Chương 143: Tẩy Trắng

Không thể phủ nhận rằng người Nga rất biết chọn thời điểm. Thông điệp cuối cùng, với thời hạn vừa kết thúc, lại đúng vào ngày 24 tháng 12, ngay trước Lễ Giáng sinh. Dù là chiến đấu đến cùng hay lựa chọn thỏa hiệp, người Phổ cũng không thể đón Giáng sinh một cách trọn vẹn. Việc trì hoãn vài ngày mới gửi tối hậu thư cũng không thiếu ý đồ gây khó dễ cho Friedrich Wilhelm IV.

Sau khi Berlin nhận được tối hậu thư từ Nga, Vương quốc Phổ lập tức sôi sục. Phe chủ chiến và phe chủ hòa tranh cãi không ngừng, kế hoạch xúi giục Ba Lan độc lập lại một lần nữa được đưa ra bàn bạc. Thủ tướng Joseph von Radowitz kích động nói: "Không được! Ba Lan căn bản không thể làm nên trò trống gì. Ngay cả khi chúng ta từ bỏ Ba Lan thuộc Phổ và để họ độc lập lập quốc, cũng không thể ngăn cản binh phong của người Nga. Ngược lại, làm như vậy sẽ còn chọc giận người Nga, họ sẽ liên kết với Áo và Pháp cùng tấn công chúng ta. Vương quốc Phổ không thể nào thắng được cuộc chiến tranh này!"

Tân nhiệm Ngoại giao Đại thần Alfa khinh thường nói: "Thủ tướng, đừng quá nguy ngôn túng thính. Tối đa cũng chỉ là tác chiến với người Nga. Người Pháp đang nội đấu kịch liệt, Tổng thống ủng hộ Quốc hội thì bị phản đối, Nghị viện thông qua pháp án thì Tổng thống bác bỏ. Làm sao họ có thể tham gia vào cuộc chiến này được? Áo lần này là ủng hộ chúng ta, mặc dù chính phủ Áo có thể lòng dạ khó lường, nhưng dân chúng Áo đều là đồng minh kiên định của chúng ta. Nếu chính phủ Áo dám liên thủ với người Nga tấn công chúng ta, hành động còn chưa bắt đầu, trong nước đã bùng nổ cách mạng. Họ không thể nào mạo hiểm như vậy."

Dừng lại một chút, ông ta lại cổ vũ: "Đế quốc Nga đã mục nát, cái đại đế quốc này chỉ cần chọc một cái là vỡ tan. Nếu đã đứng ở phía đối lập với chúng ta, tại sao không chọc vỡ hắn đi? Chỉ cần lần này chúng ta đứng dậy, toàn thể dân chúng vùng German sẽ trở thành những người ủng hộ trung thành của chúng ta, sự nghiệp vĩ đại thống nhất German sẽ hoàn thành trong tay chúng ta."

Đáng tiếc là các tầng lớp cao của chính phủ Phổ đều không phải những kẻ non nớt. Đế quốc Nga tuy mục nát, nhưng cái đế quốc mục nát này cũng không phải Phổ có thể khiêu chiến. Sức mạnh đồng minh ư? Đừng đùa! Chỉ có thể dùng để lừa gạt những kẻ non nớt mà thôi. Phổ lấy đâu ra đồng minh? Các bang quốc German đông đảo đều chỉ xem trò vui không chê chuyện lớn, từng người hô hào khẩu hiệu kinh thiên động địa, nhưng nếu thực sự đối đầu với Nga, lại là một cách giải thích khác. Nếu phân tích kỹ sẽ nhận ra rằng, cái gọi là "bảo vệ lãnh thổ toàn vẹn của các quốc gia Liên minh German" của mọi người, không hề bao gồm Ba Lan thuộc Phổ và một phần khu vực Đông Phổ. Đây là một cái hố sâu sáng loáng, một khi nhảy vào, Vương quốc Phổ sẽ phải đơn độc đối đầu với người Nga. Dĩ nhiên, sự ủng hộ vẫn có, rất nhiều quốc gia không ưa người Nga.

