Chương 1000: Lung tung thế giới

Một lần nữa thất bại trở về, tâm trạng của Yves càng thêm nặng trĩu. Hơn năm tháng không có thu nhập, tiền bạc hắn sờ đến thì đã thấy gần cạn kiệt. Dù có muốn xin cha mẹ giúp đỡ, lòng tự ái của hắn không cho phép. Vả lại, cha mẹ hắn cũng chỉ là người bình thường, phía trên còn có ông bà nội cần phải lo, phía dưới lại có đệ đệ muội muội đang cần nuôi dưỡng. Bây giờ lại đến thời điểm cắt giảm nhân sự hàng loạt, ai cũng mong chắt chiu từng đồng để vượt qua khoảng thời gian khó khăn này. Không đến mức cùng cực, những đại gia thì không chịu vận dụng. Gặm nhấm hết lão Yves chỉ còn biết trở về phòng trọ, ngây ngốc nhìn bức bản đồ thế giới trên tường.

Bản đồ này là chủ nhà để lại, nghe nói được dùng để ăn mừng chiến thắng Âu lục trong trận chiến vừa qua, do các thương gia làm sự kiện phát tặng. Thẳng thắn mà nói, nhìn trên bản đồ ấy, đế quốc La Mã Thần thánh quả thật đầy khí phách. Bỏ qua chuyện loài người không thể kiểm soát hết các địa khu, đế quốc ấy đã chiếm giữ gần một phần tư lục địa Âu, một phần hai mươi đại dương, là một trong những thế giới đế quốc duy nhất ở thời điểm hiện tại. Yves cũng từng có nhiệt huyết, mơ mộng mình sẽ như những chiến mã thép chinh chiến sa trường, cuối cùng khoác áo gấm về làng trở thành quý tộc dũng mãnh. Thật đáng tiếc, hắn sinh không đúng thời.

Khi Yves nhập ngũ phục vụ nghĩa vụ quân sự, vừa kịp đón đầu cuộc chiến tranh Âu lục kết thúc, thậm chí chưa qua huấn luyện tân binh, người Pháp đã đầu hàng. Không nói tới chiến công, ngay cơ hội ra trận cũng không có. Kết thúc nghĩa vụ vài tháng xuôi chèo mát mái, hắn giải ngũ trở về nhà tìm việc làm.

Giấc mơ quý tộc vỡ tan, không hề có chút quan hệ hỗ trợ. Người bình thường trở thành quý tộc vốn đã ít, phần lớn họ dù có cơ hội, cuối cùng cũng chỉ tìm được một tòa nông trường nhỏ nhoi. Yves dù sao cũng không hề ao ước điều đó. Chỉ cần nỗ lực phấn đấu, lúc sinh thời hắn cũng có cơ hội mua tòa nông trường tiếp theo. Trong xã hội cạnh tranh khốc liệt, Yves cảm thấy trở thành một công trình sư vĩ đại cũng là một lựa chọn tốt, vì thời ở trường hắn từng cơ khí thao tác đạt điểm tối đa.

Mang trong lòng một mơ mộng, giải ngũ phí xong, hắn đi đến thành thị xa lạ. Bản tính cho rằng nhân tài như hắn sẽ dễ dàng được nhận vào một cơ quan đãi ngộ tốt, rồi nhanh chóng được chuyển tới “Bá Nhạc” để trải nghiệm rồi được thu nhận vào xí nghiệp trọng điểm đào tạo, cuối cùng trở thành công trình sư xuất sắc. Nhưng thực tế cho thấy đó là ảo tưởng của riêng hắn.

Khi bắt đầu tìm việc, cuộc sống mới bắt đầu thì ngay lập tức khủng hoảng kinh tế ập đến. Do tình hình cắt giảm nhân sự cực lớn, nói gì đến việc được nhận vào doanh nghiệp đãi ngộ tốt, ngay cả quán cơm rửa chén cũng không cướp được công việc. Hải ngoại là một vùng đất xa xôi, dù máy bay đã xuất hiện nhưng quân sự mới ứng dụng, dân gian chỉ có thể tham gia câu lạc bộ phi hành nhỏ lẻ.

Ý định đi máy bay về vùng ngược hướng châu Phi hay chính quốc xem ra trong lý thuyết không sai, nhưng trên thực tế thiếu tính khả thi. Bỏ qua vấn đề an toàn, chi phí vận chuyển không khác nào giết người, khiến cho các công ty hàng không đều e ngại. Hiện đế quốc La Mã Thần thánh tất cả các công ty hàng không chủ yếu dùng phi thuyền cho vận chuyển ngắn hạn, vận chuyển hàng hóa là chính; hành khách có nhưng giá cả đắt đỏ ngoài sức dân thường.

