Chương 156: Không có địch nhân vĩnh viễn

Việc tăng cường quân dự bị chiến lược tất yếu kéo theo sự gia tăng quân phí. Trong ngắn hạn, mức tăng này có thể chưa rõ ràng, nhưng khi số lượng quân dự bị tăng lên, chi phí sẽ khác biệt. Dù nuôi quân dự bị có tiết kiệm đến mấy, chi phí quân sự cũng không thể thấp hơn mười lăm phần trăm so với quân chính quy. Vũ khí trang bị có thể tận dụng đồ cũ loại thải từ quân chính quy, lương bổng binh lính cũng có thể cắt giảm, nhưng kinh phí huấn luyện thì không thể nào tiết kiệm được.

Thông thường, các đơn vị quân dự bị của Áo mỗi năm đều có ít nhất hai tháng huấn luyện. Sau khi hoàn thành huấn luyện, chính phủ sẽ chi trả một khoản phụ cấp an ủi. Tính theo mức tăng 200.000 binh lính dự bị mỗi năm, khoản chi này tương đương với việc tăng thêm 30.000 quân phí hàng năm. Khi tổng số quân dự bị đạt đỉnh điểm 2 triệu người, điều này tương đương với việc tăng thêm 250.000 quân tại ngũ so với hiện tại (trừ đi 500.000 quân dự bị đã có).

Nếu dựa theo tốc độ tăng trưởng thu nhập tài chính của Áo trước đây, e rằng kế hoạch này sẽ sớm thất bại. Hoàng đế Franz không khỏi may mắn vì thời đại công nghiệp đã đến, nếu không, một nước nông nghiệp như Áo thực sự sẽ không thể nuôi nổi nhiều binh lính như vậy.

"Xét đến chiến lược thực dân hải ngoại trong tương lai cần sự phối hợp chặt chẽ giữa lục quân và hải quân, Trẫm quyết định thành lập một Bộ Tổng Tham mưu, do Nguyên soái Radetzky đảm nhiệm chức Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên." Franz tuyên bố một quyết định trọng đại.

Không nghi ngờ gì, Bộ Tổng Tham mưu này sẽ độc lập khỏi Lục quân Bộ và Hải quân Bộ. Trên danh nghĩa, cơ quan này chỉ điều phối sự phối hợp giữa hai quân chủng, nhưng trên thực tế, khi chiến tranh xảy ra, Bộ Tổng Tham mưu sẽ đứng trên cả Lục quân Bộ và Hải quân Bộ. Nếu không có quyền lực, làm sao có thể điều phối? Chẳng lẽ còn phải cử người xuống các đơn vị cấp dưới để thuyết phục? Đặc biệt, với Nguyên soái Radetzky, một nhân vật đức cao vọng trọng trong quân đội Áo, đảm nhiệm chức Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, liệu có ai dám làm ngơ Bộ Tổng Tham mưu?

"Bệ hạ, chiến lược thực dân hải ngoại của chúng ta vẫn chưa đến lúc triển khai, liệu việc thành lập Bộ Tổng Tham mưu bây giờ có quá sớm không?" Thân vương Windischgraetz phản đối.

Phản đối, nhất định phải phản đối. Việc thành lập một Bộ Tổng Tham mưu sẽ chồng chéo quyền hạn với Lục quân Bộ và Hải quân Bộ ở nhiều khía cạnh, chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lực của họ.

So với phản ứng gay gắt của Thân vương Windischgraetz, Tổng trưởng Hải quân, người vốn ít có tiếng nói, lại không mấy bận tâm. Việc thiết lập một cơ cấu thống nhất điều hành hai quân chủng là chuyện sớm muộn. Việc Nguyên soái Radetzky, xuất thân từ lục quân, đảm nhiệm Tổng Tham mưu trưởng, tuy thể hiện vị trí chủ đạo của lục quân, nhưng một Tổng Tham mưu trưởng xuất thân từ lục quân sẽ khó can thiệp vào hải quân. Với sự khác biệt về chuyên môn, một Nguyên soái Radetzky lừng danh sẽ không can thiệp bừa bãi, phải không?

Việc thành lập Bộ Tổng Tham mưu cũng đánh dấu chính phủ Áo chính thức xác định chiến lược thực dân hải ngoại, và việc xây dựng hải quân quy mô lớn trở thành điều tất yếu. Với vị thế quốc tế của Áo, hải quân ít nhất cũng phải vươn lên vị trí thứ năm thế giới, nếu không sẽ không có đủ sức mạnh khi ra ngoài tranh giành lãnh thổ. So với lợi ích này, một chút quyền lợi bị ảnh hưởng, Hải quân Bộ hoàn toàn có thể chấp nhận. Chưa kể, quân phí hải quân năm nay lại có thể tăng thêm vài triệu.