Tài chính Đại thần Holder lạnh lùng nói: "Thưa ngài Alfa, trừ phi toàn bộ các bang quốc German đồng thời tuyên chiến với người Nga, nếu không chỉ mình chúng ta không thể nào thắng được cuộc chiến tranh này. Hoặc giả ngài còn chưa để ý, vì chiến tranh Schleswig, chúng ta đã tiêu hết đồng vàng cuối cùng trong quốc khố. Từ nửa năm trước, công chức chính phủ đã không thể nhận đủ lương, ba tháng gần đây càng là không một xu nào được phát. Trong tình huống tổng động viên toàn quốc, vật liệu chiến lược của chúng ta nhiều nhất chỉ có thể chống đỡ nửa tháng tác chiến. Trừ phi quân đội của chúng ta có thể thắng cuộc chiến này trong vòng nửa tháng, nếu không cuộc chiến này không có lý do để phát động."

Không có tiền là một trong những vấn đề lớn nhất. Từ tháng 3 năm ngoái, chiến tranh Schleswig đã bùng nổ. Giữa chừng từng có ngừng chiến, nhưng quân đội hai nước vẫn trong tình trạng giằng co. Tài chính của Vương quốc Phổ hàng năm đều thiếu hụt. Để duy trì cuộc chiến này, họ đã tìm mọi cách gom góp quân phí. Đến bây giờ thực sự là không còn cách nào. Các khoản vay quốc tế không vay được, trái phiếu chính phủ phát hành trên thị trường chứng khoán không ai hỏi mua. Dân chúng trong nước, để ủng hộ cuộc chiến này, đã nhiều lần quyên góp tiền, cũng đã vét sạch túi. Thậm chí để gom góp, họ không tiếc hạ mình, cầu viện dân chúng vùng German. Tiền thu được không ít, nhưng vấn đề là đến tay chính phủ Phổ thì chẳng còn lại bao nhiêu.

Không có tiền chỉ là một khía cạnh, còn có việc thực sự không thể thắng. Trong thời đại hỏa lực tập trung, chiến thuật biển người là một trong những chiến thuật hiệu quả nhất. Biên giới Phổ-Nga không có hiểm trở để phòng thủ. Một khi chiến tranh bùng nổ, quân chủ lực Phổ bị kéo chân, kỵ binh Cossack sẽ tràn đến thủ phủ Vương quốc Phổ, khi đó họ sẽ lâm vào cảnh khốn cùng.

"Người Nga can thiệp, chiến tranh Schleswig không thể tiếp tục. Lúc này điều quan trọng nhất là tìm cách thuyết phục dân chúng trong nước, giải thích cho họ nghe những khó khăn chúng ta đang đối mặt, để họ hiểu được sự khó xử của chính phủ. Vấn đề này do Thủ tướng đứng ra giải quyết. Bộ Ngoại giao cử người liên hệ với người Nga để đàm phán, mở lại đàm phán với Vương quốc Đan Mạch, và mời Áo tham gia điều đình cuộc chiến này. Để bày tỏ thành ý của chúng ta, một khi đàm phán mở ra, Vương quốc Phổ sẽ giải trừ tổng động viên toàn quốc." Friedrich Wilhelm IV không nhanh không chậm sắp xếp.

Ngày 23 tháng 12 năm 1849, dưới sự điều đình vũ trang của người Nga, chính phủ Phổ tuyên bố chấp nhận đề nghị của người Nga, mở lại đàm phán Phổ-Đan Mạch, đồng thời giải trừ tổng động viên toàn quốc. Tin tức vừa truyền ra, vùng German liền vỡ òa. Tình cảm phản Nga trong dân gian bắt đầu dâng cao, đối với chính phủ Phổ cũng trở nên thất vọng. Khi Vương quốc Phổ tiến hành tổng động viên toàn quốc, mọi người đã vô cùng cảm động, quyên tiền quyên vật không ít. Bây giờ đột nhiên chính phủ Phổ lại sợ hãi, chẳng phải là lãng phí tình cảm của mọi người sao?

Chính phủ Phổ sợ hãi, nhưng hai công quốc Schleswig-Holstein thì sao? Trong mắt dân chúng, đây là vấn đề nguyên tắc, không thể từ bỏ. Ánh mắt mọi người đổ dồn về Vienna. Là quốc gia đứng đầu các bang quốc German, chính phủ Áo lúc này nhất định phải đưa ra một thái độ rõ ràng.