Theo trình tự thời gian, đi tàu từ chính quốc tới châu Phi ngược hướng mất ít nhất một tháng, có khu vực xa xôi thì mất gần nửa năm một chuyến. Xa hơn như Nam Dương, châu Mỹ thì càng không nói, có thể mất từ vài tháng đến vài năm. Đường xa, tốn kém tất nhiên lớn.

Rất nhiều dân chúng rời bỏ quê hương, suốt hàng chục năm không về thăm. Họ không phải không muốn, mà một chuyến về nhà tiêu tốn gần cả năm thu nhập, không người bình thường nào chịu nổi, nhất là khi có vợ con phải nuôi dưỡng. Để người thân có cuộc sống tốt đẹp hơn, đại gia đành phải buông bỏ nỗi nhớ nhà.

Phần lớn di dân sau khi rời chính quốc, chỉ khi về già mới dám đưa cả gia đình trở lại quê hương thăm một chuyến. Không còn cách nào khác, chỉ có đến tuổi đó, nghỉ phép thăm nhà mới đủ để bù đắp nỗi lòng. Chính phủ thực dân hoặc chủ thuê thường cam kết mỗi năm nghỉ phép thăm nhà một lần, nhưng chỉ áp dụng cho bản thân người lao động, muốn mang theo thân nhân phải tích lũy hoặc tự chi trả.

Mặc dù điều kiện không chỉ là cho không, nhưng khi mang theo cả gia đình bỏ quê đi, người ta cũng lo rằng đó là kiểu “một đi không trở lại”. Chỉ có những kẻ đầu sỏ mới được trở về nhiều lần, còn người bình thường đã tới lúc đi thăm quê hương thì “trẻ con gặp mặt không quen biết, cười hỏi khách từ phương nào đến”. Ngày xưa là quê hương ấu thơ, những ký ức tốt đẹp đều đã không còn.

Nhìn ví tiền sắp hết, Yves biết nếu không tìm được việc, hắn sẽ phải cam chịu nhàn rỗi sống qua ngày. Hải ngoại có cuộc sống tốt hơn, nhưng là ngon cơm nhà không còn tìm thấy.

Một khi ra đi, thân nhân bằng hữu cũng chỉ là những khách qua đường một đời. Một đêm mất ngủ, hàng ngàn, vạn người thất nghiệp như hắn cũng cùng thức trắng đêm, đều không muốn ra ngoài mưu sinh, dự cảm cuộc đời bọn họ lại một lần nữa rơi vào ngã rẽ.

Khủng hoảng kinh tế tàn phá khắp nơi, không chỉ người dân khổ sở, chính phủ các nước cũng không dễ chịu. Chính phủ Phổ phá sản chỉ là bắt đầu; đến tháng Năm, các chính phủ Modena, Parma, hai Sicily cũng cùng bước vào phá sản; tháng Sáu thì đến Sardin, Luca, Toscana cũng không chịu nổi, gia nhập làn sóng phá sản. Toàn bộ vùng Italy, chỉ còn giáo hoàng nước kiên trì chống đỡ. Dù có tín đồ quyên góp tiền, giáo hoàng nước cũng chỉ hơn các nước láng giềng một chút. Nhưng nếu khủng hoảng kinh tế kéo dài, khi tín đồ không còn khả năng quyên góp, giáo hoàng nước cũng sẽ bị cuốn vào vòng phá sản.

Vùng Italy sụp đổ chỉ là sự khởi đầu. Franz biết rằng hiện còn duy trì bền bỉ chính phủ Bỉ, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ nhưng từng bước đều gặp khó khăn. Bỉ vì chiến tranh thiệt hại nặng, công tác xây dựng mới hoàn thành một nửa thì rơi vào khủng hoảng kinh tế, có thể trụ được đến giờ đã là điều may mắn.

Thụy Sĩ vốn là vùng đất yên bình, nhờ xây dựng tốt mới lấy được lãnh thổ, nhưng chính phủ ở thị trường chứng khoán trắng trợn vay nợ. Khi trời mưa lớn, ngân hàng bất ngờ đòi nợ, tài chính chính phủ bộc lộ vấn đề nghiêm trọng, rơi vào thế khó xử. Tiền đầu tư đầu vào đã phung phí, tiếp tục làm cũng không đủ sức, không thể chống đỡ.

