Chương 222: Đều không phải là dễ chơi

Sau khi Thomas rời đi, Napoléon III triệu tập trí nang đoàn họp bàn. Thực chất, đây cũng là một cuộc họp của các đại thần, bởi lẽ việc bổ nhiệm người thân tín là phong cách dùng người nhất quán của Napoléon III, và trí nang đoàn cũng kiêm nhiệm chức vụ đại thần, không có nội các riêng. Các thành viên bao gồm: Bá tước Monir (Đại thần Tài chính, một nhà đầu cơ tài chính), Arnau (Đại thần Lục quân, một tay đấm kiêm mưu sĩ), Maupas (Đại thần Cảnh vụ, mưu sĩ), Piscine (Đại thần Nội vụ, chủ mưu), Đô đốc Dike (Tổng trưởng Hải quân, người ủng hộ thuyền lớn), và cháu trai của ông làm Đại thần Thực dân. Dù là những người có quan hệ thân cận, trên thực tế, họ đều làm việc khá hiệu quả, ít nhất là mạnh hơn nhiều so với Quân chủ Tháng Bảy và vượt trội hơn hẳn so với Đệ Tam Cộng hòa sau này. Ngoại trừ thất bại trong Chiến tranh Pháp – Phổ, trong thời kỳ Napoléon III trị vì, kinh tế Pháp phát triển nhanh chóng, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, và phần lớn các thuộc địa của đế quốc thực dân thứ hai cũng được thiết lập trong giai đoạn này.

Đại thần Lục quân Arnau cảnh giác nói: "Bệ hạ, Anh quốc đang lợi dụng chúng ta. Một khi kế hoạch của họ thành công, Nga và Áo đều sẽ trở thành cừu địch của chúng ta, và lối thoát của chúng ta trong chính trường quốc tế sẽ vô cùng hạn hẹp. Hơn nữa, việc can thiệp vào Áo không hề đơn giản. Liên quân đa quốc trên thực tế chỉ là một danh xưng nghe hay. Các quốc gia phân bố khắp nơi, muốn điều phối quan hệ, tổ chức liên quân, với động thái lớn như vậy thì căn bản không thể giữ bí mật. Người Áo đâu có ngốc, một khi họ nhận được tin tức, họ chỉ cần làm một việc: trước khi liên quân được thành lập, họ sẽ đánh phủ đầu Phổ. Không có Phổ làm bia đỡ đạn, cuộc chiến can thiệp này, trừ phi chúng ta dốc toàn lực, nếu không đám ô hợp liên quân đó sớm muộn cũng sẽ bị tiêu diệt từng phần."

Arnau đưa ra nhận định này dựa trên kinh nghiệm thực tiễn. Trên chiến trường Bán đảo Balkan, liên quân bốn nước đã có hệ thống chỉ huy hỗn loạn đến mức không thể chịu nổi. Giờ đây, nếu thành lập liên quân chín nước, ai có thể dẫn dắt được nhiều đồng đội với những tư tưởng khác biệt như vậy? Việc hãm hại đồng minh cũng là điều họ đã có kinh nghiệm. Liên quân chín nước cùng hành động, không chỉ phải đề phòng kẻ địch mà còn phải đề phòng tám đồng minh còn lại, điều đó đơn giản là cực kỳ nguy hiểm.

"Đánh phủ đầu Phổ?"

"Arnau, ngươi cho rằng người Áo sẽ đánh phủ đầu Phổ trước?" Napoléon III hỏi với vẻ hứng thú.

Arnau đáp: "Vâng, Bệ hạ. Nếu liên quân chín nước được thành lập, e rằng Áo có thể đánh bại liên quân. Để không bị cô lập, họ cũng sẽ cố gắng tránh khai chiến với liên quân. Nhưng chính phủ Áo không thể trực tiếp nhận thua, nếu không thì làm sao giải thích với dân chúng? Hoàng đế Franz Joseph I còn trẻ và nóng nảy, chắc chắn không thể chịu đựng nỗi uất ức này. Nếu không thể gây khó dễ cho Anh quốc, việc bắt Phổ ra làm bia đỡ đạn để trút giận cũng là một lựa chọn. Để trốn tránh trách nhiệm thất bại của hành động này, chính phủ Viên sẽ phải ủng hộ hành động đó, vừa vặn chuyển sự phẫn nộ của dân chúng sang Phổ. Chờ chúng ta tổ chức xong liên quân, Vương quốc Phổ cũng đã gần như tiêu đời. Nếu Nga cũng nhân cơ hội thừa nước đục thả câu, thì trước khi liên quân đến, biết đâu Nga và Áo đã chia cắt xong Phổ."

