Chương 341: Nghịch phản tâm lý

Maximiliano có năng lực không? Câu trả lời là: Có! Chỉ cần không phải thiên phú bẩm sinh kém cỏi, bất kỳ ai được hoàng thất bồi dưỡng đều phải có năng lực vượt trội hơn phần lớn người bình thường. Chỉ có điều, năng lực thường đi kèm với sự kiêu ngạo, và sự kiêu ngạo này cần được mài giũa. Chỉ khi biết thu liễm tài năng, người ta mới có thể phát huy hết khả năng của mình.

Maximiliano chính là người chưa từng gặp thất bại. Dưới sự sủng ái của Hoàng thái hậu Sophie, nửa đời đầu của hắn thuận buồm xuôi gió, từ đó hình thành tư tưởng duy tâm cực đoan. Chủ nghĩa duy tâm là kẻ thù lớn nhất của quân chủ; một khi mắc phải, kết cục tốt nhất là trở thành con rối, tệ hơn có thể tham khảo Maximiliano trong lịch sử.

Franz cười lạnh nói: "Đây chính là phương án ngươi chuẩn bị sao? Đệ đệ ngốc nghếch của ta, đầu óc ngươi có vấn đề sao? Dựa theo phương án của ngươi để trị quốc, ngươi có nghĩ rằng Mexico còn chưa đủ loạn, lại muốn châm thêm một ngọn lửa, rồi để máu chảy thành sông, tiện tay đưa ngươi, vị hoàng đế này, lên đoạn đầu đài?"

Đây không phải là Franz nói quá lời, phương án của Maximiliano quả thực không đáng tin cậy, với cốt lõi là chủ nghĩa tự do. Chủ nghĩa tự do có phải quốc gia nào cũng có thể áp dụng sao? Ngay cả ở Áo, Franz cũng không dám thực hiện chủ nghĩa tự do, hay nói đúng hơn, bất kỳ quốc gia quân chủ nào trên thế giới cũng không dám áp dụng loại chủ nghĩa tự do này.

Maximiliano bất mãn nói: "Huynh trưởng, huynh dựa vào đâu mà nói phương án của đệ không được?"

Franz không trực tiếp trả lời câu hỏi này, mà hỏi ngược lại: "Rất tốt, đã biết nghi ngờ, có tiến bộ. Đáng tiếc, như vậy vẫn còn chưa đủ. Nếu ngươi đã vạch ra phương án trị quốc, vậy ngươi hãy nói cho ta biết mâu thuẫn xã hội lớn nhất ở Mexico là gì? Ưu nhược điểm của họ là gì? Còn tình hình phân bố tài nguyên ở Mexico ra sao, nơi nào thích hợp phát triển ngành công nghiệp nào?"

Đến lượt Maximiliano trợn tròn mắt. Các quốc gia đều có phương thức quản lý vĩ mô, không phải do các quan lại phân quản, những người khác thường không biết gì cả. Ở xa Viên, Maximiliano đương nhiên không thể có những tài liệu chi tiết này. Franz chỉ cung cấp cho hắn những thông tin cơ bản về tình hình trong nước, thậm chí chính phủ Mexico cũng chưa từng thống kê chi tiết. Nhưng theo Franz, những kiến thức cơ bản này, một vị hoàng đế nhất định phải nắm vững, nếu không làm sao có thể vạch ra cương lĩnh phát triển. Ví dụ: muốn phát triển công nghiệp nặng, chuẩn bị xây dựng một nhà máy thép, vì không nắm rõ tình hình, để các quan lại tùy tiện chọn một nơi, cuối cùng phát hiện nguyên liệu lại ở cách xa hàng ngàn dặm.

Do dự một lát, Maximiliano cau mày đáp: "Mâu thuẫn chủ yếu ở Mexico là xung đột giữa phe cải cách và phái bảo thủ, xen lẫn xung đột giữa phái cộng hòa và phái lập hiến. Chỉ cần xử lý tốt vấn đề về thể chế chính trị, những mâu thuẫn này đều có thể giải quyết. Những vấn đề sau quá phức tạp, đệ từ chối trả lời."

