Chương 359: So nát tổ chức

Đưa Aleister đi, Stephen liền cảm thấy đau đầu. Nói thì dễ, nhưng thao tác căn bản cũng không phải chuyện đơn giản. Áo không phải nước Mỹ, mà là vùng Hungary bị ảnh hưởng sâu sắc bởi văn hóa Đức, nhất là trong vài chục năm gần đây khi nền giáo dục bắt buộc được thúc đẩy, điều này càng củng cố ảnh hưởng của một thế hệ. Văn hóa Đức trọng tâm là gì? Đây là vấn đề khó trả lời, nhưng chắc chắn có một truyền thống luôn ảnh hưởng sâu sắc đến dân tộc này, đó chính là – văn hóa quân sự.

Một nền giáo dục tiểu học được lồng ghép huấn luyện quân sự, ngay từ nhỏ đã bồi dưỡng tính kỷ luật cao siêu. Kỷ luật đã thấm nhập vào từng người sâu trong xương tủy. Nền tảng dân tộc nghiêm túc, đứng đắn, không phải là vài câu vu vơ có thể khuấy động người khác cùng ngươi ra đường du hành. Nếu không thuyết phục được họ, đưa ngươi đến các cơ quan cảnh sát có thẩm quyền lớn hơn. Về lý thuyết, chỉ cần chịu khó tốn thời gian thuyết phục cũng có thể tổ chức được, nhưng trên thực tế, chỉ cần một chút sơ suất ngoài ý muốn, bị tố cáo thì cả kế hoạch đều thất bại.

Nếu tổ chức độc lập Hungary có sức mạnh đủ để xâu chuỗi vài chục ngàn, thậm chí vài trăm ngàn người ra đường du hành, thì họ đã không rơi vào cảnh ngộ như hiện tại. Stephen hỏi: "Các ngươi nghĩ sao? Có vẻ người Mỹ sợ các quốc gia can thiệp vào nội chiến lần này, nên muốn ta gây rối để người Áo thêm phần phiền toái." Hắn, người lãnh tụ của tổ chức độc lập này, giờ cũng dần biến thành lãnh tụ trên danh nghĩa.

Đây là nước Mỹ, nơi tôn sùng chủ nghĩa tự do. Bị ảnh hưởng bởi điều đó, quyền lợi của Stephen bị thiệt hại nhiều, không cách nào cưỡng chế ra lệnh cho từng thành viên. Tư thâm nhà cách mạng Cesar cau mày nói: "Tiên sinh Stephen, tình hình hiện nay vô cùng rắc rối. Thực lực chúng ta có là bao, Aleister biết rõ nhất. Nếu không phải vì hắn muốn vì lợi ích trung lập, giúp ta che chở, chính phủ liên bang có lẽ đã sớm hủy bỏ tài trợ cho chúng ta. Nền tảng trong nước đã mất lâu rồi, coi như còn sót lại một ít nhân mạch, cũng chỉ dùng một lần là hết. Chuyện nhỏ thì tạm được, nhưng nếu để bộc lộ kế hoạch, không phải xin thưởng tâng bốc mà họ sẽ xem như bạn chí cốt.

Bây giờ trong danh nghĩa, chúng ta còn 28 nghìn thành viên, nhưng thực tế, những người này hoặc đã chết, hoặc trên đường chết đi rồi. Đối với tù chính trị, người Áo từ trước đến nay đều không tiến được bước lớn trong việc sửa đường đại quân. Giờ đây, thành viên của chúng ta tại Mỹ chỉ có vài trăm người. Chuyện may ra làm một chút nhỏ phá phách tạm được, muốn làm đại động tác thì không đủ người."

Chính vì hiểu rõ tình cảnh của tổ chức độc lập, Aleister mới đưa ra chủ ý này – tổ chức dân chúng du hành chứ không phải vũ trang cách mạng. Vậy mà Aleister, vốn từ nhỏ theo cha mẹ di dân sang Mỹ, lại không rõ tình hình thực tế ở Áo. Nhân sinh quan và thế giới quan của hắn hoàn toàn theo hệ thống nước Mỹ, tưởng rằng tổ chức dân chúng du hành rất dễ dàng, chỉ cần thuê người, bỏ tiền là có thể dựng thế đứng lên. Điều này ở Mỹ có thể đúng, nhưng ở Áo thì khác, cơ bản không thể hoạt động được.

