Chương 202: Hố cảnh giới tối cao

Viện binh Anh vừa mới đến bán đảo Balkans, còn chưa kịp tiếp quản toàn bộ khu vực phòng thủ, Đội du kích Bulgaria đã phát động phản công toàn diện. Lần này, Quân Nga cũng phối hợp chặt chẽ, kìm chân liên quân ở tiền tuyến. Thực tế chứng minh Plovdiv quả thực là mồi nhử do quân Anh bố trí, chuẩn bị bao vây tiêu diệt chủ lực đội du kích Bulgaria. Chỉ tiếc rằng họ chỉ kiểm soát được khởi đầu, chứ không thể kiểm soát được kết cục.

Ngay khi giao tranh vừa nổ ra, tình hình đã thay đổi. Hơn mười thành phố, bao gồm Plovdiv, đồng loạt bị đội du kích tấn công. Phần lớn trong số này là đòn nghi binh, nhưng chính sự hỗn loạn này đã khiến quân Anh bại lộ kế hoạch khi chưa kịp hoàn tất bố trí. Không còn cách nào khác, dù quân Hy Lạp thực lực không đủ, nhưng họ đã chọn thời cơ quá tốt. Ai biết liệu họ có thể một mạch tiến vào Constantinople hay không? Vì an toàn, Đế quốc Ottoman buộc phải rút quân để truy bắt họ.

Lực lượng giữ thành không đủ, lại có nội ứng bên trong, ngay cả đòn nghi binh cũng có thể phá thành. Nếu những nơi này cũng thất thủ, liên quân ở vùng Sofia sẽ lâm vào vòng vây, buộc quân Anh phải xuất binh tăng viện. Hỏa lực của đội du kích Bulgaria quá yếu, chỉ đủ để uy hiếp các đơn vị hạng hai của quân Ottoman, chứ không thể đối đầu trực diện với quân Anh trên chiến trường.

Không thể đánh thắng không có nghĩa là không có cách để chiến đấu. Quân Anh vừa đến tiền tuyến, chưa từng giao chiến với họ, các chỉ huy quân Anh đầy kiêu ngạo đã trực tiếp coi họ như dân bản địa thuộc địa. Hiểu như vậy không sai, về lý thuyết, Bulgaria cũng có thể được coi là thuộc địa của Đế quốc Ottoman, chỉ là một thuộc địa trực thuộc. Tuy nhiên, về thực lực thì sự chênh lệch này rất lớn. Dù sao, đội du kích Bulgaria cũng đã được các huấn luyện viên Nga và Áo huấn luyện, cộng thêm sĩ khí cao ngút, đã bộc phát sức chiến đấu không hề yếu kém.

Một tiếng "Oanh" vang lên, đoàn quân Anh đang hành quân lại bị đội du kích tập kích. Chốc lát sau tiếng súng im bặt, hiển nhiên đội du kích đã rút lui. Một sĩ quan trẻ tuổi với vẻ mặt tái nhợt báo cáo: "Thưa tướng quân, phía trước gặp phải địch tấn công, hai binh sĩ tử trận, bảy người bị thương!"

"Đây là lần thứ mấy chúng ta bị địch tấn công?" Thiếu tướng Oliver hỏi.

"Lần thứ mười tám!" Sĩ quan trẻ tuổi khẽ đáp.

"Vậy còn phí lời gì nữa, mau phái người đuổi theo!" Thiếu tướng Oliver ra lệnh.

Đội du kích Bulgaria gây thương vong không lớn cho họ, nhưng số lần tập kích thường xuyên đã làm chậm tốc độ hành quân, và quan trọng hơn là đã giáng đòn vào sĩ khí của binh lính. Thiếu tướng Oliver không phải là người chịu thiệt mà không phản đòn, dĩ nhiên ông ta phải phản kích. Vì không có kinh nghiệm tác chiến với đội du kích, đa số lần đều là đuổi được nửa đường thì địch đã biến mất. Nếu không may còn có thể rơi vào nhiều cạm bẫy hơn dọc đường. Trong vòng giao tranh này, quân Anh không những không chiếm được lợi thế mà còn bị cầm chân, bỏ lỡ chiến cơ tốt nhất. Khi họ đến được mục tiêu, chủ lực đội du kích đã không còn bóng dáng.