Bồ Đào Nha thì rơi vào lầm lạc. Nội bộ phái cộng hòa và quân chủ ồn ào náo nhiệt, kinh tế xây dựng không ai để ý. Khác với các thuộc địa quốc gia khác, Bồ Đào Nha thuộc địa thua lỗ triền miên nhiều năm. Không hỏi vì sao mất vốn, họ càng thua càng không dứt bỏ. Dù có người muốn mua lại với giá cao, họ vẫn kiên trì giữ lấy. Lý do họ hiểu rõ, không cần nói ra. Rốt cuộc, đối mặt chi phí thực dân ngày càng tăng, Bồ Đào Nha ngày càng bất lực.

Để duy trì đế quốc thực dân, Bồ Đào Nha vay nợ nước ngoài cực lớn, nợ nần chồng chất khiến nước nhỏ bé này ở châu Âu khó thở không nổi.

Tây Ban Nha vốn thuộc nhóm các quốc gia giàu có nhất, đáng tiếc vì trận chiến tranh Philippines, không chỉ làm quốc khố kiệt quệ, mà còn xé nát chiếc mặt nạ “cường quốc” của họ. Chiến tranh Philippines kéo dài, Tây Ban Nha không bại trận, nhưng thể hiện thực lực yếu kém, khó có thể sánh với các cường quốc. Nếu không có can ngăn của Vienna, Tây Ban Nha đã sụp đổ từ lâu.

Hiện giờ, hơn là nói Tây Ban Nha cùng Nhật khai chiến, tốt hơn nên nói là đế quốc La Mã Thần thánh khiến người Nhật tức tối. Từ tình hình chiến trường cũng thấy rõ, hạm đội Tây Ban Nha bị thiệt hại nghiêm trọng, không chỉ không thể bổ sung, mà mất cả một chiếc chủ lực hạm. Lục quân cũng yếu kém, chủ lực trở thành lính đánh thuê, đối đầu với quân Pháp tinh nhuệ.

Xét về chiến tích, ban đầu hai bên tỉ lệ trao đổi binh lực là 1:1.4, đến nay tăng lên 1:2.7, đột phá hoàn toàn. Quân Tây Ban Nha từng bị quân Nhật đẩy lùi, nay dần nắm quyền chủ động. Dù thắng lợi vẫn còn xa vời, ít nhất đang phát triển theo hướng có lợi.

Ngược lại, quân Nhật nghèo khó hơn nhiều. Có người Anh chống đỡ hải quân, may mà không thành vấn đề, nhưng lục quân thì không có cách nào giải quyết! Vũ khí trang bị chênh lệch khiến Anh quốc cần thời gian dài chờ đợi biện pháp; còn về huấn luyện binh lính chỉ có Nhật tự làm cho mình.

Ban đầu họ học theo quân Pháp, hiện giờ chiến tranh Philippines diễn ra như một cuộc thầy trò. Quân Nhật không bị thiệt hại lớn, quan trọng là tăng cường quân bị thanh trừng. Không phải quốc gia nào cũng đủ sức nuôi vài trăm ngàn quân thường trực trong thời bình, nhưng quân Nhật đã chuẩn bị sẵn vài sư đoàn, tổng cộng khoảng một trăm năm mươi nghìn người.

Chiến tranh Philippines bùng nổ khiến quân số nhanh chóng tăng lên tám mươi vạn, lớn gấp năm lần. Từ chỉ huy đến binh lính đều rất lợi hại. Dù dựa vào tinh thần võ sĩ đạo bù đắp, nhưng về chuyên môn không thể nâng cao. Quan sát tỉ lệ chính xác bắn trên chiến trường cũng biết, lục quân Tây Ban Nha dễ dàng lấn át, còn quân Pháp tinh nhuệ thì khỏi bàn.

Điểm mạnh duy nhất của quân Nhật là dũng khí và sự liều mạng không do dự. Tiếc thay, đầu năm nay tiền bạc cạn kiệt, binh lính sinh trưởng trong hoàn cảnh thiếu thốn, nhiều người xanh xao vàng vọt nhìn đã biết thiếu dinh dưỡng. Dinh dưỡng không đủ thì thể năng cũng không thể cải thiện. Người châu Á vốn thân thể kém hơn người châu Âu, giờ sự khác biệt càng rõ ràng. Nếu không có rừng rậm để lợi dụng, quân Nhật khó có thể đứng vững.