Metternich là một lão làng ngoại giao, làm sao có thể nhảy vào giúp Phổ gánh trách nhiệm được? Ngay trong ngày Giáng sinh, Bộ Ngoại giao Áo tuyên bố: "Chính phủ Áo sẽ sớm tổ chức hội nghị liên bang. Từ Nghị hội Liên bang sẽ cử đoàn đại biểu tham gia vào cuộc đàm phán lần này. Trước đó, chính phủ Áo hy vọng Vương quốc Phổ có thể gánh vác trách nhiệm của một cường quốc, bảo vệ hai công quốc Schleswig-Holstein."

Lúc này mọi người mới nhớ ra, dường như vùng German còn có một Nghị hội Liên bang tồn tại. Tuy nhiên, đối với chính phủ Phổ mà nói, việc Nghị hội Liên bang xuất hiện lúc này chính là đang gây thêm phiền phức cho họ. Trên Nghị hội Liên bang đương nhiên không thể nào thỏa hiệp, mọi người đều là những người sĩ diện. Ngay cả khi Nghị hội Liên bang đưa ra quyết định tuyên chiến với người Nga, đó cũng chỉ là chuyện của Áo và Phổ, những bang quốc ở hậu phương này không liên quan gì, sợ gì chứ? Muốn để Nghị hội Liên bang đồng ý từ bỏ hai công quốc Schleswig-Holstein, điều đó là không thể nghĩ tới. Nếu Phổ từ bỏ hai công quốc Schleswig-Holstein, thì toàn bộ trách nhiệm sẽ do họ gánh chịu.

Lúc này đã có tin đồn lan truyền rằng chính phủ Phổ là vì chuyển hướng mâu thuẫn trong nước, mới lợi dụng lòng yêu nước của mọi người để khơi mào cuộc chiến này. Dư luận vô cùng bất lợi cho chính phủ Phổ.

Lễ Giáng sinh năm 1849, toàn thể dân chúng vùng German đều không đón một cách tốt đẹp. Các tờ báo cũng tràn ngập tin tức về chiến tranh Schleswig, không khí ngày lễ đều bị hòa tan. Để bày tỏ sự bất mãn đối với sự lùi bước của chính phủ Phổ, Franz hạ lệnh hủy bỏ các hoạt động mừng Giáng sinh. Yến tiệc cung đình không tổ chức, các hoạt động mừng lễ của chính phủ cũng không diễn ra.

Thái độ của người Nga vô cùng cứng rắn. Trong vòng một tháng, nếu đường biên giới hai nước không khôi phục lại trạng thái trước chiến tranh, quân đội Sa hoàng sẽ tiến vào Vương quốc Phổ. Điều này trực tiếp khiến chính phủ Phổ phải cân nhắc kỹ lưỡng. Chính phủ Phổ cũng không phải kẻ ngốc, biết rằng chuyện như vậy càng kéo dài càng phiền phức. Đàm phán còn chưa mở ra, quân đội Phổ đã bắt đầu rút quân khỏi bán đảo Jutland. Một trong những yếu tố là không có tiền. Một trăm mấy chục ngàn đại quân xâm nhập địch cảnh, áp lực hậu cần không nhỏ. Đã quyết định nhượng bộ, chi bằng rút quân sớm để tiết kiệm chi phí.

...

Tại Cung điện Schönbrunn ở Vienna, tâm trạng của Franz không tốt chút nào. Chính phủ Phổ đã sợ hãi quá nhanh, mong muốn lợi dụng đàm phán để trì hoãn thời gian cũng không thực hiện được. Giờ đây, ngài cuối cùng cũng hiểu tại sao nhiều người dùng công quỹ vào việc khác lại bị bắt. Thật sự là có quá nhiều tình huống ngoài ý muốn, khó có thể kiểm soát hiệu quả.

Đầu tư vào ngành chế biến thực phẩm, nhà máy vừa mới xây dựng, muốn kiếm tiền, ít nhất cũng phải chờ nhà máy vận hành đã chứ? Đầu tư vào mỏ cũng không khá hơn là bao, thời gian quá ngắn, về cơ bản cũng chưa tiến hành khai thác hiệu quả. Duy nhất đang tiến hành khai thác là khoáng sản cát đá, nhưng việc xây dựng đường sắt vừa mới bắt đầu, lợi nhuận tuy không tệ, đáng tiếc đây cũng chỉ là muối bỏ bể.