Mọi người đều biết, đại bản doanh của đội du kích Bulgaria nằm trong dãy núi Balkans. Nhiệm vụ của Thiếu tướng Oliver là tiễu trừ đội du kích. Nhưng tiến vào dãy núi Balkans là lấy sở đoản đối chọi sở trường của địch. Đại quân khó có thể cơ động, pháo binh cũng mất tác dụng. Trong môi trường này tác chiến, tỷ lệ thương vong giữa hai bên gần như là 1:1. Dùng một binh sĩ Anh đổi lấy một du kích viên, Thiếu tướng Oliver chưa đến mức điên rồ như vậy; nếu ông ta dám làm, ngày ra tòa án quân sự sẽ không còn xa.

Thiếu tướng Oliver là lần đầu tiên chỉ huy bộ đội tác chiến. Nếu không phải là một sĩ quan được "mạ vàng" nhờ quan hệ, ông ta đã không nhận nhiệm vụ xui xẻo này. Các tướng lĩnh quân Anh đã lăn lộn lâu ở bán đảo Balkans đều thà đối đầu sống chết với quân Nga ở tiền tuyến, chứ không muốn vào núi tiễu trừ đội du kích. Với quân Nga, địch có thể nhìn thấy, sức chiến đấu của quân Anh cũng hơi chiếm ưu thế, chỉ cần không gặp phải địch quân vây công gấp mấy lần thì nguy hiểm vẫn có thể kiểm soát được. Còn với đội du kích, bề ngoài xem ra nguy hiểm không lớn, đội du kích chắc chắn không thể đánh lại quân chính quy, nhưng khi vào núi thì lại khác.

Thiếu tướng Oliver tự cho là đắc kế, đã bố trí một mồi nhử để dụ đội du kích Bulgaria mắc bẫy. Giờ đây kết quả đã rõ ràng, địch đã bị lừa, nhưng tiếc rằng ông ta đã đánh giá quá cao tốc độ hành quân của quân Anh, dưới sự tập kích của địch, họ không thể kịp thời khép chặt vòng vây.

***

Plovdiv, cứ điểm chiến lược này đã thất thủ hơn phân nửa, quân đồn trú vẫn đang ngoan cường chống cự. Công kiên chiến không phải sở trường của đội du kích. Dù có nội ứng trong thành phối hợp trong ngoài, họ cũng không thể một hơi đoạt thành. Chỉ huy trưởng đội du kích Edimir hạ lệnh: "Ra lệnh bộ đội dừng tấn công, cố gắng thu thập vật liệu chiến lược. Cái gì mang đi được thì mang đi, cái gì không mang đi được thì đốt sạch, không thể để lại cho địch."

Một sĩ quan trung niên tiếc nuối nói: "Thưa tư lệnh, nhiều bảo bối như vậy mà đốt hết, có phải quá đáng tiếc không? Nếu chúng ta tổ chức dân phu vận chuyển, vẫn có thể chở ra ngoài."

Edimir trừng mắt nói: "Đừng nói nhảm, mang theo nhiều vật liệu như vậy, chúng ta còn chạy nổi sao? Nếu bị quân Anh cắn đuôi, dù binh lực của chúng ta tăng gấp mười lần cũng không phải đối thủ của họ!"

Có thể phá hủy được một phần vật liệu này, Edimir đã hài lòng. Dù chưa chiếm được toàn bộ Plovdiv có chút tiếc nuối, nhưng về mặt chính trị, họ hoàn toàn có thể tuyên bố đã đánh hạ nơi đây, để tranh thủ một địa vị tốt hơn từ phía Nga. Quân Nga là những người rất thực tế. Ban đầu, đãi ngộ của đội du kích Bulgaria không đến mức chết đói. Kể từ khi họ trực diện xé toang phòng tuyến của quân Sardinia, đột phá ra phía sau địch, đãi ngộ của đội du kích đã được nâng lên ngang hàng với quân Nga. Họ tạm thời không nhận được tiếp tế hậu cần, nhưng quân Nga vẫn cấp phát cho họ một lô vũ khí trang bị, được vận chuyển qua các con đường nhỏ trong dãy núi Balkans.

Nhiều chỉ huy đội du kích, bao gồm Edimir, cũng đã nhận được quân hàm chính thức của quân Nga. Giờ đây họ cũng là những người có biên chế. Fitzroy Somerset còn hứa hẹn, những ai nguyện ý nhập ngũ sau chiến tranh đều có thể nhận được phiên hiệu chính thức của quân Nga, phụ trách đồn trú Bulgaria. Những ai muốn giải ngũ cũng có thể vào các ban ngành chính phủ và nhận được đãi ngộ tương xứng.