Nhưng rừng rậm cũng không toàn năng, địch không tiến vào thì họ không bị đánh bại. Khác với quân Tây Ban Nha, lính đánh thuê đi chiến trận vì tiền. Khi thấy thành phố họ có khí thế, gặp rừng rậm lại do dự không muốn tiến sâu vì không có hậu cần. Rất thú vị, trong sự kiện này xuất hiện một màn trớ trêu.

Dưới sự hỗ trợ của hơn một trăm năm mươi nghìn lính đánh thuê, quân viễn chinh Tây Ban Nha thành công chiếm lại nhiều thành phố trên quần đảo Philippines, nhưng rừng rậm trở thành vùng cấm của họ. Lính đánh thuê không muốn vào rừng không có dầu mỡ nguồn tại vị. Quân Tây Ban Nha bị quân Nhật tập kích phục kích trong rừng, chịu đựng muỗi đốt, chẳng còn cách nào.

Đành phải quân Nhật chơi chiến tranh du kích, thỉnh thoảng tập kích từ trong rừng lấy lương thực. Nếu tình hình không thay đổi, dự đoán vài năm nữa quân viễn chinh sẽ chiếm lại toàn bộ trọng điểm trên quần đảo, các lực lượng quân Nhật trong rừng thành đội du kích thực sự.

Đương nhiên, chính phủ Nhật không thể khoan nhượng. Dù thắng trong chiến tranh, họ đã lôi kéo được dân bản địa thành “Liên minh phản người da trắng” mạnh mẽ. Tuy nhiên trong thời kỳ cai trị Tây Ban Nha, người ta đã cố ý thổi bùng xung đột bộ lạc thổ dân nên liên minh nội bộ đầy mầm mống tai họa. Nhiều người còn mắc căn bệnh sợ chuột trắng, hùa theo cờ xí, hy vọng chiến tranh mang lại lợi ích hay ít nhất giảm sự khó khăn.

Với chính phủ Nhật, phiền toái quân sự là chuyện nhỏ, chỉ cần chịu được thương vong tất cả đều không thành vấn đề. Hiện thua thiệt chủ yếu do chưa hiểu rõ luật chơi châu Âu. Người Tây Ban Nha để lính đánh thuê làm chủ lực, bị đánh bại bất ngờ. Nếu chậm trễ hơn nữa, tình hình sẽ chuyển biến tích cực cho quân viễn chinh.

Trái lại, tài chính mới là nỗi ám ảnh thực sự. Chính phủ Nhật chẳng giàu có, phải duy trì hải quân lớn và lục quân hùng mạnh, vượt xa sức chịu đựng tài chính từ lâu. Dù thu hoạch không nhỏ từ quần đảo Philippines, tài sản phần lớn rơi vào túi cá nhân, phần thu được chính phủ chỉ ít ỏi. Dựa vào chiến lợi phẩm thì không đủ kinh phí chiến tranh. Bình thường còn có thể vay nước ngoài, giờ thì không còn nữa.

Thời khủng hoảng kinh tế, tiền mặt là vua, ngân hàng và các tập đoàn tài chính siết chặt tín dụng, không dại gì cho vay tiền ra ngoài. Phát hành công trái còn khó hơn. Số người thất nghiệp tăng ầm ầm, dân thường chỉ còn cách dựa vào vốn trước đây để vượt qua; ai dư tiền mua công trái chứ?

“Nước Anh chống đỡ” nghe có vẻ tốt nhưng không phải ai cũng là vua Louis XVI ngây ngô chịu bán máu để cứu nước. Mong muốn Anh chống đỡ hết mình là chuyện không tưởng. Hơn nữa, chính phủ Luân Đôn hiện cũng tự lo không xong. Cả thế giới đang rơi vào cơn khủng hoảng kinh tế, nước Anh cũng không tránh khỏi.

Có thể do tài chính nghiệp phát triển quá mạnh, khủng hoảng kinh tế lan rộng, nước Anh cũng gặp cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Thế nhưng chiến tranh không hoàn toàn là điều xấu. Ít nhất cuộc chiến này giúp chính phủ Nhật vượt qua khủng hoảng kinh tế, so với đại khủng hoảng thế giới ở châu Âu, Nhật nội địa dù mùi thuốc súng nặng nề nhưng kinh tế vẫn “vui vẻ phồn vinh” hơn rất nhiều.