Là một tay đấm kiêm mưu sĩ, Arnau thường hành động khá bốc đồng. Giờ đây, khi phân tích vấn đề, ông cũng thường mang theo lối suy nghĩ này. Đối với phân tích của Arnau, Napoléon III sáng mắt. Ông vì củng cố ngai vàng mà có thể bắt tay với Nga, thì việc chính phủ Viên vì trốn tránh trách nhiệm mà đánh phủ đầu Phổ cũng là điều rất bình thường. Kẻ phản bội vĩnh viễn đáng ghét hơn kẻ địch. Đánh tàn phế hoặc tiêu diệt Phổ, sự oán khí trong lòng dân chúng sẽ được giải tỏa, chính phủ không những có thể thuận lợi vượt qua khủng hoảng, mà biết đâu còn có thể nhân cơ hội kiếm chác lợi lộc. Còn về liên quân can thiệp của các quốc gia, Áo không thể ngăn cản các nước xuất binh, nhưng chẳng lẽ không thể trì hoãn thời gian xuất binh của họ sao? Chờ liên quân được thành lập, chính phủ Phổ cũng đã thành công nhận "hộp cơm" rồi. Việc báo thù cho Vương quốc Phổ ư? Không tồn tại. Không có lợi ích thì ai làm? Ít nhất Napoléon III không cho rằng ai có tinh thần quốc tế như vậy. Cùng lắm thì người Áo sẽ mất công một trận, rồi rút lui khỏi những vùng đất mới chiếm được.

Đại thần Nội vụ Piscine bổ sung: "Bệ hạ, ngoài việc tấn công Vương quốc Phổ, Áo còn có thể lựa chọn tiên hạ thủ vi cường, bất ngờ tập kích Paris! Chủ lực của chúng ta không ở trong nước, quân đội Áo đã đến biên giới Bavaria, chỉ cần xuyên qua Baden là có thể tiến vào nước ta. Với ưu thế về binh lực, cộng thêm yếu tố bất ngờ, họ rất có thể thành công."

Tập kích Paris là một kế hoạch đầu tư cao, lợi nhuận cao. Một khi thành công, Pháp sẽ rơi vào hỗn loạn, ít nhất trong vòng năm ba năm sẽ không thể gây phiền toái cho Áo. Nga cũng có thể nhân cơ hội chiếm lấy Constantinople, tiến hành "đóng cửa đánh chó" đối với liên quân Anh - Pháp trên Bán đảo Krym. Anh quốc chỉ có thể co cụm trên ba hòn đảo Anh, cùng lắm thì hải quân xuất chinh tuần tra, còn toàn bộ lục địa châu Âu sẽ mặc cho liên minh Nga - Áo tung hoành.

Napoléon III cười nhạt: "Nói cách khác, từ đầu đến cuối, Anh quốc đều có ý đồ bất chính?"

Piscine phân tích: "Bệ hạ, đây là kế hoạch phù hợp nhất với lợi ích của Anh quốc. Tỷ lệ thành công của việc Áo tập kích Paris rất thấp, ngay cả khi Thống chế Radetzky đích thân chỉ huy, tỷ lệ này cũng không quá bốn phần mười. Đó là trong trường hợp chúng ta không có sự chuẩn bị. Chỉ cần chúng ta có sự chuẩn bị, tiền tuyến tăng cường phòng bị, người Áo cũng chỉ có thể cường công một đường. Mâu thuẫn giữa chúng ta và Áo chưa đến mức một mất một còn, chính phủ Viên cũng sẽ không mạo hiểm đấu sống chết với chúng ta. Chỉ cần không thể đánh hạ Paris trong vòng một tháng, quân đội tiền tuyến của chúng ta sẽ rút lui về, đến lúc đó thì đến lượt họ gặp xui xẻo. Về bản chất, kế hoạch quan trọng nhất của Anh quốc là đe dọa. Nếu có thể mượn thanh thế của liên quân chín nước để hù dọa Áo, mục tiêu của họ đã thành công. Nếu có thể xé bỏ liên minh Nga - Áo, thì càng kiếm được món lợi lớn. Ngay cả khi không làm được điều đó, họ vẫn chuẩn bị để lại Vương quốc Bavaria cho Áo, thực chất là không muốn dồn Áo vào đường cùng."