Franz xoa trán, bất đắc dĩ nói: "Xem ra đệ đệ ngốc nghếch của ta, ngươi thật sự bị người ta lừa gạt đến lú lẫn rồi. Thể chế tồn tại vì con người, vấn đề mãi mãi cũng là con người, chứ không phải thể chế. Chỉ cần giải quyết vấn đề con người, những vấn đề khác sẽ không còn là vấn đề. Trước lợi ích, không có đúng sai. Là một hoàng đế đạt chuẩn, ngươi không cần phân chia rõ ràng như vậy. Ngươi chỉ cần hiểu rõ ai là người phe mình, ai là phe trung lập, ai là kẻ thù. Người phe mình có thể trọng dụng, phe trung lập có thể lôi kéo, kẻ thù chỉ cần tiêu diệt, mọi chuyện đơn giản như vậy thôi. Mâu thuẫn xã hội căn bản của Mexico là lợi ích, xung đột lợi ích giữa các giai cấp, và xung đột lợi ích giữa các dân tộc khác nhau. Chỉ khi gỡ rối chuỗi lợi ích, giải quyết vấn đề từ gốc rễ, các mâu thuẫn và xung đột khác mới dễ dàng xử lý. Nếu ngươi không giải quyết được vấn đề, vậy thì hãy giải quyết những kẻ gây ra vấn đề. Đây chỉ là điều kiện cơ bản để ngồi vững ngai vàng, cuối cùng vẫn phải nhìn vào sự phát triển của quốc gia, ít nhất ngươi phải cho dân chúng ăn no. Nói nhiều như vậy, ngươi còn cảm thấy những gì ta hỏi là không quan trọng sao?"

Đây là khóa học chính trị, mưu lược đế vương tàn khốc. Trước đó, Franz chưa từng dạy Maximiliano, và vương triều Habsburg cũng không có ai có thể dạy hắn. Nghe Franz nói vậy, Maximiliano trực tiếp sững sờ. Hắn hoàn toàn không ngờ Franz lại nói ra những lời như vậy, đảo lộn hoàn toàn nhận thức của hắn. Nếu theo ý Franz, muốn ngồi vững ngai vàng Mexico, điều đầu tiên phải làm không phải là hòa giải mâu thuẫn, mà ngược lại là kích động mâu thuẫn, lợi dụng một cuộc nội chiến để giải quyết những kẻ gây ra vấn đề. Hắn chợt nghĩ đến cuộc nổi loạn năm 1848, chính phủ Viên đã lợi dụng cơ hội này để giải quyết triệt để vấn đề Hungary một lần và mãi mãi, tiện thể còn giải quyết các mâu thuẫn xã hội trong nước, ban hành luật bảo vệ lao động, và bãi bỏ chế độ nông nô.

Maximiliano trong khoảnh khắc hiểu ra rất nhiều, hắn càng hiểu càng khó chấp nhận. Huynh trưởng của hắn, người được ca ngợi là quân vương vĩ đại nhất của vương triều Habsburg trong hàng trăm năm qua, không ngờ lại làm nhiều chuyện đen tối như vậy. Điều khiến hắn không thể phản bác là Franz đã thành công, người thành công không nên bị chỉ trích. Từ năm 1848 đến nay, tổng hợp quốc lực của Áo đã tăng trưởng gấp đôi. Quốc gia trở nên hùng mạnh hơn, đời sống dân chúng cũng được nâng cao, các ngành nghề đều đạt được sự phát triển rõ rệt.

Bị đả kích, Maximiliano không biết mình đã rời đi như thế nào, trong đầu hắn vẫn vang vọng những lời Franz nói, cứ băn khoăn giữa khẳng định và phủ định. Thấy người chồng thất thần, Công chúa Charlotte quan tâm hỏi: "Sao vậy Maximiliano, chàng có chỗ nào không khỏe sao?"

Bị đánh thức, Maximiliano buồn bã nói: "Charlotte, nàng nói xem ta có phải không thích hợp làm hoàng đế không?"

Công chúa Charlotte kinh hãi, nàng còn muốn làm hoàng hậu mà! Để khuyến khích Maximiliano đồng ý đi làm hoàng đế Mexico, nàng đã tốn không ít công sức. Mới đó mà đã thành ra thế này. Công chúa Charlotte không nghĩ rằng làm hoàng đế lại khó đến vậy, nhìn Franz thì biết. Trung bình mỗi ngày làm việc ba, bốn tiếng, phần lớn thời gian đều dành cho việc học, đọc báo, uống trà, chăm sóc con cái, vậy mà Áo vẫn phát triển rất tốt.