"Độc lập"? Đừng mơ mộng nữa, quân Nga không đến làm từ thiện. Khổ cực chiến đấu lâu như vậy, đâu phải chỉ để người Bulgaria độc lập. Giờ đây, yêu cầu của người Bulgaria cũng không cao đến thế, quyền tự trị là mục tiêu cao nhất của họ. Phần lớn người còn hy vọng nhận được sự che chở của Nga, đảm bảo họ không bị Đế quốc Ottoman nô dịch. Nhất là giới chức sắc tôn giáo, càng là những người thân Nga điển hình, ôm ấp kỳ vọng rất cao vào việc Bulgaria gia nhập đại gia đình Đế quốc Nga. Tương lai của Bulgaria, không phải là một tỉnh, một tỉnh tự trị, hoặc gia nhập Nga dưới danh nghĩa công quốc tự trị. Tình hình cụ thể sẽ phải tùy thuộc vào quyết sách của chính phủ Sa hoàng. Điều kiện tiên quyết là quân Nga phải thắng cuộc chiến này. Nếu thua, mọi thứ đều vô nghĩa, kẻ thất bại không có tư cách hưởng chiến lợi phẩm.

***

Tại Bộ Chỉ huy Liên quân Sofia, Trung tướng Montes trong lòng đã "thăm hỏi" toàn bộ thân thuộc của Thiếu tướng Oliver. Hãm hại đồng đội đã không nên, huống chi là hãm hại người của mình? Nếu không phải vì ông ta bố trí cái gọi là "vòng vây", trì hoãn thời gian tiếp quản phòng tuyến, đội du kích Bulgaria đã không thể thừa cơ mà vào, trong vòng một tuần lễ ngắn ngủi liên tiếp đánh hạ ba thành phố rưỡi.

Các thành phố đều thuộc về Đế quốc Ottoman, dù có bị đánh hạ Montes cũng không quan tâm. Vấn đề là vật liệu tích trữ trong thành cũng là của họ. Dù Đế quốc Anh giàu có, không quan tâm đến những tổn thất nhỏ như vậy, cũng phải cân nhắc ảnh hưởng chính trị chứ? Giờ đây hậu quả trực tiếp là khiến Montes không ngẩng đầu lên được trước mặt người Pháp. Ảnh hưởng sâu xa hơn là vùng Bulgaria càng thêm bất ổn, ngày càng nhiều dân chúng nhìn thấy hy vọng thoát khỏi ách thống trị của Ottoman, quay sang ủng hộ đội du kích.

"Truyền lệnh cho Thiếu tướng Oliver, yêu cầu ông ta lập tức thu hồi đất đã mất, đảm bảo tuyến vận chuyển hậu cần của quân ta thông suốt." Montes hạ lệnh.

Chuyện tiễu trừ đội du kích, hãy để sau này tính. Thực sự không được thì cứ để lại cho quân Ottoman, dù sao đây cũng không phải địa bàn của Đế quốc Anh, Montes chẳng bận tâm nhiều.

"Vâng!" Sĩ quan tùy tùng đáp.

Khi hạ đạt mệnh lệnh này, Montes còn chưa nhận ra nguy hiểm đã cận kề. Fitzroy Somerset đã đang bày mưu cho một trận đại quyết chiến. Ban đầu, trên chiến trường Sofia, quân Nga có 73.000 người cộng với 20.000 đội du kích Bulgaria đối đầu với 50.000 quân Anh cộng 20.000 quân Sardinia cộng 30.000 quân Ottoman, thực lực hai bên tương đương. Giờ đây, quân Nga đã được bổ sung, tổng binh lực vẫn còn hơn 70.000 người. Trong khi đó, quân Ottoman trong liên quân đã chưa đủ 10.000 người, còn lại 42.000 quân Anh thì chỉ có 35.000 người ở tiền tuyến, quân Sardinia ngược lại vẫn còn 19.000 người.

Không thể không nói, người Ý quả là giỏi bảo toàn tính mạng. Trong số các bên giao chiến, tỷ lệ thương vong của họ là thấp nhất. Cuốn sổ tay bảo toàn tính mạng mà Franz đã dày công biên soạn năm xưa, giờ đây đã thấm nhuần trong quân đội Sardinia. Điều này có nghĩa là, khi quân tiếp viện của liên quân bị đội du kích Bulgaria kìm chân, quân Nga đã có ưu thế tuyệt đối trên chiến trường. Quân Ottoman đã bị đánh cho tàn phế, quân Sardinia thì lại "tưới nước" khắp nơi. Quân Anh dù sức chiến đấu mạnh hơn cũng không thể chịu nổi quân Nga đông gấp đôi.