Do dự một lát, Napoléon III đưa ra quyết định.

"Nếu Anh quốc đã dựng xong sân khấu, tại sao chúng ta lại không phối hợp? Khi cần thiết, có thể gợi ý cho người Áo, khuyến khích họ đánh Phổ. Trong vấn đề này, chúng ta hoàn toàn có thể vì lợi ích của mình. Ba nước Pháp, Áo, Nga cùng nhau chia cắt Phổ, chúng ta cũng có thể chấp nhận."

Đương nhiên là có thể chấp nhận. Vùng lõi của Vương quốc Phổ, vùng Rhineland, đều nằm trong tầm kiểm soát của Pháp. Áo đánh tàn phế Phổ, Pháp vừa vặn ngư ông đắc lợi, thu được lợi ích lớn nhất. Đồng minh ư? Pháp bao giờ đã là đồng minh của Phổ? Chỉ cần lợi ích phù hợp, ngay cả đồng minh cũng có thể phản bội.

***

Rời khỏi Cung điện Versailles, Thomas lại đến thăm đại diện Phổ, Rottluff. Ngoài Pháp, Vương quốc Phổ cũng là một mắt xích then chốt. Không có sự tham gia của quân Phổ với sức chiến đấu mạnh mẽ, liên quân can thiệp lần này sẽ chỉ là một trò cười. Thực tế, trong lòng Thomas cũng đang lo lắng, những chuyện xảy ra ở Bavaria quá đáng sợ. Vạn nhất quân đội Phổ cũng bị ảnh hưởng bởi tư tưởng dân tộc chủ nghĩa, trên chiến trường lại phản chiến ngay lập tức, hoặc giữ thái độ trung lập, thì liên quân chỉ còn biết than khóc. May mắn thay, kế hoạch lần này không thực sự chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh lớn, vẫn để lại đường sống cho Áo, nên khả năng xảy ra giao tranh không cao.

Hai người không có giao tình gì, trực tiếp đi vào vấn đề chính. Sau khi Thomas trình bày ý đồ bằng một cách giải thích khác, Rottluff rơi vào trầm tư. Lợi dụng cơ hội các quốc gia can thiệp để đẩy Áo ra khỏi vùng German là quốc sách của Vương quốc Phổ.

Rottluff bất mãn nói: "Thưa ngài Thomas, tại sao không yêu cầu Áo nhả ra Vương quốc Bavaria? Dung túng cho hành vi phá hoại sự ổn định châu Âu như vậy, sớm muộn cũng sẽ mang tai họa đến cho thế giới này."

Đề nghị của Anh quốc rất hợp ý ông, điểm duy nhất khiến ông không hài lòng là việc để Áo mang đi Vương quốc Bavaria. Không có Áo ở đó, trọng trách lãnh đạo German, ngoài Vương quốc Phổ ra, còn ai có thể gánh vác? Đây là đang đào thịt của họ, Rottluff đương nhiên phải phản đối.

Thomas khéo léo đáp lời: "Thưa ngài Rottluff, không phải chúng tôi muốn dung túng hành vi phi pháp của Áo, mà là liên minh Nga - Áo cần phải cân nhắc. Quý quốc hẳn không mong muốn Nga và Áo tiếp tục đoàn kết bên nhau chứ!"

Liên minh Nga - Áo, áp lực lớn nhất lẽ ra phải thuộc về Vương quốc Phổ. Có thể là khả năng phản ứng của chính phủ Phổ khá chậm chạp, hay có lẽ liên minh Ba Cung đình Bắc Âu đã tồn tại lâu khiến họ xem nhẹ mối đe dọa này. Tóm lại, đối với thái độ như không có chuyện gì xảy ra của chính phủ Phổ, Thomas vô cùng khâm phục. Nếu là họ, đã sớm ăn không ngon ngủ không yên, vậy mà chính phủ Phổ lại không có động thái lớn nào. Cũng không phải là không có động thái, vốn dĩ họ đã chuẩn bị hàn gắn quan hệ ngoại giao với Nga và Áo, nhưng đáng tiếc Áo đột nhiên phát động chiến tranh thống nhất, phá hủy kế hoạch của chính phủ Phổ.

Rottluff bề ngoài không thay đổi gì, nhưng trong lòng lại đang lo lắng. Ông luôn cảm thấy Anh quốc có ý đồ bất chính, nhưng lại không phát hiện ra điều gì sai trái, vì vậy ông quyết định trì hoãn.