Cesar nói đùa gọi là “làm phá phách”, thực ra không phải toàn bộ đều do tổ chức độc lập Hungary điều hành, phần lớn là tự phong. Họ còn tuyên bố không liên quan đến các sự kiện khủng bố nhỏ, thực chất là để tồn tại, vì đa số án lớn ở Áo đều bị họ nắm đầu công lao. Người Mỹ không thể đi xác minh, cũng không dám xác minh. Thời đại này, chính phủ Mỹ chưa đủ uy tín để gây áp lực ở châu Âu. Nếu cử người điều tra bị phát hiện, thì chính phủ liên bang còn chẳng chịu nổi.

Từ đầu đến cuối, chính phủ liên bang Mỹ không chủ động liên lạc một lần với họ, cũng chưa từng giao nhiệm vụ nào. Mối quan hệ giữa Aleister và chính phủ chỉ là phỏng đoán. Một lão nhân già gằn giọng: “Nếu chúng ta cứ tùy tiện phản ứng, kinh phí hoạt động sau này không có, mọi người đều có gia đình, không thể chết đói. Ta không tin người Mỹ thực sự có can đảm giao chúng ta, chẳng lẽ họ không sợ ta khai ra họ sao?”

Stephen tỉnh táo đáp: “Tiên sinh Souzali, lời này trẻ con quá. Người Mỹ tất nhiên không dám để chúng ta rơi vào tay người Áo, điều đó chỉ gây phiền toái lớn cho họ. Nhưng chính phủ Vienna coi chúng ta như người đã chết, không ngại xử lý thi thể chúng ta để làm vật trao đổi. Nhìn chung các tổ chức cách mạng ở châu Âu, cách mạng Áo là ít nhất, họ đều có thái độ nhất quán đối với tù chính trị: giết chết người đó.”

Điều này khiến người ta sợ hãi. Từ khi Franz lên ngôi, chính phủ Vienna không ban đặc xá cho tù chính trị nào. Một khi trở thành tù chính trị, thì khi truy bắt là chuyện sinh tử. Trừ khi kẻ đó làm phản đối chính phủ, đầu hàng chính phủ Vienna, mới có thể được đặc xá, còn lại chỉ có chết. Truy nã mới có thể kết thúc.

Cuộc đại cách mạng kéo theo quá nhiều người. Nếu không phải tầng lớp cao cấp thực sự, thì chỉ cần hoạt động âm thầm, không công khai tuyên truyền độc lập, cách mạng hay phản loạn, ít ai biết chuyện. Thật bất hạnh cho mọi người ở đây, đã chạy trốn đến Mỹ khi không có tiền trong túi, họ cầm cờ hiệu của tổ chức độc lập Hungary và dựng lên đại kỳ, đủ tư cách nằm trong danh sách tù chính trị Áo. Dĩ nhiên, đây cũng là chiêu lừa lấy kinh phí cho tổ chức cách mạng. Ở Mỹ chuyện này không ít.

Chính phủ liên bang không thanh tra, một mặt vì chuyện này không dễ kiểm soát, rất dễ gây hậu quả xấu; mặt khác họ cần các tổ chức này tồn tại để chứng tỏ chế độ quân chủ không được ưa chuộng. Lịch sử đã cho thấy cách chơi này của Mỹ rất thành công. Họ dựa vào các tổ chức cách mạng lộn xộn này để phổ biến hệ thống chính trị Mỹ ra nước ngoài, đặt nền móng vững chắc cho giành quyền phát biểu trên thế giới.

Cesar hơi do dự: “Nước Mỹ có nhiều tổ chức cách mạng bị lộn xộn, vài năm trước còn có đảng cách mạng Áo với thanh thế hơn chúng ta. Nhưng Brooks, người lãnh đạo, phát sinh sự cố, mất người lãnh đạo, cuối cùng đầu hàng chính phủ Vienna và giải tán tổ chức. Ta nghĩ trước phải lừa gạt một chút, có thể vượt ải tốt nhất. Nếu người Mỹ gây áp lực quá mạnh, bắt chúng ta giải tán Hungary độc lập tổ chức. Không còn tổ chức đó, ta đoán chắc cũng không đủ tù chính trị nữa. Dùng quan hệ trong nước giúp một tay giải quyết, chính phủ Vienna có thể hủy bỏ truy nã chúng ta.”