Tổng số tiền dự trữ của Ngân hàng Hoàng gia đã đạt 276.890.000 florin. Chi phí hành chính hàng tháng của ngân hàng là 18.000 florin, nhất định phải khấu trừ. Ngoài ra, còn phải dự trữ một phần vốn cho hoạt động của ngân hàng, số tiền có thể lấp lỗ hổng không nhiều. Về lý thuyết, trong số tiền quyên góp, sẽ có 3.000.000 florin trở thành tiền gửi ngân hàng, nhưng trên thực tế đây cũng là một ẩn số, Franz không dám mạo hiểm giới hạn này.

Đến cuối năm quyết toán, tài sản của Nhà Habsburg tuy không ít, nhưng việc đột ngột dùng công quỹ để lấp lỗ hổng của mình dễ gây ra mâu thuẫn nội bộ. Những tài sản này trên thực tế đã có một cơ chế quản lý trưởng thành. Franz, ngoài việc giám sát vận hành, hàng năm cũng chỉ nhận phần lợi nhuận thuộc về mình. Vì bá phụ vẫn còn sống, ngài, với tư cách tộc trưởng Nhà Habsburg, số tiền có thể nhận được dĩ nhiên giảm đi nhiều, chỉ khoảng 300.000 florin tiền thưởng lợi nhuận. Nếu không phải sắp đến cuối năm, niên kim hoàng thất sẽ được cấp, Franz thực sự không biết làm thế nào để lấp cái lỗ hổng này, chẳng lẽ lại mặt dày đi vay tiền? Hoặc là giữ lại tiền quyên góp mà chính phủ đã chuyển đến? Tin rằng Bộ Tài chính sẽ không thiếu tinh ý đến mức chạy đến thúc giục Hoàng đế bệ hạ trả tiền.

Nếu niên kim hoàng thất phải dùng để lấp lỗ hổng, cung đình Vienna đương nhiên phải cắt giảm những chi tiêu không cần thiết. Giảm bớt yến tiệc cung đình là một trong số đó, chuyện của Phổ chỉ là cung cấp cho ngài một cái cớ. Franz đã phái người khôn khéo tính toán kỹ lưỡng, hàng năm các hoạt động yến tiệc của cung đình Áo, cộng lại chi tiêu sẽ không thấp hơn 500.000 florin, nếu xa hoa một chút thì 1.000.000 florin cũng không đủ dùng.

"Bệ hạ, chiến tranh Schleswig sắp kết thúc. Vì uy tín của ngân hàng, chúng ta cần chuẩn bị trả lại tiền quyên góp." John Stewa nhắc nhở.

Đối với một ngân hàng, điều quan trọng nhất là uy tín. Vì uy tín của Ngân hàng Hoàng gia, Franz đã từ bỏ cơ hội nuốt riêng khoản tiền quyên góp khổng lồ. Bằng không, số tiền quyên góp đã vào Ngân hàng Hoàng gia đã sớm không còn một xu. Nếu trực tiếp khăng khăng nói toàn bộ đã chuyển giao cho chính phủ Phổ, thì sẽ trở thành một vụ án không đầu không cuối.

Franz suy nghĩ một chút rồi nói: "Tổ chức một buổi họp báo, giải thích rõ ràng sự việc, mời đại diện Phổ và các trọng tài viên có mặt, đối chiếu các khoản mục. Truyền tin ra ngoài rằng: nếu đàm phán thuận lợi, sau khi kết thúc sẽ bắt đầu hoàn trả phần tiền quyên góp chưa sử dụng. Mọi người hãy mang theo phiếu thu ban đầu của ngân hàng đến điểm giao dịch quyên góp ban đầu để được hoàn trả theo tỷ lệ. Niên kim hoàng thất năm nay sẽ trực tiếp gửi vào Ngân hàng Hoàng gia, tiền thưởng tài sản hoàng thất cũng sẽ được đưa vào ngân hàng, lỗ hổng vốn không phải là vấn đề. Còn nữa, hãy nhanh chóng giải quyết chuyện trước đây, bổ sung thủ tục vay vốn kinh doanh, không được để lại nửa chút dấu vết."

"Vâng, bệ hạ." John Stewa đáp lời.

Chỉ cần có tiền, nhiều vấn đề sẽ dễ giải quyết. Lỗ hổng vốn được lấp đầy, thủ tục vay vốn được bổ sung, mọi chuyện coi như kết thúc. Sau khi hoàn thành đợt thao tác này, chuyện Franz dùng công quỹ quyên góp sẽ biến thành khoản vay vốn kinh doanh hợp pháp từ ngân hàng, khoản tài sản này cũng được "tẩy trắng".