Franz tùy tiện tìm một lý do để giải thích: "Chuẩn bị sớm hơn sẽ chu đáo hơn, tránh đến lúc đó lúng túng. Hiện tại, cục diện châu Âu đại lục vẫn duy trì cân bằng, nhưng không ai biết khi nào cục diện này sẽ bị phá vỡ. Mặc dù chúng ta dự đoán người Nga có thể sẽ tấn công Đế quốc Ottoman, nhưng mọi chuyện đều có thể xảy ra. Nếu người Nga mở rộng sang Trung Á hoặc Viễn Đông, kế hoạch chiến lược ban đầu của chúng ta sẽ không thể áp dụng. Khi đó, chiến lược thực dân hải ngoại, vốn được đặt ở cuối cùng, có thể được ưu tiên lên hàng đầu."

Người Nga chắc hẳn không điên đến mức bỏ qua Đế quốc Ottoman gần kề để mở rộng sang Trung Á hay Viễn Đông. Bất kể Thân vương Windischgraetz có chấp nhận hay không, việc Franz đưa ra thảo luận đã là một sự nể trọng. Đưa ra bàn bạc với mọi người là để thể hiện sự dân chủ và tiện thể bổ sung những thiếu sót. Nếu tất cả mọi người đều phản đối, điều đó chứng tỏ kế hoạch này không đáng tin cậy. Hoặc là quá vượt quá giới hạn, mọi người không thể chấp nhận; hoặc là không phù hợp với tình hình quốc gia của Áo, không thể thực hiện được. Gặp phải tình huống như vậy, Franz đương nhiên sẽ biết lắng nghe và rút lại. Hiện tại, chỉ có Thân vương Windischgraetz phản đối, vậy thì quyết nghị này coi như đã được thông qua.

Xét đến việc các tướng lĩnh bộ binh có thể cản trở Bộ Tổng Tham mưu, Franz đã đặc biệt chọn Nguyên soái Radetzky, một người đức cao vọng trọng, chính là để họ không có lời nào để nói. Chỉ cần Tổng Tham mưu trưởng đời đầu tiên giữ vững vị trí, sau này mọi người sẽ quen dần. Trong thời bình, quyền lực của Bộ Tổng Tham mưu trên thực tế không lớn, Franz cũng sẽ không để họ độc quyền huấn luyện và chỉ huy.

Sự kiềm chế quyền lực là điều tất yếu. Bộ Tổng Tham mưu có thể chỉ huy quân đội cả nước trong thời chiến, nhưng việc tuyển mộ binh lính, huấn luyện, và hệ thống hậu cần vẫn nằm trong tay Lục quân Bộ và Hải quân Bộ. Franz đã sớm đề phòng những chuyện như Bộ Tổng Tham mưu trực tiếp lấn át Hoàng đế như trong lịch sử nước Đức. Ngoài những sự kiềm chế này, Cung đình Vệ đội và quân phòng thành Vienna đều trực tiếp chịu trách nhiệm trước Hoàng đế, Lục quân Bộ và Bộ Tổng Tham mưu không có quyền chỉ huy.

...

Munich

Vương quốc Bayern vốn tưởng rằng sau khi nhận được sự ủng hộ của các cường quốc, họ có thể thống nhất các bang quốc Đức nhỏ, thực sự giáng một đòn cảnh cáo cho Maximilian I. Mọi người không muốn bị Áo và Phổ thôn tính, và tương tự cũng không muốn bị Bayern thôn tính. Trong thời bình, mối quan hệ tốt đẹp giữa các bang là để đoàn kết sưởi ấm, cùng chống lại mối đe dọa từ Phổ và Áo. Đây cũng là lý do khiến Phổ có mối quan hệ kém trong Liên minh các quốc gia Đức. Mối đe dọa từ Áo bị Bayern chia cắt, mọi người vẫn chưa cảm nhận rõ ràng, nhưng mối đe dọa từ Phổ, một nước láng giềng, thì ai cũng có thể cảm nhận trực tiếp.

"Württemberg cũng từ chối sự lôi kéo của chúng ta sao?" Maximilian I cau mày hỏi.

"Vâng, Bệ hạ." Ngoại giao đại thần dứt khoát đáp.