Vậy đành phải tính đến phương án tuyệt vọng, lưu vong hải ngoại vài chục năm, mộng lớn cũng dần hao mòn. Hiện giờ mỗi người đều có vợ con già trẻ, có mấy ai có thể bỏ rơi gia đình để theo đuổi một con đường không thấy hi vọng nào?

Stephen suy nghĩ rồi nói: “Hay là liên lạc với một số tổ chức cách mạng khác, tổ chức độc lập Italia và Ba Lan đều có chút thực lực. Chúng ta có thể liên hiệp hành động. Khi không đến mức bất đắc dĩ, chưa cần thiết giải thích về Hungary độc lập tổ chức nữa. Đắc tội chính phủ liên bang, tương lai chúng ta ở Mỹ sẽ chẳng khá hơn.”

Tổ chức cách mạng mạnh nhất trong nước Áo chính là Italia độc lập tổ chức và Ba Lan độc lập tổ chức. Hơn nữa, hai tổ chức này còn là tổ chức xuyên quốc gia. Ba Lan xuyên qua Nga – Áo – Phổ, còn Italia thì phân bố ở Sardin, Lombardy, Venezia, Vatican, Napoli, Toscana các vùng. Sức mạnh mạng lưới xuyên quốc gia này tốt hơn Hungary độc lập tổ chức hàng trăm lần. Nói không sai, chỉ nhìn dân số người di cư Mỹ cũng biết sự chênh lệch.

Người di cư Italia có số lượng gần bằng Anh, Ireland, Đức – ba nhóm dân cư lớn. Ba Lan cũng có khoảng hơn một triệu dân, còn Hungary di cư chưa đến vài vạn người. Điều đó khiến tổ chức Hungary khó phát triển mạnh, nhân khẩu không có để mở rộng thành viên. Muốn tổ chức người tình nguyện làm đội cảm tử về nước phát động cách mạng lại càng khó khăn hơn.

Bây giờ Stephen gửi gắm hi vọng vào các tổ chức cách mạng khác, cũng chỉ là bất đắc dĩ. Chính phủ liên bang Mỹ quyền uy không cao, nhiều người cũng chẳng coi trọng. Nhưng với tổ chức của bọn họ, thuộc tầng lớp xã hội thấp kém, không có quốc gia nào có thể dựa vào. Họ cũng không thể đắc tội.

Ở Mỹ, các nhóm di cư được chia làm năm bảy loại. Nói chung, quốc gia mẫu quốc càng hùng mạnh thì vị trí xã hội và địa vị càng cao. Đây cũng là lý do nhiều người Hungary cự tuyệt gia nhập tổ chức độc lập. Không gia nhập, họ có thể đứng dưới cờ di cư Áo, khi gặp chuyện còn tìm được sự trợ giúp từ đại sứ quán Áo.

Đây cũng là lý do băng đảng người Italia nổi danh ở Mỹ. Dân di cư Italia đông đảo, không có quốc gia bảo vệ bên cạnh, nên họ buộc phải đoàn kết lẫn nhau, tạo nên các hội đoàn trong bối cảnh xã hội thấp kém. Người Hungary bi kịch là vì dân số di cư quá ít, nên dù đoàn kết cũng không có sức ảnh hưởng.

Ngoài thành phố New York, một trang viên nằm ở ngoại ô, Ba Lan độc lập tổ chức cũng phải đối mặt với áp lực của các ông chủ giàu có. Họ được đối xử tốt hơn nhiều, ít nhất không bị uy hiếp giao nộp. Cốt cán của Ba Lan độc lập tổ chức, Alexandra, nói: “Chúng ta nên từ chối những yêu cầu vô lý này. Lực lượng tổ chức hiện đang dành hết cho cuộc khởi nghĩa chống Nga, mà còn đi chọc giận người Áo thì thật không khôn ngoan.”

Keyshia phản đối: “Nhưng những nhà tư bản này cung cấp cho chúng ta không ít kinh phí. Đột ngột cự tuyệt, tương lai muốn tìm kiếm hỗ trợ sẽ khó khăn hơn.” Keyshia là thế hệ thứ hai di cư, cha mẹ đều là thành viên tổ chức độc lập Ba Lan, và hắn cũng thừa hưởng trách nhiệm đó.