"Sao lại nói vậy? Chàng phải tin tưởng bản thân mình, chàng là người tuyệt vời nhất!"

Maximiliano lắc đầu nói: "Không, ta có lẽ thật sự không thích hợp làm hoàng đế, ngay cả những yếu tố cơ bản của một hoàng đế ta cũng không biết."

Công chúa Charlotte khuyên nhủ: "Chuyện gì đã xảy ra khiến chàng bị đả kích lớn như vậy? Thiếp biết chàng không phải người như thế, chẳng lẽ một chút thất bại đã đánh gục chàng rồi sao?"

Maximiliano bình tĩnh lại một chút rồi nói: "Vừa rồi ta mang kế hoạch phát triển Mexico trong tương lai đến gặp huynh trưởng, hy vọng có thể nhận được sự ủng hộ của huynh ấy."

Charlotte không chắc chắn hỏi: "Huynh ấy không đồng ý chàng đi Mexico làm hoàng đế sao?"

Phải biết rằng mối quan hệ giữa Franz và các em trai rất tốt. Trong tình huống bình thường, nếu Maximiliano muốn làm hoàng đế, Franz nhất định sẽ ủng hộ. Đây cũng là một trong những lý do họ dám nhận cái mớ hỗn độn Mexico đó. Dù sao, ảnh hưởng của Áo đã lan sâu đến khu vực Trung Mỹ, chỉ cần một điện báo, quân đội Áo đều có thể đến cung cấp hỗ trợ vũ lực cho họ.

Maximiliano lắc đầu nói: "Không. Huynh ấy chỉ nói cho ta biết một số kiến thức cơ bản của một hoàng đế, điều đó đã gây cho ta cú sốc lớn." Tình hình cụ thể, Maximiliano giữ im lặng. Hắn cũng cần giữ thể diện, không muốn để vợ biết những chuyện khó chịu này.

Nghe được tin này, Công chúa Charlotte thở phào nhẹ nhõm. Chỉ cần Hoàng đế Franz không phản đối là tốt rồi, những người khác trong nhà Habsburg phản đối thì cũng không quan trọng. Việc đến Mexico có thể cung cấp hỗ trợ cho họ, chỉ là quân đội Áo ở khu vực Trung Mỹ, điều này chỉ cần Franz đồng ý là đủ.

"Đừng lo lắng, trong lịch sử có rất nhiều hoàng đế thành công, mỗi người đều có phương pháp thành công khác nhau. Kinh nghiệm của biểu huynh Franz, có những điều không phù hợp với chàng cũng là bình thường. Chỉ cần cần cù chính sự, yêu thương dân chúng, thiếp tin chàng sẽ làm tốt hơn!" Công chúa Charlotte tiếp tục khuyến khích.

Maximiliano cười khổ nói: "Nhưng sự thật bày ra trước mắt, huynh ấy quả thực đã thành công. Áo trong tay huynh ấy hồi sinh mạnh mẽ, vinh quang của vương triều Habsburg tái hiện. Mà tất cả những điều này chỉ mất hơn mười năm, mọi người đều dành cho huynh ấy những đánh giá rất cao, đi đến phố lớn ngõ nhỏ cũng sẽ có người hô to 'Franz Đại đế'."

"Cần cù chính sự, yêu thương dân chúng", hai chữ sau có thể còn liên quan một chút đến Franz, nhưng hai chữ đầu thì thật sự khiến người ta không thể liên tưởng được. Nếu muốn bình chọn quân chủ ít cần cù chính sự nhất châu Âu, thì Franz nhất định có thể lọt vào top ba, trong đó còn có một vị có thể là Nữ hoàng Victoria. Điều này rất khó xử, nước Anh trong khuôn khổ chế độ quân chủ lập hiến, quyền lực của quân chủ bị hạn chế. Nữ hoàng Victoria không mấy tham gia chính trị, cũng còn có thể chấp nhận được. Franz thì khác, dù là Hoàng đế Áo, hay Hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh mới, đều là quốc gia quân chủ. Mặc dù được khoác lên vỏ bọc quân chủ lập hiến, nhưng quyền lực của hoàng đế vẫn là tối cao. Bởi vì lực lượng chính đảng quá yếu kém, loại chế độ quân chủ lập hiến này thậm chí còn mạnh mẽ hơn quyền lực hoàng gia ở hầu hết các quốc gia quân chủ khác.

