịu gió mưa.

Cũng từ đêm đó, trong lòng Lý Trung Mão khắc thêm một chữ nợ, một món nợ với người vợ lặng thầm bên đời mình và với cả đứa con trai còn chưa hiểu hết thế giới đã phải gánh chịu tổn thương.