Ngày 27 tháng 12 năm 1852, dưới sự chỉ huy của Fitzroy Somerset, quân Nga đã phát động tấn công mạnh mẽ vào vùng Sofia. Khác với những đợt tấn công trước, lần này quân Nga tập trung đánh mạnh vào phòng tuyến của quân Sardinia. Kể từ khi đội du kích Bulgaria đột phá từ đây, Fitzroy Somerset đã nhận ra đây là điểm yếu trong phòng tuyến liên quân. Chỉ tiếc rằng khi đó đã bỏ lỡ cơ hội. Để tránh quân Anh kịp thời bịt kín sơ hở này, về sau nơi đây đã trở thành mục tiêu nghi binh của quân Nga. Mỗi lần đều bắn pháo lửa ngập trời, nhưng thực tế lại không dốc sức.

Quân Sardinia đối diện cũng rất phối hợp, bắn súng lên trời là chuyện thường, hai bên làm ra vẻ giao tranh rất ác liệt. Montes đã bị lừa. Ông ta thực sự nghĩ rằng phòng tuyến bị đội du kích Bulgaria xé toang ban đầu là do quân Sardinia mới đến chưa quen thuộc địa hình, bị đội du kích tìm được kẽ hở để đột phá. Cộng thêm binh lực căng thẳng, người Sardinia dường như đã nỗ lực hơn, chiến đấu sôi nổi trên chiến trường, đứng vững trước các đợt tấn công của quân Nga. Ông ta cũng không yêu cầu quân Anh cùng họ liên hiệp phòng thủ.

Xét về lâu dài, cách làm của Montes là chính xác. Nếu quân Anh và quân Sardinia cùng phòng thủ, e rằng đơn vị tinh nhuệ của quân Anh này sẽ sớm bị suy yếu. Mantova không phải một tướng quân giỏi, nhưng ông ta chắc chắn là một cấp trên tốt. Để giảm tỷ lệ thương vong của binh lính, ông ta đã nhấn mạnh nhiều lần về an toàn là trên hết, rất được binh lính kính yêu. Trong mắt binh lính Sardinia, đây không phải là chiến tranh của họ, ra chiến trường chỉ là để kiếm một phần lương. Vì vậy, họ luôn có thể "tưới nước" thì tuyệt đối không dốc sức.

Tất cả những điều này, tướng quân Mantova, người hiểu rõ nhân tính, đều biết. Đội quân này là vốn chính trị để ông ta trở về Vương quốc Sardinia trong tương lai, mua chuộc lòng quân là điều nhất định phải làm. Dẫn mọi người đánh thắng trận, cướp đoạt chiến lợi phẩm để làm giàu, ông ta không làm được. Vậy thì chỉ có thể dẫn mọi người bảo toàn tính mạng. Một tướng quân coi trọng sinh mạng binh lính cũng sẽ được hoan nghênh.

Giờ đây rắc rối lớn rồi, quân Nga đối diện không ngờ lại không phối hợp, Mantova liền đau đầu. Bỏ phòng tuyến mà chạy trốn, chỉ nghĩ thôi là được rồi, nếu thực sự làm vậy, quân Anh nổi điên chắc chắn sẽ trực tiếp giết chết ông ta. Đồng minh thì sao chứ? Chẳng lẽ Vương quốc Sardinia ngoài việc kháng nghị ra, còn có thể làm gì được quân Anh?

Một sĩ quan trung niên đề nghị: "Thưa tướng quân, chi bằng chúng ta mở một vết thương ở chỗ giáp giới với phòng tuyến quân Anh, thả quân Nga qua. Dù sau chiến tranh quân Anh có gây sự, chúng ta cũng có thể đổ trách nhiệm cho họ."