Dù muốn chống đỡ tổ chức Ba Lan độc lập, nhưng họ vẫn phải dựa vào Mỹ và cân nhắc lợi hại nên thường hay dè dặt. Alexandra lắc đầu: “Không cần thiết. Nếu lần này khởi nghĩa thành công, vương quốc Ba Lan sẽ được thành lập. Lúc đó có hay không sự ủng hộ của họ cũng không quan trọng. Hiện tại an toàn cho vùng Nga thuộc Ba Lan là ưu tiên số một. Vấn đề Áo – Ba Lan có thể giải quyết sau. Để tăng tỷ lệ thành công, chúng ta không thể cùng lúc đối mặt hai kẻ thù.”

Rõ ràng, lần này các nước ở châu Âu tiếp tục ủng hộ Ba Lan độc lập. Alexandra xem đây như cơ hội ngàn năm một thuở. Nếu phân tán lực lượng, để khởi nghĩa thất bại, lịch sử Ba Lan sẽ ghi nhận họ là tội nhân. Nhưng trước đó, tổ chức Ba Lan độc lập chưa phải là một tổ chức thực thụ, mà là liên hiệp của đại gia Ba Lan vì mục đích chung. Nội bộ đầy rẫy mâu thuẫn lợi ích.

Mọi người đều biết ý kiến của Alexandra là đúng, nhưng vì lợi ích của mình, họ vẫn có thể phản đối. “Ngươi đang hèn nhát. Cả thế giới đều ủng hộ vương quốc Ba Lan độc lập, giờ không thoát khỏi Áo thống trị, lần sau có hay không còn cơ hội? Bỏ lỡ lần này, vương quốc Ba Lan sẽ hoàn toàn phân liệt, mãi không lấy lại đất Galicia từ tay Áo.”

Rad tây phản đối về sự ưu tiên Nga thuộc Ba Lan độc lập, không phải vì bản thân, mà vì ông trùm phía sau không đồng ý! Hắn còn là gián điệp được chính phủ liên bang cài vào nội bộ tổ chức Ba Lan. Cần tỏ rõ lập trường lúc này.

Khác với những nhóm nhỏ như Hungary, tổ chức Ba Lan độc lập là một liên hiệp hội. Muốn gia nhập đơn giản, chỉ cần đăng ký là được. Nếu có mưu đồ lừa phỉnh, người đó có thể nhanh chóng leo lên vị trí cao trong tổ chức. Nếu tổ chức nghiêm ngặt, với quy mô lớn đến vậy, đã sớm giành độc lập, không cần đợi đến Thế chiến. Nhưng tổ chức này lại phân tán khắp thế giới mà không có lãnh đạo cốt cán, chỉ dựa trên danh vọng cá nhân mà thôi.

Không chỉ có Mỹ thu gom thành viên, mà hầu hết quốc gia đều có gián điệp trong nhóm, kể cả người Nga cũng vậy. Tổ chức đã bị thẩm thấu như cái sàng, kể cả khởi nghĩa Ba Lan lần này, nhiều người lãnh đạo đã bị bắt do bị tiết lộ trước.

Chiến dịch khởi nghĩa bị bại lộ phần nhiều vì bị bắt đi nhiều lãnh đạo. Chính phủ Sa Hoàng tính toán đem những phần tử khả nghi đến Trung Á làm phá hoại, nếu không vì sự mục nát và trì trệ của quan lại Sa Hoàng, có lẽ tổ chức đã khó tạo cơ hội lần nữa. Vì vậy lần này khởi nghĩa mới chết yểu.

Dĩ nhiên, số lãnh đạo bị bắt cũng là điều tốt. Bởi trong lịch sử cuộc khởi nghĩa tháng Một, người ta đã chống cự được hơn một năm nhờ các lãnh đạo này. Nếu giữ lại những chỉ huy giỏi thì có thể chống cự quân Nga một tháng, đã là hồng phúc của trời.

Tất cả đều không phải chuyện đùa, lịch sử cách mạng Ba Lan cho thấy khởi nghĩa càng bùng nổ, thời gian kéo dài càng ngắn. Rad tây một câu “Hèn nhát” chọc tức Alexandra, hai người tranh cãi lớn, rồi mọi người cố gắng hòa giải nhưng nhanh chóng thành cuộc hỗn chiến.