Dù sao đi nữa, Franz vẫn thành công. Sức ảnh hưởng của Áo lan tỏa đến khắp các nền văn minh trên thế giới, cờ xí của vương triều Habsburg tung bay khắp bốn đại dương, bảy đại châu. Từ nay, hai chữ "cần cù chính sự" e rằng cũng phải bị loại bỏ khỏi tiêu chí đánh giá ưu điểm của quân vương. Ít nhất ở vương triều Habsburg là như vậy, mọi người chỉ cần thành công, ai quan tâm hoàng đế có cần cù chính sự hay không?

Trên thực tế, đây chỉ là Franz tự biết mình. Thật sự muốn quản mọi chuyện, làm việc cật lực, cuối cùng cũng chỉ tạo ra một đống hỗn độn. Thà rằng như vậy, không bằng cứ quản tốt một trăm tám mươi người trong tầng lớp cao nhất của chính phủ, sau đó để họ quản lý đất nước này. Lý lẽ này nghe thì đơn giản, nhưng làm thì khó. Để xây dựng đội ngũ quan lại này, Franz cũng đã mất vài năm để sắp xếp, cuối cùng mới tìm được điểm cân bằng.

Công chúa Charlotte nghiêm túc nói: "Maximiliano, chàng đang ghen tỵ đấy. Đây không phải là phẩm chất tốt, đố kỵ sẽ khiến người ta lạc lối."

Maximiliano gầm lên một cách trút giận: "Đúng vậy, ta thừa nhận có yếu tố đó. Từ nhỏ đến lớn ta đều sống dưới cái bóng của Franz, huynh ấy thật sự quá xuất sắc. Thành tích các môn học đều khiến ta tuyệt vọng, trừ môn bắn súng là ngoại lệ. Mãi mới chờ đến khi thành tích của huynh ấy giảm sút, chưa kịp thở phào nhẹ nhõm, huynh ấy lại bắt đầu nhiếp chính rồi lên ngôi hoàng đế. Sau đó thì ai cũng biết, trước khi huynh ấy kế vị, Áo chỉ là một cường quốc châu Âu, bây giờ Áo là một cường quốc thế giới. Nếu huynh ấy muốn, cũng có thể học người Anh tuyên bố: Trên lãnh thổ Áo, mặt trời sẽ không bao giờ lặn. Nàng không biết, có một người huynh trưởng xuất sắc như vậy, áp lực của ta lớn đến nhường nào. Từ nhỏ đến lớn, ta đều phải bắt chước huynh ấy, học tập huynh ấy. Nhưng cho đến bây giờ, ta phát hiện khoảng cách giữa hai bên không những không rút ngắn mà còn bị kéo xa hơn. Ta thật sự hy vọng huynh ấy có thể bình thường một chút ở một khía cạnh nào đó, để ta có thể tìm lại một chút tự tin!"

Hiểu rõ người chồng của mình, Công chúa Charlotte biết Maximiliano chịu nói ra những lời này có nghĩa là hắn không sao, liền nói theo: "Ít nhất môn bắn súng chàng giỏi hơn huynh ấy."

"Xem ra ta cũng chỉ còn lại chút tự tin này thôi." Maximiliano bất đắc dĩ nói.

Công chúa Charlotte nở nụ cười rạng rỡ, hỏi: "Vậy chàng có muốn làm điều gì đó đặc biệt, thử thách bản thân không?"

Maximiliano không chút do dự đáp: "Dĩ nhiên, ta sẽ dùng cách của mình để chứng minh bản thân, không hề kém huynh ấy!"

Công chúa Charlotte nói đùa: "Thật sao? Maximiliano, chàng tự tin đến vậy ư?"

Maximiliano tự tin đáp: "Dĩ nhiên! À, có thể có một chút khác biệt, nhưng tuyệt đối không đáng kể, xin nàng hãy tin ta!"

Rõ ràng, sự giáo dục của hoàng thất không hề uổng phí. Ít nhất trong việc bồi dưỡng lòng tự tin, họ đã bỏ rất nhiều công sức. Điều này giúp người ta có thể nhanh chóng tìm lại lòng tự tin. Đây cũng là mối liên hệ với văn hóa truyền thống, phần lớn người châu Âu đều có khuyết điểm là quá tự tin. Trong tình huống này, quả thực có thể kích phát tiềm năng, nhưng cũng dễ dàng mắc sai lầm ngớ ngẩn. Vì vậy, mọi nỗ lực của Franz đều vô ích, Maximiliano vẫn kiên trì muốn nhảy vào cái hố lớn Mexico đó, không thể ngăn cản được.