Ngày ngày bị quân Anh khiển trách, người Sardinia cũng có tính khí. Sự chênh lệch về đãi ngộ càng làm gia tăng sự bất mãn này. Trên danh nghĩa, khẩu phần ăn của mọi người đều giống nhau, nhưng khi đến nơi, quân Anh luôn có thể nhận được một ít trái cây, rau củ, khoai tây, bánh mì và các vật phẩm tiếp tế khác. Vì số lượng có hạn, quân Anh chỉ có các chỉ huy mới có thể nhận được, dĩ nhiên không có phần của họ. Ngay cả một tướng quân như Mantova, đãi ngộ cũng không khá hơn bao nhiêu. Muốn cải thiện bữa ăn, cũng phải móc tiền túi hối lộ sĩ quan tiếp tế Anh.

Họ không phải là không kháng nghị với quân Anh, nhưng các quan chức Anh đã đưa ra hợp đồng đã ký giữa hai nước, trên đó ghi rõ: Đế quốc Anh cung cấp đảm bảo hậu cần cho 20.000 binh sĩ Sardinia. Nếu đã nói rõ là "binh sĩ", vậy họ cũng chỉ có thể hưởng đãi ngộ của binh sĩ. Điều này trong mắt các sĩ quan Sardinia, việc đặt họ ngang hàng với binh sĩ không chỉ là vấn đề đãi ngộ đơn thuần, mà còn là sự sỉ nhục nhân cách của họ. Trong tình huống này, e rằng ngay cả chỉ huy liên quân, Trung tướng Montes, cũng không làm gì được. Các quan chức London không phải là người ông ta có thể chọc giận. Họ đều làm việc theo quy định, hoàn toàn phù hợp với luật pháp Anh, khiếu nại trong nước cũng vô ích.

London không có cách nào, vậy liệu có thể để quân Ottoman cung cấp một ít không? Hiển nhiên điều này là không thể. Nhìn tình hình quân đội Ottoman cũng đủ biết, trừ các chỉ huy cấp cao được đảm bảo đãi ngộ, binh lính cấp dưới còn phải dựa vào tiếp tế của quân Anh. Nếu không phải các quan chức London quá máy móc, luôn phát tiếp tế theo số lượng nhân sự tiêu chuẩn khi xuất phát, Montes đã chia số thịt bò khô và bánh quy dư ra cho quân đội Ottoman. Hiện tại, binh lính Ottoman ở tiền tuyến còn phải đánh trận với cái bụng đói.

Mantova lắc đầu nói: "Không thể làm như vậy. Nếu sau này bị truy ra, chúng ta cũng khó thoát liên can. Trách nhiệm đánh mất phòng tuyến chúng ta không thể gánh, điều này sẽ ảnh hưởng đến danh dự quốc gia." Hãm hại đồng đội thì được, nhưng nhất định phải có kỹ thuật. Nếu thao tác không tốt sẽ tự mình chuốc họa vào thân. Loại chuyện không có hàm lượng kỹ thuật, trực tiếp buông bỏ phòng tuyến như vậy, Mantova sẽ không làm.

"Vậy phải làm sao bây giờ? Quân Nga tấn công mạnh như vậy, chúng ta tổn thất rất thảm trọng, e rằng không trụ được bao lâu." Một sĩ quan cười khổ nói.

Mantova nhướng mày, khẽ nói: "Cuộc chiến tranh này không thể đánh tiếp được nữa, chúng ta không cần thiết phải ở lại bán mạng cho quân Ottoman. Ra lệnh bộ đội bỏ tuyến trận địa ngoài cùng, tiện thể 'quên' tài liệu bố trí binh lực của quân Anh trên chiến trường, ghi chú rõ ràng một chút. Nhớ phải dùng tiếng Bulgaria, dù sao quân Nga cũng có thể hiểu được. Cái nồi này chỉ có thể để quân Ottoman gánh, việc có gián điệp Nga trong quân đội của họ là rất bình thường. Có được tài liệu đến mức này, quân Nga nhất định sẽ chuyển trọng điểm tấn công. Một khi phòng tuyến thất thủ, chúng ta hãy rút binh lực di chuyển vào vùng Kosovo, sau đó từ vùng Macedonia trở về Thrace."

Hiển nhiên ông ta đã sớm chuẩn bị, ngay cả lộ tuyến chạy trốn cũng đã vạch ra. Nếu quân Anh tài giỏi, ngăn chặn được quân Nga tấn công, thì tốt quá rồi, hãy điều tra gián điệp Nga trong liên quân đi! Đối tượng nghi ngờ đầu tiên chính là quân đội Ottoman, về lý thuyết quân Anh và quân Sardinia đều là người ngoài, quân Nga căn bản không có thời gian để tiến hành thâm nhập.