Đương nhiên, lúc này vừa đánh xong vội vã ra đi. Người bị thương đều rút lui trước chính là cách xử lý đặc biệt. Không nghi ngờ gì, Rad tây bị loại ra ngoài. Đại gia không phải người ngu, thân phận hắn đã bị lộ, nhưng vẫn còn sống lay lắt trên đất Mỹ mong giữ chút mặt mũi. Giờ đến lúc quyết định số phận Ba Lan, những thứ đó đều vô nghĩa.

Mọi nghi ngờ gián điệp đều bị loại ra. Đức sĩ Choscott mở lời: “Được rồi, con ruồi cũng bị đá ra rồi. Trước tiên ta muốn nói, cuộc khởi nghĩa lần này rất thuận lợi dù bị tiết lộ, quân khởi nghĩa vẫn chiếm được Warsaw. Từ tình hình hiện tại, phần thắng rất lớn, nhưng còn phải xem người Nga có phản công thành công không.

Về việc có nên phát động khởi nghĩa ở Galicia hay không, đại gia mỗi người có ý khác nhau. Ý kiến của chúng ta chỉ mang tính tham khảo, quyết định cuối cùng là ở tiền tuyến chỉ huy.” Rõ ràng, tổ chức độc lập Ba Lan đã rút kinh nghiệm từ các thất bại trước, không còn mù quáng nữa. Chính vì vậy họ được các nước ở châu Âu hỗ trợ, chứ không phải muốn gây rối là được hợp tác tùy ý.

Đây còn liên quan đến tính chất phân tán của tổ chức Ba Lan độc lập – các đại gia không lệ thuộc nhau, chỉ đồng minh qua lại. Ở Mỹ, tổ chức Ba Lan không phải là phong trào duy nhất có lãnh tụ.

Nhìn chung, ai phát động khởi nghĩa thì nghe người đó. Ý kiến các đoàn thể chỉ là giới hạn và tham khảo, không có lực lượng cưỡng chế thực thi. Alexandra nói: “Ý kiến tôi là không nên dồn địch thêm. Vùng Galicia không phải là nơi chúng ta nòng cốt, dân chúng chưa chín muồi. Áo kiểm soát khu vực này mạnh hơn Nga, nhà Habsburg được dân tin hơn Sa Hoàng. Xem lại các cuộc khởi nghĩa năm 1846, 1848 cũng bị dân địa phương chống đối quyết liệt, nhiều nhà cách mạng không chết dưới tay chính phủ Vienna mà chết bởi dân nông thôn và công nhân ở đó.

Tôi không nghĩ lần này phát động khởi nghĩa sẽ thành công.”

Đây là nỗi băn khoăn của nhiều nhà cách mạng - quần chúng ở vùng Galicia rất khó vận động. Tuy không ít cố gắng, nhưng điểm mấu chốt là người Ba Lan ở đó không phải là số đông. Nhiều năm kinh doanh của triều đại Habsburg đã làm tăng số lượng người Ukraine, Czech, Đức và Slavic ở địa phương vượt xa người Ba Lan.

Nói về chuyện độc lập Ba Lan, kết quả là bi kịch vì các nhóm dân tộc khác phản đối. Nhờ uy danh của quý tộc Ba Lan để lại, dân địa phương đứng về phe đối lập. Trước cũng có thể thương lượng, nhưng giờ Alexandra đã móc sâu vào vết thương, sẽ không có ai dại dột đề nghị cứng rắn làm theo.

Không chỉ Galicia, thực tế vùng phổ biến người Ba Lan cũng tương tự. Dưới ảnh hưởng của phong trào German hóa của Vương quốc Phổ, độc lập Ba Lan mất đi căn cứ dân chúng. Đây cũng là lý do mỗi khi nhắc đến phong trào Ba Lan thường nhớ đến Nga. Sự thật là ngoài hai cường quốc kia, địa bàn kiếm chuyện tại ngoài quá nguy hiểm, họ chỉ có thể gây rối tại Nga thuộc Ba Lan.

Thấy không khí trở nên bối rối, Choscott phá vỡ im lặng: “Nếu không ai có ý kiến, thì ta cứ tiếp tục theo kế hoạch. Khi vương quốc Ba Lan được thành lập, rồi chúng ta xem xét lại vấn đề thu hồi đất từ Áo và Phổ. Pugar hãy chỉnh sửa ý kiến của ta, gửi sớm cho Trau đặc biệt.”

Pugar, một người trẻ, đáp lại: “Không có vấn đề, tiên sinh Choscott.”