...

Nhận được tin này, Franz cũng không biết nên làm gì. Cưỡng ép ngăn cản, e rằng tình huynh đệ cũng khó giữ. Để hắn đi vào chỗ chết, Franz cũng không làm được. Thay hắn giải quyết hậu quả, Franz tuyên bố mình không phải là bảo mẫu của hắn. Huống hồ, ở xa Mexico, hắn muốn quản cũng không quản được.

Franz cuối cùng cố gắng nói: "Ngươi phải suy nghĩ kỹ, Maximiliano. Mexico không phải là nơi tốt đẹp gì, nếu vị hoàng đế này dễ làm đến vậy, thì đã không đến lượt ngươi. Theo ta được biết, nhiều người trong nhà Napoléon cũng rất thèm muốn, nhưng đều bị Napoléon III ngăn cản, hắn cũng không đủ tự tin để đưa em trai mình lên ngôi. Bây giờ ta có thể nói rõ cho ngươi, chính phủ Viên không thể nào bỏ ra cái giá quá lớn để ủng hộ ngươi, bởi vì không thể thu hồi chi phí."

Maximiliano đầy tự tin đáp: "Nhà Napoléon quả thực rất động lòng với ngai vàng Mexico, nhưng họ thiếu sự ủng hộ về mặt pháp lý, phái lập hiến Mexico căn bản không ủng hộ họ. Huynh trưởng xin hãy tin đệ, khoản đầu tư của huynh sẽ không uổng phí, đệ sẽ giống như huynh trở thành một hoàng đế vĩ đại."

Franz nghiêm túc nói: "Dừng lại, với tư cách là huynh trưởng, ta sẽ cho ngươi một lời khuyên chân thành cuối cùng: Giữa các quốc gia chỉ có lợi ích, đừng pha trộn tình cảm cá nhân. Vì vậy, đừng trông cậy vào việc dựa dẫm vào ta để nhận được bao nhiêu sự giúp đỡ, Áo sẽ không nâng đỡ Mexico, điều này không phù hợp với lợi ích của chúng ta. Còn về sự ủng hộ mà ngươi muốn, xin lỗi, ta chỉ có thể cho ngươi sự khích lệ tinh thần, cùng lắm là ủng hộ về mặt danh nghĩa."

Không có lòng tin vào Maximiliano, Franz cũng không chuẩn bị dùng tài nguyên để lấp cái hố không đáy đó, tỷ lệ thu hồi chi phí thực sự quá thấp. Ngược lại, Áo có quân đội đóng ở Trung Mỹ, có lẽ lần này người Mexico nên không dám xử lý em trai xui xẻo này, thật sự không được thì vẫn có thể phái binh giải cứu.

Mặc dù không biết Franz đang nghĩ gì, lòng Maximiliano vẫn lạnh buốt. Hắn hiểu rõ đây là hoàn toàn không coi trọng mình, mới đưa ra quyết định như vậy. Các thành viên trong gia tộc tập thể phản đối, ngay cả hoàng đế huynh trưởng cũng phản đối, điều này có nghĩa là ngoài việc mang danh hiệu của vương triều Habsburg, hắn khó có thể nhận được bất kỳ sự ủng hộ nào từ gia tộc. Một hoàng đế có sự ủng hộ của gia tộc và một hoàng đế không có sự ủng hộ hoàn toàn là hai khái niệm khác nhau. Với thực lực của gia tộc Habsburg, nếu họ toàn lực ủng hộ hắn, Maximiliano có thể mang theo một đội quân đi làm hoàng đế, và còn nhận được sự hỗ trợ của Áo ở châu Mỹ. Với những tài nguyên đó, hắn có thể dễ dàng trấn áp lực lượng phản đối trong nước, không cần bị người Pháp khống chế. Đáng tiếc, những điều này đều không có, hắn vẫn chỉ có thể dựa dẫm vào người Pháp trước. Bây giờ nói gì cũng vô ích, nhà Habsburg đã nhận định hắn sẽ thất bại, không thể vì hắn mà tốn kém lớn. Ngay cả người mẹ sủng ái hắn nhất, lần này cũng không ủng hộ hắn.