Württemberg cũng được coi là một "quốc gia lớn" trong Liên minh các quốc gia Đức, với diện tích lãnh thổ chỉ sau Áo, Phổ và Bayern. Vương quốc Bayern muốn tách ra, không có sự ủng hộ của Württemberg là không thể thực hiện được. Rõ ràng không ai muốn làm bàn đạp cho người khác, chính phủ Württemberg cũng không muốn trở thành chư hầu của Bayern. Ngay cả khi chỉ là thống nhất trên danh nghĩa, trên thực tế Württemberg vẫn giữ gần như toàn bộ quyền lợi, điều đó cũng không được.

Không ai là kẻ ngốc. Giả sử bây giờ các bang quốc Đức hoàn toàn thống nhất, thì Áo, quốc gia chiếm vị trí chủ đạo, cũng sẽ giữ lại quyền lợi của mình. Không có lý do nào khác, chỉ là không thể nuốt trọn. Tương tự, nếu Phổ thôn tính các bang quốc nhỏ trừ Áo, họ cũng không thể nuốt trọn, không thể không thỏa hiệp. Hiện tại, Vương quốc Bayern cũng vậy. Đừng nhìn các bang quốc Đức còn lại có diện tích lãnh thổ không lớn, trên thực tế gần như đều là những khu vực kinh tế phát triển tốt, dân cư đông đúc.

Vì vậy, khi Maximilian I đưa ra những điều kiện ưu đãi, mọi người đã trực tiếp từ chối. Với hai nước Phổ và Áo vẫn đang theo dõi, liệu Bayern có dám dùng vũ lực đe dọa họ không? Thật sự nghĩ rằng có sự ủng hộ của các cường quốc thì có thể khiến mọi người nhượng bộ? Đừng quên Phổ và Áo cũng là cường quốc, mọi người đều không thỏa hiệp với họ!

Không đúng, Phổ chỉ có thể coi là cường quốc tiềm năng, có thực lực quân sự của cường quốc nhưng không có quốc lực của cường quốc. Ở một mức độ nào đó, Vương quốc Phổ duy trì một quân đội hùng mạnh chính là vì sợ bị Áo thôn tính. Nếu có lựa chọn, Friedrich Wilhelm IV cũng không muốn giữ thể diện hão. Hiện tại, tài chính của chính phủ Phổ có thể phá sản bất cứ lúc nào, nhưng chi phí quân sự của họ chưa bao giờ thiếu một xu.

Dòng chảy ngầm đã cuộn trào trong nội bộ Vương quốc Bayern. Với rất nhiều tổ chức giao lưu Đức của Áo, làm sao có thể không phát huy tác dụng? Tin tức về việc chính phủ Bayern muốn độc lập đã bị rò rỉ ra ngoài, một cuộc tuần hành chống ly khai đã được chuẩn bị. Để tránh hiềm nghi, những người chịu trách nhiệm tổ chức cuộc tuần hành này đều là những người theo chủ nghĩa dân tộc Đức, và các tổ chức, cá nhân liên quan đến Áo chỉ đóng vai trò cổ vũ.

...

Berlin

Kể từ khi Chiến tranh Schleswig kết thúc, Vương quốc Phổ đã bắt đầu con đường cải cách. Vấn đề đầu tiên đặt ra trước chính phủ là – tài chính. Không giống như trong lịch sử, cuộc Chiến tranh Schleswig lần này kéo dài hơn một chút, đồng nghĩa với việc chi phí quân sự tăng thêm khoảng năm sáu chục triệu thaler. Về lý thuyết, chỉ cần thu được tiền quyên góp từ người dân Đức, về cơ bản có thể lấp đầy lỗ hổng này.

Rõ ràng điều này là không thể. Chưa nói đến việc thu được số tiền còn lại. Hiện tại, các đại sứ quán hoặc văn phòng của Vương quốc Phổ ở các bang quốc thường xuyên bị người dân đòi nợ quấy rầy. Đối mặt với những người dân này, họ không thể đụng chạm, không thể mắng chửi, giải thích thì người ta khăng khăng nói – lừa đảo. Bất đắc dĩ, những nhân viên này thậm chí không dám ra ngoài mua thức ăn, sợ bị vật thể bay không xác định tấn công, mọi vấn đề sinh hoạt đều do chính phủ nước sở tại giải quyết.