"Thưa ngài Thomas, chuyện này liên quan quá lớn, tôi nhất định phải báo cáo về nước trước, chờ đợi quyết định của chính phủ Berlin."

Mặc dù Rottluff là một nhà ngoại giao nghiệp dư, nhưng xuất thân quân nhân khiến ông vẫn tin rằng trên trời sẽ không tự nhiên rơi xuống bánh, chỉ có dựa vào vũ lực cướp lấy mới đáng tin cậy nhất. Bản thân không xác định được, vậy thì cứ chuyển giao vấn đề cho chính phủ Berlin. Mặc dù Friedrich Wilhelm IV cũng là một nhà ngoại giao nghiệp dư, nhưng dù sao ông ấy cũng là Quốc vương mà?

Không thể nhận được câu trả lời khẳng định, Thomas đành rời đi. Ông không nghĩ rằng Vương quốc Phổ sẽ phát hiện ra kế hoạch của họ, và người Pháp cũng không thể nào tiết lộ bí mật cho người Phổ. Đây là ấn tượng cố hữu mà Vương quốc Phổ từ xưa đến nay đã để lại cho bên ngoài. Có thể nói, trước thời Bismarck, thủ đoạn ngoại giao của Vương quốc Phổ còn rất non kém, đây là điểm yếu cố hữu không thể tránh khỏi của một quốc gia quân sự.

Không tiếp tục trì hoãn, Thomas còn rất nhiều việc phải làm, còn nhiều quốc gia khác đang chờ ông thuyết phục. Cuộc chiến ngoại giao này chắc chắn sẽ không dễ dàng.

***

Hoạt động của Anh quốc chắc chắn không thể giữ bí mật, không phải mọi quốc gia đều sẽ giữ bí mật cho họ. Thomas liên tiếp tiếp xúc với đại diện các nước, Metternich đâu thể nhàn rỗi được! Khác với cách thức tấn công của Anh quốc, cách làm của Metternich đơn giản hơn nhiều: dùng tiền. Không mua chuộc được các đại thần ngoại giao của các nước, chẳng lẽ không mua chuộc được thị nữ hay tùy tùng thân cận của họ sao? Thomas gặp ai, nói gì, phần lớn nội dung đều được truyền đến tai Metternich. Chỉ có điều, trong ngoại giao, việc truyền tải thông tin giả, tung hỏa mù là quá bình thường, Metternich vẫn chưa dám phán đoán thật giả.

Thomas cũng là một lão luyện trên trường ngoại giao. Những thông tin tình báo mà Metternich thu thập được từ các kênh khác nhau đều không giống nhau, điều này có nghĩa là: Thomas đã nói những nội dung khác nhau với đại diện các nước, thậm chí có những điều tự mâu thuẫn, càng làm tăng độ khó trong việc phán đoán của ông.

Xem thông tin tình báo vừa được chuyển đến từ đoàn đại biểu Thụy Sĩ, Metternich cười nhạt. Khuyến khích Thụy Sĩ xuất binh can thiệp việc Áo thôn tính Nam German, đây chẳng phải là chuyện đùa sao? Là láng giềng tốt của Áo, người Thụy Sĩ đã đấu một mất một còn với Vương triều Habsburg hàng trăm năm, khó khăn lắm mới có được mấy chục năm thái bình, giờ lại chủ động gây sự với Áo? Ngược lại, Metternich sẽ không tin. Ngay cả khi Anh quốc hứa hẹn nhiều hơn nữa, họ cũng không có khả năng ngăn cản Áo tính sổ cũ, ít nhất đối với Thụy Sĩ, Áo có đủ thực lực đó.

Không thể phán đoán mục đích thực sự của Anh quốc, vậy thì chỉ có thể tiếp tục thu thập tình báo. Dù sao cũng có người đang theo dõi phản ứng trong nước của các quốc gia. Nếu đồng ý xuất binh can thiệp, việc điều động quân đội, vận chuyển vật liệu chiến lược, luôn là không thể thiếu. Quốc gia nào gia nhập quân can thiệp, không phải nhìn đại diện của họ ngồi ở vị trí nước can thiệp, mà là nhìn hành động thực tế trong nước của họ. Metternich không vội vàng. Với sự hiểu biết của ông về Anh quốc, nếu họ không gây chuyện, đó mới là có vấn đề. Giờ đây Thomas đã hành động, ông ngược lại càng thêm yên tâm. Âm mưu trên bề mặt, dù sao cũng dễ đối phó hơn âm mưu trong bóng tối.