Để chuyển hướng sự chú ý của người dân, chính phủ Phổ thậm chí không tiếc nhượng bộ, cùng với Vương quốc Bayern đề xuất "Nội các Trách nhiệm Tam quốc". Không ngờ điều này lại gây ra sự kiêng kỵ của các cường quốc, dưới áp lực ngoại giao, kế hoạch này vừa được áp dụng đã thất bại.

Nếu nói trong lòng Friedrich Wilhelm IV không có oán khí, điều đó là không thể. Đáng tiếc, sự tức giận trong lòng ông không có chỗ để trút. Trong loạt biện pháp này, chính phủ Phổ đã thể hiện đúng mực, không hề mắc sai lầm lớn, trách nhiệm thất bại cũng không thể đổ lỗi cho họ. Phản ứng của Áo và Bayern lại không quá tự nhiên, mọi người đều đứng trên lợi ích của mình để xem xét vấn đề, không ai mắc nợ ai.

"Thủ tướng, việc vay tiền từ người Anh đã tiến triển đến đâu rồi?" Friedrich Wilhelm IV quan tâm hỏi.

"Bệ hạ, việc vay tiền từ người Anh e rằng không được. Họ đã đưa ra một điều kiện không thể chấp nhận được." Thủ tướng Joseph von Radowitz cười khổ đáp.

"Điều kiện gì mà đến cả chỗ để đàm phán cũng không có?" Friedrich Wilhelm IV nghi ngờ hỏi.

Joseph von Radowitz thở dài nói: "Người Anh yêu cầu chúng ta vĩnh viễn rút khỏi Liên minh các quốc gia Đức!"

"Cái gì?" Friedrich Wilhelm IV khó tin hỏi.

Rút khỏi Liên minh các quốc gia Đức? Nếu Vương quốc Phổ rút khỏi Liên minh các quốc gia Đức, thì giấc mơ cường quốc của Vương quốc Phổ sẽ tan vỡ ngay lập tức. Với quy mô hiện tại của họ, Phổ chỉ là một quốc gia trung đẳng. Friedrich Wilhelm IV dám khẳng định, một khi Phổ rút khỏi Liên minh các quốc gia Đức, thì tiếp theo người Anh nhất định sẽ liên kết với Pháp và Nga, buộc Áo đưa ra quyết định tương tự. Đến lúc đó, các bang quốc Đức còn lại hợp lại cũng chỉ là một quốc gia trung đẳng. Trong tình hình quốc tế phức tạp, quốc gia mới thành lập này có thể thiếu sự tiến thủ, nhưng chắc chắn đủ sức tự vệ.

Sau một hồi im lặng, Friedrich Wilhelm IV mới phản ứng lại, nói: "Không được, điều kiện như vậy chúng ta tuyệt đối không thể chấp nhận. Nhất định phải nhanh chóng liên hệ với chính phủ Áo, chắc hẳn họ cũng không muốn rời đi một cách thảm hại như vậy!"

Không nghi ngờ gì, Friedrich Wilhelm IV đã nghĩ sai, cho rằng người Anh đã chuẩn bị kỹ lưỡng, muốn hủy bỏ và chia cắt Liên minh các quốc gia Đức. Đừng nhìn họ luôn muốn phá vỡ Liên minh các quốc gia Đức do Áo chủ đạo, nhưng nếu Liên minh các quốc gia Đức thực sự bị chia cắt, người lo lắng nhất tuyệt đối không phải là Áo. Ngay cả khi rời khỏi Liên minh các quốc gia Đức, Đế quốc Áo vẫn là một cường quốc châu Âu, nhưng Vương quốc Phổ thì không. Họ muốn tiến xa hơn, sẽ không còn cơ hội.

Thủ tướng Joseph von Radowitz phân tích: "Bệ hạ, vấn đề này chúng ta không thể vội vàng. Người Áo cũng sẽ không từ bỏ vùng Đức. Chúng ta chỉ cần thông qua một số kênh để tiết lộ thông tin này cho chính phủ Áo là được. Người Anh có thể nghĩ vậy, nhưng để biến kế hoạch này thành hiện thực, họ vẫn chưa làm được. Ngay cả khi Anh, Pháp, Nga liên thủ gây áp lực, chỉ cần chúng ta và Áo không nhượng bộ, họ cũng không thể làm gì được, chẳng lẽ vì chuyện này mà phát động chiến tranh với chúng ta sao?"

Liên minh giữa Phổ và Áo cũng tồn tại vấn đề về quyền chủ động. Nếu Phổ cứ thế tự dâng mình, đó chẳng phải là từ bỏ quyền chủ động trong liên minh sao?